Hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ có nguy hiểm không?

Ngày: 03/02/2021

Ở Châu Á, tỷ lệ hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ chiếm đến 30%, bệnh lý này có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu như không được phát hiện và điều trị kịp thời. Căn bệnh không chỉ ảnh hưởng đến chức năng hoạt động của bàn chân mà còn gây ra những cơn đau cho những bộ phận khác trên cơ thể, khiến xương khớp thoái hóa nhanh. Bố mẹ nên nhận biết và có hướng điều trị sớm cho trẻ để tránh những biến chứng về sau.

Hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ

Hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ

Bàn chân bẹt là gì?

Bàn chân bẹt là mặt lòng bàn chân bằng phẳng, không lõm chút nào. Thực tế, tất cả trẻ sơ sinh đều có bàn chân không có vòm, không lõm hay còn gọi là bàn chân bẹt. Nhưng khi trẻ lên 2 – 3 tuổi thì vòm bàn chân sẽ được hình thành cùng hệ thống dây chằng. Và ở đa số trẻ, dị tật này sẽ tự hết khi lên 6 tuổi nếu bàn chân được vận động tốt và mềm mại.

Bàn chân bẹt là gì?

Bàn chân bẹt là gì?

Ở những trẻ có bàn chân bình thường, vòm bàn chân lõm sẽ giúp bàn chân chịu lực tốt, cân bằng, đi lại nhẹ nhàng, giảm phản lực từ mặt đất lên chân khi chúng ta di chuyển. Nhưng với những trẻ có hệ thống dây chằng quá lỏng lẻo thì sẽ bị tật bàn chân bẹt, các xương ở bàn chân không được cố định tốt và khi bước đi thì dấu chân để lại sẽ không có vết khuyết như dấu chân bình thường.

Nguyên nhân của chứng bàn chân bẹt

Nguyên nhân chủ quan dẫn đến hội chứng bàn chân bẹt thường do thói quen đi chân đất hoặc đi những loại dép có phần đế bằng phẳng từ khi còn bé. Một số khác do có xương khớp mềm ở bàn chân cũng có thể hình thành bàn chân bẹt, và ở trường hợp này thì do yếu tố di truyền, trong gia đình có nhiều người bị bàn chân bẹt.

Ngoài ra, những người bị gãy xương hay mắc bệnh lý khớp mạn tính, các bệnh lý liên quan đến thần kinh, béo phì, đái tháo đường, người cao tuổi và phụ nữ mang thai cũng là những yếu tố làm tăng nguy cơ bị bàn chân bẹt.

Có nhiều nguyên nhân gây ra chứng bàn chân bẹt

Có nhiều nguyên nhân gây ra chứng bàn chân bẹt ở trẻ

Theo thống kê thì có khoảng 30% dân số mắc chứng bàn chân bẹt ở các cấp độ. Ban đầu, bàn chân bẹt sẽ không gây đau, nhưng đến thời điểm khi khung xương không đủ lực để chống lại sự mất cân bằng thì người bị bệnh sẽ cảm thấy đau mắt cá chân, đau đầu gối, đau khớp háng và thắt lưng.

Những bất lợi từ hội chứng bàn chân bẹt

Khi đi lại, phần cạnh trong của bàn chân (phần vòm) của những người có bàn chân bẹt sẽ bị áp sát xuống đất, khiến bàn chân bị biến dạng nếu để tình trạng kéo dài. Những người có bàn chân bẹt khi chạy nhảy sẽ dễ bị ngã do bàn chân không đủ lực, khi chân chạm xuống đất thì gót sẽ bị vẹo ra ngoài, mũi chân nghiêng vào trong khiến khớp cổ chân bị ảnh hưởng.

Hội chứng bàn chân bẹt gây ra những biến chứng xấu lên cột sống và các khớp xương

Hội chứng bàn chân bẹt gây ra những biến chứng xấu lên cột sống và các khớp xương

Ngoài ra, chứng bàn chân bẹt còn khiến các xương ở cẳng chân xoay khi di chuyển, khiến cho các khớp gối cũng bị xoay và lệch đi, khiến người bệnh bị đau vai, viêm hay sớm bị thoái hóa khớp gối.

Những dấu hiệu nhận biết trẻ mắc hội chứng bàn chân bẹt

Thông thường, tất cả những trẻ dưới 2 tuổi đều có triệu chứng của bàn chân bẹt, nhưng khi lên 3 tuổi trở đi, vòm bàn chân sẽ bắt đầu được hình thành. Tuy nhiên, những trẻ bị bàn chân bẹt thường sẽ không xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng ở thời gian đầu, bố mẹ cần chú ý những điểm sau để xem xét tình trạng bàn chân của con:

  • Trẻ thường bị đau chân, đau đầu gối, chuột rút;
  • Hai chân đi tạo thành hình chữ V ngược;
  • Khớp gối có xu hướng chụm vào nhau;
  • Dấu chân không để lại vết lõm;
  • Trẻ sẽ cảm thấy khó khăn khi đi giày;
  • Vận động khó khăn.

Ngoài ra, bố mẹ có thể kiểm tra cho con khi trẻ lên 3 tuổi bằng những cách sau:

  • Cách 1: Làm ướt bàn chân trẻ bằng nước, sau đó in chân trẻ lên giấy trắng hoặc bìa sao cho nhìn rõ nhất dấu chân. Nếu trên bề mặt in hiện nguyên bàn chân thì có khả năng trẻ đã mắc chứng bàn chân bẹt. Ngược lại, nếu phần hình in có một khoảng trống nhỏ hình vòm cong thì bạn có thể yên tâm.
  • Cách 2: Khi bé đứng trên nền phẳng, bạn hãy dùng ngón tay của mình đặt dưới gan bàn chân của con. Nếu ngón tay bạn không thể luồn vào được thì trẻ đã mắc chứng bàn chân bẹt do không có khoảng hở của vòm bàn chân.

Kiểm tra để sớm phát triển chứng bàn chân bẹt ở trẻ

Kiểm tra để sớm phát triển chứng bàn chân bẹt ở trẻ

Điều trị hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ như thế nào?

Bàn chân bẹt sẽ ảnh hưởng đến việc bé tham gia các hoạt động thể chất, hay thậm chí là đi lại bình thường. Khi trẻ ở độ tuổi phát triển, tình trạng này sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến lưng và xương hông của bé. Dưới đây là những cách bạn có thể áp dụng để điều trị bàn chân bẹt cho trẻ.

Phẫu thuật

Các bác sĩ thường khuyến cáo thực hiện phẫu thuật bàn chân bẹt với trẻ dưới 8 tuổi là không cần thiết. Tuy nhiên, với những bé gặp vấn đề về dị tật ở chân quá nặng, bác sĩ điều trị sẽ xem xét về phương pháp này.

Sử dụng đế chỉnh hình cho bàn chân

Lòng bàn chân của mỗi trẻ sẽ có kích cỡ và độ lồi lõm là không giống nhau nên nếu bạn mua những đế được làm sẵn sẽ không đảm bảo đúng kích thước chân của bé, dẫn đến không mang lại hiệu quả cao trong việc điều trị. Vì thế, bạn nên đến các cơ sở chuyên chữa trị bàn chân bẹt cho trẻ và đặt làm riêng đế giày theo thông số chân của con mình.

Sử dụng đế chỉnh hình để điều trị chứng bàn chân bẹt ở trẻ

Sử dụng đế chỉnh hình để điều trị chứng bàn chân bẹt ở trẻ

Bên cạnh đó, bác sĩ có thể kết hợp điều trị cho bệnh nhân bằng phương pháp nắn chỉnh xương (phương phá Chiropractic), tập phục hồi chức năng đối với những trẻ gặp biến chứng vẹo cột sống, lệch hông, cơ bàn chân yếu,...

Thời điểm được đánh giá là độ tuổi “vàng” để điều trị chứng bàn chân bẹt ở trẻ hiệu quả nhất là từ 3 - 8 tuổi. Việc phát hiện chứng bàn chân bẹt ở trẻ sớm trong những năm đầu đời sẽ giúp con tránh được những biến chứng sau này như vẹo cột sống, đau khớp, thoái hóa các khớp xương,... Vì vậy, khi phát hiện trẻ có những bất thường ở dáng đi hay thường xuyên bị đau ở chân và lưng thì bạn nên đưa con đi khám ngay để được chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh.