Sự khác biệt giữa vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý

Ngày: 27/08/2020

Vàng da là một hiện tượng thường gặp ở trẻ sơ sinh. Trong đó vàng da bệnh lý có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm. Làm thế nào để phân biệt được giữa vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý? Đây là vấn đề được rất nhiều ông bố bà mẹ quan tâm.

Vàng da sinh lý là hiện tượng thường gặp ở trẻ sơ sinh. Nguyên nhân là do hồng cầu bị vỡ, chức năng chuyển hóa bilirubin của gan chưa hoàn thiện. Vàng da bệnh lý ở trẻ sơ sinh có thể gây biến chứng vàng da nhân não; có thể khiến trẻ tử vong hoặc để lại di chứng chậm phát triển ở trẻ. Do vậy, các bà mẹ cần nắm được cách phân biệt vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý.

Sự khác biệt giữa vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý

Vàng da sinh lý

Vàng da sinh lý có thể ở mức độ nhẹ, với trẻ đủ tháng. Bình thường vàng da được coi là sinh lý khi vàng da xuất hiện sau 24 giờ tuổi; và thường sẽ biến mất trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần với trẻ non tháng.

Mức độ vàng da nhẹ là chỉ vàng da đơn thuần (chỉ vàng da vùng mặt, cổ, ngực và vùng bụng phía trên rốn); không kèm theo các triệu chứng bất thường khác (thiếu máu, gan lách to, bỏ bú, lừ đừ...). Nồng độ Bilirubin/máu không quá 12mg% ở trẻ đủ tháng và không quá 14mg% ở trẻ thiếu tháng...Tốc độ tăng Bilirubin/máu không quá 5mg% trong 24 giờ. Ngoài ra, nước tiểu của trẻ sơ sinh có màu tối hoặc màu vàng (nước tiểu của trẻ sơ sinh thường không màu) và phân nhạt màu.

Nguyên nhân gây ra hiện tượng vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh là do sự tích tụ của Bilirubin, một chất có màu vàng được sinh ra khi các tế bào hồng cầu bị phá vỡ giải phóng ra. Hiện tượng này xảy ra phổ biến ở trẻ sơ sinh vì các bé có lượng tế bào hồng cầu cao. Các tế bào này thường xuyên bị phá vỡ và được thay mới. Trong khi đó, gan của trẻ lại chưa đủ trưởng thành để lọc bỏ hết Bilirubin khỏi máu; vì vậy gây nên vàng da. Khi trẻ được khoảng 2 tuần tuổi, gan đã phát triển đầy đủ hơn và đủ sức xử lý Bilirubin nên bệnh vàng da sẽ tự khỏi mà không gây ra bất kỳ nguy hiểm nào.

Vàng da bệnh lý

Trong một số trường hợp, vàng da là biểu hiện của một căn bệnh tiềm tàng nào đó. Ở những trường hợp này vàng da sẽ xuất hiện sớm, trong vòng 24 giờ sau sinh.

Biểu hiện của vàng da sơ sinh bệnh lý là vàng da đậm xuất hiện sớm. Trẻ sẽ không hết vàng sau 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ thiếu tháng. Mức độ vàng toàn thân, lòng bàn tay, bàn chân và cả kết mạc mắt.

Đồng thời với vàng da, có sự xuất hiện của các triệu chứng bất thường khác như: trẻ lừ đừ, bỏ bú, co giật... Nếu không phát hiện và điều trị vàng da sơ sinh bệnh lý kịp thời có thể xảy ra biến chứng nhiễm độc thần kinh do Bilirubin gián tiếp thấp vào não làm cho trẻ tử vong hoặc bị hại não suốt đời.

Một số nguyên nhân gây vàng da sơ sinh bệnh lý như: bất đồng nhóm máu mẹ con (ABO, Rh), bệnh lý tan máu (thiếu men G6PD, hồng cầu hình liềm, nhiễm trùng), xuất huyết dưới da, chậm đi phân su, nhiễm virus bào thai, bệnh lý gan mật bẩm sinh (teo đường mật, giãn đường mật).

Khi nào trẻ có biểu hiện vàng da sơ sinh cần phải đi khám?

Khi trẻ có một trong số các dấu hiệu sau thì cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế khám và tìm nguyên nhân điều trị vàng da kịp thời:

+ Vàng da xuất hiện sớm trước 48 giờ sau sinh.
+ Vàng toàn thân, vàng cả lòng bàn tay và lòng bàn chân.
+ Vàng da kéo dài trên 1 tuần đối với trẻ đủ tháng, trên 2 tuần với trẻ thiếu tháng.
+ Trẻ bị vàng da kèm các dấu hiệu bất thường khác như bú ít, co giật, sốt, phân bạc màu...

Hiện tượng vàng da rất dễ nhận biết bằng mắt thường ở nơi có đủ ánh sáng. Vì vậy, hàng ngày các bà mẹ cần quan sát màu da toàn thân của trẻ ở nơi sáng. Trong trường hợp khó nhận biết (da trẻ đỏ hồng hoặc đen), nên ấn nhẹ ngón tay cái lên da trẻ trong vài giây, sau đó buông ra, nếu trẻ bị vàng da nơi ấn ngón tay sẽ có màu vàng rõ rệt.

Khi trẻ có biểu hiện nghi là vàng da, cha mẹ cần đưa trẻ đến bác sĩ để kiểm tra.

Điều trị vàng da sơ sinh bằng phương pháp chiếu đèn an toàn - hiệu quả tại BVĐK Phương Đông

Chiếu đèn là liệu pháp ánh sáng được sử dụng rộng rãi và hiệu quả trong điều trị trẻ vàng da. Ánh sáng của đèn biến Bilirubin thành chất không độc và được thải nhanh ra khỏi cơ thể qua đường tiêu hóa, đường tiểu.

Bệnh viện Đa khoa Phương Đông trang bị hệ thống lồng kính, đèn chiếu nhập khẩu từ các nước có nền y học hàng đầu Thế giới, mang lại dịch vụ chiếu đèn vàng da An Toàn - Hiệu Quả.

Trong tháng 7 này, BVĐK Phương Đông thực hiện chương trình ưu đãi đặc biệt:

+ Ưu đãi 40% Dịch vụ chiếu đèn vàng da, giá chỉ còn 120 nghìn/giờ + 30% tiền giường nội trú.

* Thời gian áp dụng các ưu đãi đến hết ngày 31/06/2020

Để được biết thông tin chi tiết về ưu đãi, quý vị vui lòng liên hệ hotline 1900 1806 hoặc inbox tại fanpage BVĐK Phương Đông để được chúng tôi tư vấn tận tình, đầy đủ nhất.

-------------------------------

Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Nâng niu từng sự sống!