Sỏi mật - những thông tin nhất định cần lưu ý

Ngày: 12/11/2020

Sỏi mật là 1 trong những bệnh lý khá phổ biến và có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm. Hiểu đúng về nguyên nhân gây sỏi mật, triệu chứng nhận biết, các biến chứng… sẽ giúp phòng và ngăn chặn các nguy cơ biến chứng từ sỏi mật hiệu quả, bảo vệ sức khỏe.

Nguyên nhân gây sỏi mật

Sỏi mật là tình trạng sỏi hình thành bên trong túi mật do sự kết tinh của các tinh thể rắn bên trong dịch mật. Thành phần sỏi mật thường bao gồm cholesterol, muối canxi và sắc tố mật. Kích thước sỏi có thể to nhỏ khác nhau tùy từng người và cũng có thể có nhiều viên sỏi cùng 1 lúc.

Hình ảnh về sỏi mật

Hình ảnh về sỏi mật

Nguyên nhân gây ra sỏi túi mật:

  • Có quá nhiều thành phần cholesterol trong dịch mật: Thông thường mật có khả năng hòa tan lượng cholesterol từ gan tuy nhiên vì 1 lý do nào đó có quá nhiều cholesterol được bài tiết thì mật không thể hòa tan được hết và chúng có thể lắng đọng, kết tinh lại tạo thành sỏi. 
  • Hàm lượng bilirubin trong dịch mật quá cao: Khi gan sản xuất quá nhiều bilirubin so với thông thường (nguyên nhân do xơ gan, nhiễm trùng mật hoặc 1 số rối loạn tạo máu…) cũng dẫn đến thừa và tạo thành sỏi mật.  
  • Ứ dịch mật: Khi chức năng của túi mật có vấn đề khiến dịch mật không được tống xuất ra ngoài hết, ứ đọng lại lâu dần cũng có thể tạo thành sỏi. Việc nhịn đói thường xuyên hoặc nuôi ăn qua tĩnh mạch có thể dẫn đến tình trạng này. 

Phân loại sỏi mật

Có 2 loại sỏi mật phổ biến nhất đó là sỏi do cholesterol và sỏi sắc tố được phân loại dựa trên thành phần tạo sỏi:

Sỏi cholesterol: Là sỏi có thành phần chính là cholesterol không tan. Sỏi này có đặc điểm nhận biết là màu vàng lục và rất thường gặp. Tuy nhiên trong 1 số trường hợp sỏi cholesterol có thể chứa các thành phần khác. 

Sỏi sắc tố: Đây là sỏi mật được hình thành chủ yếu do tích tụ bilirubin, sỏi sắc tố thường có màu đen hoặc nâu đậm. 

Triệu chứng nhận biết sỏi mật

Việc nhận biết sỏi mật rất quan trọng giúp có phương pháp điều trị ngăn chặn biến chứng. Tuy nhiên hầu hết các trường hợp thì sỏi túi mật không gây ra triệu chứng đặc biệt nên khó nhận biết. Khi sỏi mật có thể gây tắc nghẽn hoặc sỏi ở vị trí ống mật, cổ túi mật thì sẽ có 1 số dấu hiệu rõ rệt hơn cụ thể như:

  • Cảm thấy đau ở vùng bụng bên phải, cơn đau thường xuất hiện đột ngột và tăng dần hoặc đôi khi người bệnh cảm thấy đau ở vùng giữa bụng, đau ở vị trí giữa 2 xương bả vai ở vùng lưng...
  • Người bệnh cũng có dấu hiệu buồn nôn hoặc nôn, các biểu hiện rối loạn tiêu hóa.
  • Ngoài ra khi tình trạng trầm trọng hoặc sỏi mật gây ra các biến chứng người bệnh sẽ có thêm 1 số triệu chứng như sốt cao, cảm giác ớn lạnh, vàng da, vàng mắt và đau bụng dữ dội. Đây là các dấu hiệu nguy hiểm cảnh báo cần phải đến bệnh viện ngay để được khám và cấp cứu kịp thời.

đau bụng bên phải là dấu hiệu bệnh sỏi mật

Đau vùng bụng bên phải là là một trong những triệu chứng thường gặp của bệnh sỏi mật

Biến chứng sỏi mật

Hầu hết các trường hợp sỏi túi mật đều không gây ra vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe tuy nhiên bệnh vẫn có thể gây các biến chứng nguy hiểm cần lưu ý. Các biến chứng sỏi túi mật có thể gặp phải cụ thể là:

Viêm túi mật: Đây là biến chứng có thể xảy ra khi sỏi nằm ở vị trí cổ túi mật và gây viêm nhiễm khiến người bệnh sốt cao, và đau đớn. 

Tắc nghẽn ống mật chủ: Sỏi túi mật có thể di chuyển và gây tắc ống mật chủ, làm tắc nghẽn dịch mật dễ bị nhiễm trùng ở ống mật, đau đớn dữ dội và vàng da. 

Tắc nghẽn ống tụy: Sỏi mật cũng có thể gây tắc nghẽn khiến dịch tụy không đi vào đường tiêu hóa được và gây viêm tụy.

Ung thư túi mật: Dù hiếm gặp nhưng sỏi mật cũng có thể gây nguy cơ ung thư túi mật nên cần lưu ý.

Cách điều trị sỏi mật

Thông thường nếu không gây ra các triệu chứng ảnh hưởng đến sức khỏe thì sỏi mật không cần điều trị can thiệp. Phương pháp chủ yếu là thay đổi lối sống, sinh hoạt… để cải thiện.

Tuy nhiên, trong trường hợp các triệu chứng trở nên trầm trọng thì cần phải điều trị để ngăn chặn biến chứng. Phẫu thuật cắt túi mật là giải pháp được chỉ định để loại bỏ sỏi và ngăn chặn biến chứng do sỏi.

Cách phòng sỏi mật

Để phòng tránh sỏi túi mật thì cần lưu ý 1 số vấn đề như sau:

  • Xây dựng chế độ ăn uống điều độ, không bỏ bữa. Việc thường xuyên bỏ bữa, ăn uống thất thường sẽ ảnh hưởng đến chức năng túi mật làm tăng nguy cơ sỏi mật, cần ăn uống điều độ đúng giờ để ngăn ngừa nguy cơ. 
  • Bổ sung chất xơ: Việc bổ sung chất xơ giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn và cũng góp phần ngăn ngừa nguy cơ sỏi túi mật. Hãy ăn nhiều rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hoa quả tươi… để tăng cường sức khỏe.
  • Giảm tiêu thụ chất béo, thực phẩm nhiều cholesterol: Cholesterol dư thừa, tích tụ trong dịch mật là nguyên nhân chính gây sỏi, cần hạn chế tiêu thụ dầu mỡ, thực phẩm nhiều cholesterol để bảo vệ sức khỏe. 
  • Duy trì cân nặng hợp lý: Bạn nên có kế hoạch ăn uống tập luyện để duy trì cân nặng  hợp lý vì thừa cân béo phì chính là 1 trong những nguy cơ gây hình thành sỏi mật.  

Chế độ ăn lành mạnh giúp phòng sỏi mật

Chế độ ăn lành mạnh giúp phòng sỏi mật

Như vậy với các kiến thức của bài viết trên hy vọng đã mang đến cho bạn những thông tin hữu ích về nguồn gốc hình thành, nguyên nhân gây sỏi mật cũng như triệu chứng, biến chứng và cách điều trị. Sỏi túi mật có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, ngoài việc chủ động phòng tránh bạn cần đến bệnh viện ngay khi có các dấu hiệu bất thường. Hoặc liên hệ cho Bệnh viện Đa khoa Phương Đông theo hotline 19001806 để được tư vấn và hỗ trợ.