Bệnh nứt kẽ hậu môn: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Ngày: 23/10/2020

Nứt kẽ hậu môn là bệnh “khó nói” của nhiều người. Căn bệnh tế nhị gây nhiều phiền toái khiến người bệnh nhiều khi đứng ngồi không yên. Vậy nứt kẽ hậu môn là bệnh vì, tại sao bị bệnh này và cách phòng ngừa, điều trị ra sao. Thông tin hữu ích trên sẽ có trong bài viết này.

Bệnh nứt hậu môn là gì?

Nứt hậu môn (nứt kẽ hậu môn) là hiện tượng có các vết nứt, rách ở niêm mạc hậu môn. Những vết nứt này sẽ gây đau rát khó chịu, đặc biệt là khi đi đại tiện cố rặn. Bệnh cũng thường kèm theo chảy máu khi đi đại tiện.

Nguyên nhân của bệnh nứt kẽ hậu môn

Nứt kẽ hậu môn do các nguyên nhân sau:

Viêm nhiễm vùng hậu môn: Do các tế bào viêm nhiễm sản sinh ra các men phân hủy chất keo, khi có sự căng dãn (như rặn khi đi đại tiện) thì vết nứt dễ xuất hiện, nhất là khi phân rắn đi qua sẽ làm rách lớp niêm mạc da hậu môn tạo nên nứt loét.

Viêm xơ cơ thắt trong hậu môn: khối cơ thắt hậu môn to phì đại, co thắt rất mạnh, khiến cho ổ loét không lành được.

Chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm có lượng chất béo bão hòa cao, ăn ít chất xơ

Người lớn tuổi: nhiều người lớn tuổi có thể bị nứt hậu môn do sự giảm máu nuôi, hậu quả của việc giảm tưới máu vùng hậu môn trực tràng

Nứt kẽ hậu môn

Táo bón: rặn nhiều khi đi đại tiện và do phân cứng

Thiếu vận động: người ít vận động cũng dễ nguy cơ mắc bệnh nứt kẽ hậu môn

Hậu sản: nứt hậu môn thường xảy ra với phụ nữ trong thời kỳ hậu sản, có thể do chế độ ăn uống quá kiêng khem gây ra táo bón

Người sau mổ cắt trĩ, hẹp hậu môn, sau khi rặn sinh cũng dễ bị nứt kẽ hậu môn.

Người mắc các bệnh: HIV, lao hậu môn – trực tràng, giang mai, bệnh Crohn hoặc các bệnh viêm đại tràng khác, ung thư hậu môn- trực tràng cũng có khả năng cao bị nứt kẽ hậu môn.

Biến chứng của nứt kẽ hậu môn

Bệnh tuy không nguy hiểm nhưng lại có những biến chứng khó lường như sau:

Vết nứt khó lành, dai dẳng, khó chịu, đau rát:  Vết nứt thậm chí lan vào cơ vòng hậu môn làm cho vết nứt khó lành cần điều trị bằng thuốc hoặc phải phẫu thuật.

Có thể dẫn đến nứt hậu môn mạn tính: nếu bệnh nứt hậu môn không lành sau 6 tuần trở đi thì sẽ trở thành bệnh mạn tính.

Dấu hiệu của bệnh nứt kẽ hậu môn

Các dấu hiệu của bệnh nứt kẽ hậu môn bao gồm:

Đau hậu môn dữ dội, đau rát kinh khủng và cảm giác nóng rát trong và sau khi đi đại tiện, đau rát có thể kéo dài đến vài giờ và dai dẳng khó chịu. 

Đau đớn làm cho bệnh nhân sợ đi đại tiện, cố nhịn không dám đi đại tiện, mất ngủ, xanh xao, ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần nghiêm trọng.

Đau do bệnh nứt kẽ hậu môn thường trải qua 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Đau khi đại tiện khối phân bắt đầu đi qua hậu môn. 

Giai đoạn 2: Hết đau sau vài phút.

Giai đoạn 3: Đau lại tăng lên dữ dội, rồi đột ngột hết đau.

Người bệnh ngứa ngáy, khó chịu quanh hậu môn. Có thể thấy một vết rách trên da quanh hậu môn.

Đối tượng bị bệnh nứt kẽ hậu môn thường xảy ra ở người tuổi trung niên. Đa số các trường hợp bệnh sẽ khỏi trong vòng vài tuần nếu cải thiện tình trạng táo bón, nhưng một số ít nứt hậu môn sẽ thành mạn tính và cần phải điều trị bằng phẫu thuật.

Một số cách phòng ngừa bệnh nứt kẽ hậu môn

Để phòng ngừa bệnh nứt kẽ hậu môn bạn nên:

Tập luyện thói quen đi đại tiện mỗi ngày theo một giờ giấc cụ thể, không rặn mạnh khi bị táo bón, có thể dùng nước muối ấm để thụt tháo phân.

nứt kẽ hậu môn

Sau khi đi đại tiện phải vệ sinh sạch sẽ, có thể vệ sinh bằng nước sau đó lau khô bằng vải sạch. Không nên để hậu môn bị ẩm ướt có thể dẫn đến viêm nhiễm hậu môn.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Ăn nhiều các chất xơ có từ rau xanh, đặc biệt nên ăn các loại thực phẩm như củ cải, khoai môn, khoai lang, …

Nên hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, các đồ ăn cay nóng như tiêu, ớt, ...

Hạn chế uống rượu bia, cà phê. Không hút thuốc lá.

Uống đủ lượng nước cần thiết, đảm bảo uống đủ 2 lít nước/ngày. Có thể uống nước ép rau củ, nước hoa quả, … nhằm kích thích nhu động ruột giúp làm mềm phân để đi tiêu dễ dàng hơn.

Bất kể khi nào có dấu hiệu của bệnh viêm hậu môn hoặc viêm loét đại tràng cần điều trị kịp thời để tránh bị nhiễm trùng nặng gây viêm loét và rò hậu môn.

Xây dựng chế độ tập luyện thể dục, vận động hàng ngày một cách khoa học.

Các biện pháp điều trị bệnh Nứt kẽ hậu môn

Trong vài tuần bệnh thường lành nếu người bệnh giữ cho phân mềm và điều trị táo bón hay tiêu chảy. Tuy nhiên nếu trong 6 đến 8 tuần vết nứt không lành, người bệnh cần được điều trị bằng thuốc hoặc thậm chí phải phẫu thuật.

Điều trị không phẫu thuật:

Bổ sung thêm nhiều chất xơ vào chế độ ăn, uống nhiều nước, tập thể dục thường xuyên

Ngâm hậu môn: ngâm nước ấm 10-20 phút nhiều lần trong ngày, đặc biệt là sau khi đi đại tiện giúp thư giãn cơ thắt giúp dễ lành bệnh. Không sử dụng xà phòng vì có thể gây kích ứng vùng hậu môn.

Sử dụng thuốc làm mềm phân (theo chỉ định bác sĩ hoặc người có chuyên môn)

Phẫu thuật:

Tỉ lệ phải phẫu thuật bệnh nứt kẽ hậu môn rất ít chỉ khoảng 20% bệnh nhân. Tuy nhiên nếu đã được điều trị nội khoa mà các triệu chứng không giảm, người bệnh cần phải phẫu thuật. 

Những phương pháp phẫu thuật thường được sử dụng để điều trị nứt kẽ hậu môn bao gồm:

Nong hậu môn: ngăn ngừa lỗ hậu môn bị chít hẹp và được thực hiện với gây mê. Trong thủ thuật, hậu môn được nong ra dần dần.

Cắt bỏ vết nứt rồi khâu lại

Phẫu thuật mở cơ thắt trong

Phối hợp cắt bỏ vết nứt và mở cơ thắt trong

Mở cơ thắt trong bằng hoá chất: sử dụng nitroglycerin hoặc botulinum A gây liệt tạm thời cơ thắt trong làm cho nứt kẽ hậu môn tự lành.  

XEM THÊM:

            ➤ Bệnh nứt hậu môn khác bệnh trĩ như thế nào?

            ➤ Những bệnh lý thường gặp về hậu môn trực tràng

            ➤ Bệnh trực tràng hậu môn nguy hiểm khôn lường như thế nào?

Để đặt lịch tư vấn, thăm khám và điều trị với các chuyên gia Hậu môn - trực tràng của BVĐK Phương Đông trên 30 năm kinh nghiệm, Quý khách vui lòng liên hệ 19001806 để được giải đáp.