Đại dịch cúm là gì? Có gì khác với cúm mùa?

Ngày: 12/03/2021

Đại dịch cúm do một loại virus chủng mới gây ra, có khả năng lây lan trên diện rộng. Nó có nhiều đặc điểm không tương đồng với cúm mùa mà bạn có thể dễ dàng nhận biết thông qua thời gian xảy ra, tốc độ lây lan,...

Đại dịch cúm là gì?

Đại dịch cúm là một loại bệnh do virus cúm gây ra. Đặc trưng của nó là có khả năng lan rộng trên phạm vi toàn cầu, lây nhiễm cho một lượng lớn dân số thế giới.

Trái ngược cúm mùa, những đại dịch cúm xảy ra rất bất thường, gây ra số lượng ca tử vong cao. Chẳng hạn như đại dịch cúm tại Tây Ban Nha vào năm 1918 đã khiến 100 triệu người thiệt mạng.

Đại dịch cúm
Hình ảnh đại dịch cúm Tây Ban nha năm 1918

Trong 300 năm qua đã có 3 lần bùng nổ đại dịch cúm. Gần đây nhất là đại dịch cúm năm 2009 khiến 12,469 người thuộc các tiểu bang tại Hoa kỳ tử vong. Cụ thể:

  • Đại dịch cúm năm 1918 hay còn gọi là cúm Tây Ban Nha gây ra bởi virus A (H1N1.
  • Đại dịch năm 1957-1958 do virus H2N2 gây nên.
  • Đại dịch năm 1968 do sự xuất hiện của virus H3N2.
  • Đại dịch cúm năm 2009 do virus cúm A (H1N1) pdm09 gây nên.

Đại dịch cúm xảy ra khi có một chủng virus cúm mới, chưa từng lưu hành truyền từ một loại động nào đó sang người. Trong đó, chủ yếu là các động vật nuôi như lợn, gà và vịt. Những chủng mới này hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ loại vắc xin phòng chủng cúm cũ nào. Do đó, nó có tốc độ lây lan cực kỳ nhanh chóng và trở thành đại dịch.

Phân biệt đại dịch cúm và cúm mùa

Có rất nhiều dấu hiệu có thể giúp chúng ta phân biệt được đại dịch cúm và cúm mùa. Cụ thể:

Khái niệm:

  • Cúm mùa: Là bệnh truyền nhiễm lây qua đường hô hấp, tác nhân gây bệnh chủ yếu là do các chủng virus cúm A - H3N2, cúm A - H1N1, và cúm B.
  • Cúm đại dịch: Là sự bùng phát ở mức độ toàn cầu của một chủng cúm mới chưa từng xuất hiện ở người do đó người bị có ít hoặc hoàn toàn không có khả năng chống lại nó.

Thời gian xảy ra:

  • Cúm mùa: Xảy ra quanh năm ở vùng nhiệt đới và mỗi mùa thu ở cả bán cầu Bắc, Nam.
  • Cúm đại dịch: Rất hiếm xảy ra, hiện mới có 4 đại dịch cúm được ghi nhận trong vòng 100 năm qua nhưng nó chắc chắn sẽ tiếp tục bùng phát trong tương lai.

Đại dịch cúm
Đại dịch cúm hiếm xảy ra nhưng lại có tốc độ lây lan nhanh chóng

Tốc độ lây truyền:

  • Cúm mùa: Có khả năng lây nhiễm rất cao qua đường hô hấp.
  • Cúm đại dịch: Lây lan bằng cách tương tự như cúm mùa nhưng có tốc độ nhanh hơn bởi tất cả mọi người đều chưa có khả năng miễn dịch với nó.

Vắc xin phòng:

  • Cúm mùa: Có vắc xin phòng ngừa được điều chế và lưu hành rộng rãi. Trẻ nhỏ từ 6 tháng đến 9 tuổi cần tiêm 2 liều, mỗi liều cách nhau ít nhất 1 tháng. Trẻ trên 9 tuổi và người lớn chỉ cần tiêm 1 liều và tiêm nhắc lại hằng năm để phòng ngừa cúm mùa.
  • Cúm đại dịch: Do là chủng virus mới gây bệnh nên chưa có vắc xin phòng ngừa.

Thuốc điều trị:

  • Cúm mùa: Sử dụng thuốc kháng virus để điều trị.
  • Cúm đại dịch: Thuốc kháng virus cũng có thể được sử dụng nếu loại virus mới nhạy cảm với loại thuốc này.

Nguy cơ biến chứng:

  • Cúm mùa: Trẻ nhỏ, người trên 65 tuổi, phụ nữ mang thai và những người mang sẵn bệnh lý nền có nguy cơ cao xảy ra biến chứng khi bị cúm mùa.
  • Cúm đại dịch: Do loại virus mới, chưa từng lưu hành gây ra nên không thể dự đoán được trước ngu cơ biến chứng. Trong những lần cúm đại dịch trước đây, người trẻ là đối tượng có nguy cơ cao bị biến chứng.

Vừa rồi là những thông tin liên quan đến đại dịch cúm và cách phân biệt nó với bệnh cúm mùa. Để phòng tránh bệnh này, tốt nhất bạn hãy tiêm phòng vắc xin đầy đủ tại các trung tâm tiêm chủng uy tín.