Bàng quang tăng hoạt

Hội chứng bàng quang tăng hoạt có vẻ như còn khá xa lạ với nhiều người. Tuy nhiên trên thực tế, căn bệnh này lại không hề hiếm gặp với triệu chứng điển hình là són tiểu, tiểu không kiểm soát. 

Tổng quan về hội chứng bàng quang tăng hoạt

Bàng quang tăng hoạt chính là tình trạng bàng quang co bóp không đúng thời điểm. Bệnh gây ra những cảm giác khó chịu như mắc tiểu đột ngột, cần phải đi tiểu ngay. Những trường hợp nhịn tiểu có thể bị són tiểu.

Hội chứng bàng quang tăng hoạt được xác định là tình trạng tiểu gấp, có hoặc không kèm theo són tiểu gấp nhưng lại thường kèm theo triệu chứng tiểu nhiều lần và tiểu đêm… Tuy nhiên, người bệnh không bị nhiễm trùng tiểu hoặc các bệnh lý rõ ràng khác.

Bàng quang tăng hoạt chính là tình trạng bàng quang co bóp không đúng thời điểm gây cảm giác buồn tiểu đột ngột
Bàng quang tăng hoạt chính là tình trạng bàng quang co bóp không đúng thời điểm gây cảm giác buồn tiểu đột ngột

Nhìn chung, hội chứng bàng quang tăng hoạt không gây nguy hiểm đến sức khỏe. Tuy nhiên, những triệu chứng của nó lại khiến bệnh nhân khó chịu, làm cản trở hoạt động sinh hoạt, học tập và công tác hàng ngày. Đồng thời, người bệnh còn có thể bị ảnh hưởng tới tâm lý, nhất là đối tượng trẻ em.

Hiện nay, trên thế giới có hàng triệu người mắc chứng bàng quang tăng hoạt. Tuy nhiên, hơn 50% người bệnh phải âm thầm chịu đựng nó trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Nguyên nhân chủ yếu là do tâm lý xấu hổ, e ngại không muốn đến bệnh viện để điều trị.

Nguyên nhân gây bệnh

Cho tới nay, nguyên nhân gây bệnh hội chứng bàng quang tăng hoạt vẫn còn là một ẩn số khó xác định. Đa số các trường hợp mắc bệnh này đều có liên quan đến tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu.

Nguyên nhân khác gây hội chứng bàng quang tăng hoạt có thể là tổn thương thần kinh do:

  • Chấn thương tủy sống.
  • Thoát vị đĩa đệm.
  • Gặp chấn thương hoặc đã phẫu thuật vùng chậu.
  • Sỏi hoặc khối u bàng quang.
  • Đái tháo đường.
  • Các bệnh lý nhiễm trùng gây ra biến chứng thần kinh như: giang mai, herpes…
  • Tác dụng phụ của một số loại thuốc hoặc do chứng rối loạn thần kinh như bệnh Parkinson, đột quỵ, đa xơ cứng.
  • Thay đổi nội tiết tố trong thời kỳ mãn kinh xảy ra ở phụ nữ trung tuổi.
  • Ảnh hưởng của việc tiêu thụ quá nhiều cà phê hoặc rượu bia.
  • Sự suy giảm chức năng nhận thức do quá trình lão hóa tự nhiên. Điều này hoàn toàn có thể khiến bàng quang của con người khó nhận biết các tín hiệu thần kinh.

Triệu chứng, dấu hiệu nhận biết bệnh bàng quang tăng hoạt

Các triệu chứng điển hình của hội chứng bàng quang tăng hoạt bao gồm:

  • Đột ngột mắc tiểu và không nhịn được.
  • Khó kiểm soát cơn buồn tiểu.
  • Són tiểu, tiểu không tự chủ. Triệu chứng này có thể xảy ra ngay sau khi gắng sức, vận động mạnh, sau khi ho, hắt hơi hoặc không có bất cứ yếu tố kích thích nào khác.
  • Đi tiểu thường xuyên, thường là 7 tới 8 lần trở lên trong suốt 24 giờ.
  • Thức dậy trên 2 lần trong đêm để đi tiểu. Đây được xác định là chứng tiểu đêm.

Bàng quang tăng hoạt gây ra triệu chứng tiểu nhiều
Bàng quang tăng hoạt gây ra triệu chứng tiểu nhiều

Với những triệu chứng trên, ngay cả khi có thể vệ sinh kịp thời lúc buồn tiểu, người bệnh vẫn gặp phiền toái trong sinh hoạt hằng ngày. Do vậy, hội chứng bàng quang tăng hoạt cần được thăm khám và điều trị kịp thời để tránh ảnh hưởng đến tâm lý.

Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh

Những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh bàng quang tăng hoạt bao gồm:

  • Người lớn tuổi.
  • Nữ giới.
  • Người mắc bệnh lý thần kinh: Parkinson, đột quỵ, ...
  • Người bấp các bệnh lý về đường tiết niệu: sỏi bàng quang, phì đại lành tính tuyến tiền liệt, ...
  • Phụ nữ mang thai nhiều lần.

Biến chứng của bệnh

Việc phải liên tục đi tiểu cả ngày lẫn đêm gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt của người bệnh. Tình trạng trên nếu lặp lại thường xuyên, một số hậu quả có thể xảy ra là:

  • Cảm giác xấu hổ, tự ti, tự cô lập.
  • Rối loạn cảm xúc hoặc mắc chứng trầm cảm.
  • Lo lắng, bất an thường xuyên do són tiểu.
  • Rối loạn giấc ngủ.
  • Xuất hiện các vấn đề về tình dục.

Người mắc chứng bàng quang tăng hoạt cần nhập viện điều trị ngay nếu xuất hiện một trong những biểu hiện sau:

  • Tiểu đau, tiểu gắt buốt.
  • Tiểu ra máu.
  • Nước tiểu sẫm màu.

Ngoài ra, khi bạn có sẵn các bệnh lý mạn tính như Parkinson, đái đường, tim mạch… thì hộ chứng bàng quang tăng hoạt có thể là một biến chứng hoặc tác dụng phụ khi dùng thuốc. Do vậy, việc tái khám để được điều chỉnh biện pháp điều trị lúc này là vô cùng cần thiết.

Biện pháp chẩn đoán

Khi có các triệu chứng nghi ngờ, bác sĩ có thể thăm áp dụng các biện pháp chẩn đoán bàng quang tăng hoạt như sau:

  • Tổng phân tích nước tiểu giúp tìm ra dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng, sỏi hay đái tháo đường…
  • Cấy nước tiểu khi có nghi ngờ nguyên nhân gây bàng quang tăng hoạt là do nhiễm trùng.
  • Sinh hóa nước tiểu giúp khảo sát các chất thường gặp trong nước tiểu. Thông qua nồng độ các chất này, bác sĩ có thể xác định chức năng lọc máu tạo nước tiểu của thận có bị suy giảm hay không. Bởi đây là một dấu hiệu nặng của bệnh.
  • Khảo sát tế bào học nước tiểu để tìm ra những tế bào xuất hiện một cách bất thường trong nước tiểu. Đây là gợi ý quan trọng trong việc xác định nguyên nhân gây bàng quang tăng hoạt là do nhiễm trùng hay ung thư.
  • Test tã (pad test) nhằm mục đích ghi nhận số lượng nước tiểu bị són ra.

Ngoài ra, một số xét nghiệm chuyên sâu khác cũng có thể được bác sĩ đề nghị thêm để làm rõ nguyên nhân gây nên hội chứng bàng quang tăng hoạt. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần ghi lại nhật ký đi tiểu của mình mỗi ngày. Thông tin trong nhật ký gồm: Thời điểm đi tiểu trong ngày, khi nào đi tiểu không kiểm soát, các yếu tố gây mắc tiểu đột ngột hay chứng són tiểu. Nhật ký này chắc chắn sẽ giúp bác sĩ và người bệnh cùng xác định các yếu tố có liên quan mật thiết đến chứng bàng quang tăng hoạt, theo dõi mức độ và cải thiện tình trạng bệnh.

Phương pháp điều trị

Như đã đề cập, nguyên nhân dẫn đến hội chứng bàng quang tăng hoạt rất đa dạng và đôi khi rất khó có thể xác định được. Do vậy, nguyên tắc điều trị bệnh này chủ yếu là cải thiện triệu chứng và điều trị triệt để nguyên nhân nếu có, chẳng hạn như các bệnh mạn tính như đái tháo đường, Parkinson…

Trong bài này, BVĐK Phương Đông chỉ tập trung vào cách điều trị các triệu chứng của hội chứng bàng quang tăng hoạt. Cụ thể:

Điều trị không dùng thuốc bằng cách điều chỉnh lối sống:

  • Truyền thông giáo dục sức khỏe cho người bệnh hiểu đúng về chức năng của bàng quang và các thông tin quan trọng về bệnh bàng quang tăng hoạt.
  • Hướng dẫn bệnh nhân viết nhật ký đi tiểu đầy đủ, khoa học.
  • Tập luyện thói quen đi tiểu theo giờ, theo đó người bệnh không cần phải đi tiểu bất cứ lúc nào cảm thấy mắc tiểu.
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống cũng giúp hỗ trợ điều trị bàng quang tăng hoạt. Bởi trên thực tế, có vài loại thực phẩm và đồ uống có thể kích thích bàng quang và gây buồn tiểu hơn như đồ uống hay thức ăn có đường, rượu bia, cà phê… Ngoài ra việc có thể dung nạp nước quá nhiều cũng dễ gây buồn tiểu nhiều hơn. Do đó, người bệnh cần điều chỉnh lại lượng nước uống hằng ngày sau cho phù hợp với tình hình sức khỏe.
  • Luyện tập các bài tập kìm nén và kiểm soát cho người bệnh tiểu gấp; tập co thắt cơ sàn chậu, tập luyện bàng quang.

Điều trị dùng thuốc:

  • Thuốc kháng Muscarinics: Là loại thuốc có tác dụng làm giảm sự co bóp của cơ bàng quang. Thuốc kháng Muscarinic thường dùng kết hợp với các biện pháp không dùng thuốc để mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên, người bệnh có thể sẽ phải đối mặt với một số tác dụng phụ: Khô miệng, mờ mắt, x nhức đầu, tim đập nhanh, nóng mặt, khó tiêu, táo bón…
  • Thuốc mới mirabegron: Là loại thuốc giúp giãn cơ và gia tăng dung tích bàng quang.
  • Thuốc khác: Chẳng hạn như flavoxate, các thuốc chống trầm cảm 3 vòng,..giúp cải thiện triệu chứng của hội chứng bàng quang tăng hoạt.

Can thiệp ngoại khoa:

  • Tiêm thuốc onabotulinumtoxin A vào bàng quang.
  • Kích thích thần kinh cùng.
  • Kích thích thần kinh chày.
  • Phẫu thuật mở rộng bàng quang bằng ruột được bác sĩ chỉ định trong những trường hợp bàng quang có dung tích co nhỏ, người bệnh bị rối loạn chức năng bàng quang với độ giãn nở kém.

Chú ý: Biện pháp điều trị bàng quang tăng hoạt bằng cách dùng thuốc và các biện pháp can thiệp ngoại khoa đều có những ưu nhược điểm riêng cũng một số tác dụng phụ không mong muốn. Vì vậy, người bệnh cần thăm khám kỹ lưỡng và tuân thủ chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Biện pháp phòng ngừa bệnh

Luyện tập và duy trì một lối sống lành mạnh là cách tốt nhất để giúp bạn ngăn ngừa hội chứng bàng quang tăng hoạt. Cụ thể:

  • Duy trì cân nặng hợp lý.
  • Tập thể dục thể thao hằng ngày, chú ý chỉ thực hiện các bài tập vừa sức. Đối với người cao tuổi hoặc đang mắc bệnh lý tim mạch, xương khớp, tốt nhất hãy liên hệ bác sĩ để được tư vấn những bài tập phù hợp, tránh những chấn thương không đáng có.
  • Hạn chế sử dụng đồ ăn thức uống chứa các chất kích thích bàng quang, nhất là cà phê, bia rượu, thực phẩm chứa nhiều đường.
  • Ngừng hút thuốc lá.
  • Trường hợp đang có sẵn các bệnh nền, đặc biệt là bệnh đái tháo đường, hãy tuân thủ điều trị của bác sĩ và thăm khám đúng hẹn. Việc kiểm soát hiệu quả các bệnh lý này sẽ giúp ngăn ngừa biến chứng thần kinh nói chung và hội chứng bàng quang tăng hoạt nói riêng.
  • Thực hiện các bài tập dành riêng cho vùng cơ sàn chậu.

Như vậy, hội chứng bàng quang tăng hoạt đặc trưng bởi triệu chứng mắc tiểu nhiều lần trong ngày, tiểu gấp, són tiểu không kiểm soát được. Bệnh gây ra rất nhiều phiền toái với cuộc sống của người bệnh, bao gồm cả cảm giác tự ti, rối loạn cảm xúc. Do đó, khi có những dấu hiệu nghi ngờ hội chứng bàng quang tăng hoạt, tốt nhất bạn cần thăm khám bác sĩ ngay để được chẩn  đoán và tìm hướng khắc phục phù hợp.

Đăng ký tư vấn

Đặt hẹn ngay để nhận tư vấn và xếp lịch khám kịp thời