Những điều cần biết về bệnh viêm da tiếp xúc kiến ba khoang

Ngày: 26/03/2021

Tuy không nguy hiểm đến sức khỏe, nhưng viêm da tiếp xúc kiến ba khoang lại khiến người bệnh cảm thấy khó chịu, ngứa rát, ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày. 

Viêm da tiếp xúc kiến ba khoang là một dạng viêm da khá phổ biến. Bên cạnh các bệnh viêm da thường gặp như viêm da cơ địa, viêm da dầu, viêm da tiếp xúc… Bệnh này thường xuất hiện theo mùa, gây không ít hoang mang cho cộng động, nhất là những nhà có trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh. Tuy không nguy hiểm đến sức khỏe, nhưng viêm da tiếp xúc kiến ba khoang lại gây khó chịu cho người mắc bệnh và có thể bùng phát thành dịch tại một khu vực nhất định. 

Kiến ba khoang là gì? 

viêm da tiếp xúc kiến ba khoang là như thế nào

Hình ảnh kiến ba khoang gây ra bệnh viêm da tiếp xúc

Kiến ba khoang là loại côn trùng thuộc bộ Coleoptera, họ Staphylinidae (bọ cánh cứng). Nó phân bố ở tất cả các châu lục trừ Nam Cực. Tại Việt Nam, kiến ba khoang còn được gọi là kiến khoang, kiến kim, kiến lác, kiến cong… bởi vì nó có các khoang đen - vàng cam xen kẽ. 

Kiến ba khoang có mình dài, thanh, khi trưởng thành sẽ dài khoảng 7mm đến 10mm và rộng 0,5mm đến 1mm. Kiến có 3 cặp chân, 2 đôi cánh, với một đôi cánh dài mỏng trong suốt gấp lại gọn gàng và dấu bên dưới một đôi cánh cứng và ngắn, chúng có thể bay và chạy rất nhanh.

Kiến ba khoang sống chủ yếu ở các ruộng lúa, cỏ mục, vườn cây, bãi rác thải, đôi khi trong cả tổ chim, có khi sống chung với kiến thường, với mối. Đồ ăn chính của chúng là các chất phân hủy của thực vật, đôi khi cả động vật thối rữa… 

Vào mùa mưa, khi độ ẩm cao là điều kiện thuận lợi cho kiến phát triển, sinh sôi và bùng phát. Chúng rất ưa ánh sáng đèn ban đêm nên bay vào theo ánh đèn, đậu vào quần áo, khăn mặt, chăn màn, giường chiếu… nếu cửa nhà mở. 

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, độc tố trong kiến ba khoang rất mạnh. Nếu người tiếp xúc với chất gây độc của kiến ba khoang qua tuần hoàn không được điều trị kịp thời thì có thể dẫn đến những biến chứng nặng. Loại côn trùng này không đốt hay cắn con người nhưng sự tiếp xúc vô tình của nó với chúng ta hoặc chúng bị đập, giết, chà xát, nghiền thì có thể làm chúng trở nên nguy hiểm vì khoang cơ thể của chúng sẽ tiết ra chất pederin - một hóa chất gây phồng rộp da rất mạnh. 

Các triệu chứng khi bị viêm da tiếp xúc kiến ba khoang

viêm da tiếp xúc kiến ba khoang

Vệt ban đỏ sẽ xuất hiện trên da người bị kiến ba khoang đốt

Sau khi bị kiến ba khoang đốt, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng sau: 

- Vị trí tổn thương ban đầu thường gặp hơn ở những vùng da hở. Trường hợp tiếp xúc nhẹ, có thể xuất hiện một vệt ban đỏ nhỏ có hình thù tùy thuộc theo hình dạng mà da bị tiếp xúc độc chất, có thể hình đám, hạt, mảng, vệt… Sau khoảng 2 ngày, vết thương sẽ tự lặn và hết. 

- Trường hợp nặng hơn, các ban đỏ sẽ tiến triển thành bọng nước trong vài ngày tiếp theo. Tổn thương có vùng hơi lõm, giống dạng hình tròn hoặc bầu dục. Kế đến là giai đoạn vảy bong tróc, để lại các “vệt” da đỏ, tăng hoặc giảm sắc tố. Sau đó, các vết tích này biến mất dần và thường không để sẹo. Trong trường hợp nghiêm trọng, ngoài việc xuất hiện các mảng phồng rộp rộng hơn, có thể có các triệu chứng như sốt, đau rát thần kinh, đau khớp và nôn…

- Bệnh nhân cũng có thể vô tình truyền chất Paederin sang vị trí khác của cơ thể do cào gãi, gây ra các vệt tổn thương khác nhau trên cơ thể.

- Vị trí tổn thương thường gặp hơn ở các vùng hở, tuy nhiên tổn thương có thể gặp ở bất kì đâu, kể cả vùng mặt và sinh dục do sự va quệt tình cờ của bệnh nhân vào các vùng này. 

- Nếu vùng quanh mắt bị tổn thương có thể dẫn đến viêm kết mạc mắt. 

- Với tình trạng bệnh chuyển biến rất nặng, các bọng nước có thể lan rộng trên một diện tích lớn của cơ thể gây bội nhiễm, đau, rát và rất khó chịu, toàn thân có thể sốt, hạch vùng sưng đau.

Phương pháp điều trị bệnh viêm da tiếp xúc kiến ba khoang

Thông thường, tình trạng viêm da tiếp xúc kiến ba khoang ở các trường hợp nhẹ có thể tự khỏi. Tuy nhiên ngay sau khi tiếp xúc với côn trùng cần phải rửa ngay vùng bị bệnh bằng nước và xà phòng. Vị trí phồng rộp nên được điều trị bằng cách ngâm nước sạch để làm dịu da, sát khuẩn bằng dung dịch Jarish hoặc hồ nước, hồ neopred sau đó là bôi một loại thuốc kháng viêm mạnh đề phòng nhiễm trùng

Ngoài ra, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc gồm có thuốc uống ciprofloxacin và thuốc bôi steroid giúp thương tổn lành nhanh hơn trong trường hợp viêm da tiếp xúc kiến ba khoang mang vi khuẩn Pseudomonas. Điều trị toàn thân có thể dùng kháng histamin uống để giảm triệu chứng ngứa rát. Có thể dùng thuốc giảm đau, an thần và kháng sinh chống nhiễm trùng theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa da liễu. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc về điều trị tránh bội nhiễm, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. 

phòng bệnh viêm da tiếp xúc kiến ba khoang

Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm ngứa, đau rát cho người bệnh

Cách phòng bệnh viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang 

- Nên phòng bệnh bằng cách tránh tiếp xúc với kiến ba khoang, tránh đập nát chúng khi thấy chúng. Nếu thấy côn trùng ở trên da có thể thổi chúng đi hoặc cho chúng vào 1 tờ giấy rồi bỏ đi. Vùng tiếp xúc ngay lập tức phải được rửa đi bằng xà phòng và nước. Quần áo, khẩu trang, khăn trải giường… đã bị tiếp xúc với kiến cần được giặt thật kỹ.

- Tránh thu hút kiến bằng đèn sáng, nên đóng kín cửa sổ, cửa ra vào các phòng làm việc và phòng ngủ vào ban đêm.

- Khi ngủ nên tắt điện để tránh thu hút kiến.

- Khi bị bệnh viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị đúng hướng và kịp thời.

Trên đây là những chia sẻ về vấn đề viêm da tiếp xúc kiến ba khoang. Bệnh viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang thường khỏi nhanh trong vòng 1 tuần nếu điều trị đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên rửa nhẹ nhàng tại nơi tiếp xúc bằng nước muối sinh lý (9‰) ngay lúc vừa tiếp xúc để trung hòa hoặc giảm bớt các yếu tố dị ứng, kích ứng da, sau đó đến cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời, không nên tự điều trị để tránh các biến chứng nặng hơn. Nếu có bất cứ điều gì thắc mắc, hãy liên hệ ngay theo hotline 19001806 để được hỗ trợ.