Khó tiêu: Nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục

Ngày: 03/03/2021

Khó tiêu có thể là phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể hoặc xuất phát do yếu tố bệnh lý. Hiểu rõ được tình trạng này là cách giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe của mình trong mọi trường hợp. Bài viết ngay sau đây sẽ chia sẻ về những nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục chứng khó tiêu mà bạn có thể tham khảo.

Khó tiêu có phải là một loại bệnh không?

Chứng khó tiêu còn gọi có tên gọi khác là rối loạn tiêu hóa. Đây là cảm giác khó chịu hoặc đau ở phần trên của dạ dày, thực quản hoặc tá tràng. Loạt triệu chứng thường đi kèm với tình trạng khó tiêu gồm: Đầy hơi, nôn/buồn nôn, ợ nóng,...Hầu như ai cũng đã trải qua điều này khá nhiều lần trong đời.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, khó tiêu không phải là một loại bệnh. Nó đơn thuần chỉ là phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể hoặc là triệu chứng của một số bệnh lý có liên quan đến đường tiêu hóa.

Khó tiêu
Chứng khó tiêu gây nhiều rắc rối trong sinh hoạt thường ngày cũng như công việc của con người

Ví dụ, khó tiêu chỉ là một rối loạn tiêu hóa nhẹ sau khi bạn ăn thức ăn nhiều dầu mỡ,....Tình trạng này thường tự biến mất sau vài giờ. Tuy nhiên, nếu nó xuất hiện thường xuyên, kéo dài kèm theo các triệu chứng khác (sụt cân, thiếu máu… ) thì tốt nhất bạn nên khi kiểm tra sức khỏe tại cơ sở y tế uy tín để nhận biết nguyên nhân và cách khắc phục.

Nguyên nhân và triệu chứng khó tiêu

Nhận biết chính xác được nguyên nhân, triệu chứng khó tiêu giúp quá trình khắc phục tình trạng này diễn ra suôn sẻ và thuận lợi.

Triệu chứng khó tiêu

Các triệu chứng khó tiêu xuất hiện phổ biến đó là:

  • Bụng đầy hơi.
  • Xuất hiện tình trạng buồn nôn và nôn.
  • Có cảm giác bỏng rát ở vùng dạ dày.
  • Rất dễ no bụng sau khi ăn một bữa ăn với lượng thức ăn bình thường.
  • Trong miệng luôn có vị chua.
  • Đau bụng, ợ hơi.

Lưu ý: Bạn có thể gặp thêm một số các triệu chứng khác mà không được đề cập ở trên. Vì vậy, tốt nhất hãy liên hệ với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn thêm.

Nguyên nhân khó tiêu

Một số nguyên nhân phổ biến gây ra chứng khó tiêu gồm:

  • Trào ngược dạ dày - thực quản: Đây là bệnh lý xuất hiện khi axit dạ dày bị chảy ngược lên thực quản và gây kích ứng, thậm chí là làm hư hại niêm mạc họng.
  • Hội chứng IBS: Đây là tình trạng đại tràng co thắt bất thường gây ra rối loạn tiêu hóa.
  • Viêm dạ dày: Bệnh lý này thường do vi khuẩn Helicobacter pylori gây nên.
  • Loét dạ dày, ung thư dạ dày là những bệnh lý có triệu chứng điển hình là khó tiêu.

Khó tiêu
Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản tường gây ra hiện tượng khó tiêu

Ngoài ra, chứng khó tiêu còn xuất hiện do tác dụng phụ của một số loại thuốc như:

  • Thuốc giảm đau, chống viêm không steroid.
  • Thuốc có chứa nitrat có nguy cơ cao làm tăng huyết áp.
  • Estrogen và nhiều loại thuốc tránh thai.
  • Thuốc có chứa steroid.
  • Một số thuốc thuộc nhóm kháng sinh.
  • Các loại thuốc điều trị bệnh về tuyến giáp.

Bên cạnh một số yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ dẫn tới tình trạng khó tiêu. Phổ biến nhất là những người thường xuyên hút thuốc, uống rượu bia, người có thói quen ăn nhanh, ăn nhiều, người béo phì, thường xuyên căng thẳng, mệt mỏi.

Cách khắc phục tình trạng khó tiêu

Tùy thuộc vào vào từng nguyên nhân cũng như mức độ nghiêm trọng mà khó tiêu có thể được khắc phục bằng những phương pháp khác nhau.

Thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt

Đối với chứng khó tiêu nhẹ, không xuất hiện thường xuyên, bạn có thể thay đổi lối sinh hoạt hàng ngày sao cho khoa học hơn để khắc phục nó. Cụ thể:

  • Hạn chế ăn đồ cay nóng, có chứa nhiều dầu mỡ, chất béo xấu.
  • Ăn chậm, nhai kỹ, không ăn quá no, không bỏ bữa hoặc ăn quá bữa.
  • Không nằm ngay hoặc vận động luôn sau khi ăn.
  • Cắt giảm lượng chocolate và caffeine dung nạp vào cơ thể mỗi ngày.
  • Tránh xa bia rượu, chất kích thích.
  • Ngủ ít nhất 7 giờ mỗi tối, dành thời gian để luyện tập thể dục, thể thao và thư giãn.

Khó tiêu
Người bị khó tiêu nên tránh xa rượu bia và các chất kích thích

Dùng thuốc

Trường hợp chứng khó tiêu ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống mà không thể khắc phục bằng cách thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt thì việc sử thuốc kê toa là lựa chọn phù hợp. Thực tế, không có khái niệm nào là “thuốc trị khó tiêu”. Các loại thuốc được bác sĩ kê đơn trong tình huống này sẽ dựa hoàn toàn vào nguyên nhân gây ra gây ra. Chúng có thể bao gồm:

  • Thuốc kháng axit: Loại thuốc này có tác dụng trung hòa nồng độ axit trong dịch dạ dày, qua đó giúp giảm các triệu chứng khó tiêu, đầy hơi, ợ nóng…
  • Thuốc kháng Histamine H2: Nhóm thuốc này có khả năng làm giảm lượng axit dạ dày tràn vào đường tiêu hóa. So với thuốc kháng axit, thì thuốc này thường phát huy chậm hơn nhưng lại có thể duy trì hiệu quả lâu hơn. Một số tác dụng phụ của thuốc này là: Buồn nôn, táo bón, tiêu chảy, bầm tím da, đau đầu,...
  • Thuốc ức chế bơm proton: Thuốc này sẽ mang lại hiệu quả cao đối với những người bị khó tiêu do trào ngược dạ dày thực quản. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nó.
  • Thuốc kháng sinh: Nếu H. pylori chính là nguyên nhân dẫn tới hiện tượng khó tiêu thì việc dùng thuốc kháng sinh là điều cần thiết. Một số tác dụng phụ của loại thuốc này có thể gây khó chịu ở dạ dày, tiêu chảy…
  • Thuốc chống trầm cảm: Trường hợp không thể xác định chính xác nguyên nhân gây chứng khó tiêu hoặc người bệnh không đáp ứng tốt với các loại thuốc trên hì bác sĩ có thể kê đơn thuốc trầm cảm với liều lượng thấp. Mục đích của việc làm này là hạn chế cảm giác khó chịu ở bụng. Tuy nhiên, thuốc này cũng có tác dụng phụ đáng lo ngại là buồn nôn, đau đầu,táo bón và đổ nhiều mồ hôi vào ban đêm.

Vừa rồi là những thông tin quan trọng liên quan đến chứng khó tiêu. Khi có bất cứ dấu hiệu bất thường nào về sức khỏe, bạn hãy liên hệ với bác sĩ ngay để được tư vấn, thăm khám và điều trị.