Viêm não mô cầu là bệnh gì? Phòng tránh như thế nào?

Ngày: 09/03/2021

Viêm não mô cầu là bệnh gì? Đây là căn bệnh cực kỳ nguy hiểm và có thể lây lan nhanh chóng. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, nó có thể được điều trị khỏi hoàn toàn.

Viêm não mô cầu là bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Viêm não mô cầu là một bệnh lý truyền nhiễm cấp tính thông qua đường hô hấp. Nó do vi khuẩn não mô cầu mang tên Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh thường tái phát trong năm, tuy nhiên có thể phát triển thành dịch vào mùa thu, mùa đông và cả mùa xuân.

Viêm não mô cầu bao gồm 4 nhóm chính là A, B, C, và D. Trong đó, nhóm A là phổ biến nhất ở nước ta. Có thể nói, đây là căn bệnh cực kỳ nguy hiểm, có thể lấy đi tính mạng của một người khỏe mạnh chỉ trong 24h kể từ khi có triệu chứng đầu tiên.

Viêm não mô cầu
Viêm não mô cầu là bệnh nguy hiểm và lây lan nhanh chóng

Ở thể tối cấp, viêm não mô cầu có tỷ lệ tử vong rất cao, lên đến 60-70%. Ở thể viêm màng não mủ, thì tỷ lệ này giảm xuống còn 30-40% ngay cả khi dùng kháng sinh để điều trị. Nếu may mắn qua khỏi, bệnh vẫn có thể để lại những di chứng nghiêm trọng khiến bệnh nhân phải cắt bỏ các chi, để lại các tổn thương não, suy giảm đáng kể thính lực, tổn thương thận và cả tâm lý,...

Tuy nhiên, người bị nếu phát hiện sớm và điều trị tích cực, bệnh viêm não mô cầu có thể được chữa dứt điểm. Theo thống kê, có tới 85 - 95% trường hợp mắc bệnh này đã khỏi hoàn toàn.

Viêm màng não mô cầu lây lan qua đường nào?

Viêm màng não mô cầu có thể lây truyền từ người sang người. Thống kê sau nhiều đợt dịch cho thấy, có trên 25% tổng số người bị bệnh không có biểu hiện lâm sàng điển hình và có tới trên 50% người khoẻ mạnh đang mang vi khuẩn Neisseria meningitidis.

Vi khuẩn não mô cầu có thể lây lan nhanh chóng thông qua đường thở, tuyến nước bọt, dịch tiết ra từ mũi, họng khi ho, hắt hơi hay khi tiếp xúc với người bệnh. Ngoài ra, mặc dù rất hiếm nhưng nó còn có thể xâm nhập được vào các tế bào niêm mạc và máu, qua đó gây bệnh đến nhiều cơ quan. Đáng chú ý, có đến 50% số người bị bệnh này xuất hiện tình trạng viêm màng não mủ do vi khuẩn vượt qua hàng rào máu não để vào dịch não tủy.

Triệu chứng của bệnh viêm não mô cầu

Viêm màng não mô cầu mang tính chất của một bệnh truyền nhiễm cấp tính với một số triệu chứng xuất hiện đột ngột như sau:

  • Sốt cao.
  • Đau đầu dữ dội.
  • Nôn và buồn nôn.
  • Cứng cổ, khó cử động.
  • Người mệt mỏi, thậm chí là hôn mê.
  • Xuất hiện tử ban vào thời điểm 1-2 ngày sau sốt. Ban đầu nó tồn tại dưới dạng chấm sau đó lan nhanh thành từng mảng và có bọng nước với kích thước 1-2mm đến vài cm. Về màu sắc, tử ban do viêm não mô cầu có màu đỏ thẫm hoặc tím thẩm, các bờ không đều nhau, bề mặt phẳng hoặc bị hoại từ ở trung tâm. Dấu hiệu này thường xuất hiện ở vùng hông và cả hai chi dưới.

Viêm não mô cầu
Tử ban - Triệu chứng điển hình của viêm não mô cầu

Ở những địa phương dịch viêm não mô cầu, số người không có triệu chứng lâm sàng chiếm tới 5 - 10%. Đây chính là nguyên nhân khiến bệnh lây lan nhanh trong cộng đồng.

Biện pháp phòng ngừa viêm não mô cầu

Để phòng bệnh viêm não mô cầu khuẩn, cũng như hạn chế sự lây lan của nó trong cộng đồng, Cục Y tế dự phòng thuộc Bộ Y tế đã khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp tích cực sau:

  • Vệ sinh cá nhân sạch sẽ: Thường xuyên rửa tay, chân bằng xà phòng, súc miệng bằng các dung dịch có tác dụng sát khuẩn an toàn.
  • Vệ sinh môi trường sống, không gian ở và làm việc.
  • Nếu có biểu hiện bất thường có liên quan đến viêm não mô cầu như: Sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cứng cổ thì hãy lập tức tới ngay bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời.
  • Chủ động tiêm vắc xin phòng ngừa viêm não mô cầu cho trẻ tại trung tâm tiêm chủng.

Hiện nay, 2 loại vắc xin phòng bệnh viêm não mô cầu được sử dụng phổ biến ở nước ta là:

  • Mengoc BC (CuBa): Có tác dụng phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu khuẩn Meningococcal nhóm huyết thanh B+C.
  • Menactra (Mỹ): Giúp phòng ngừa các bệnh viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng máu gây ra do não mô cầu khuẩn các nhóm huyết thanh A, C, Y, W.

Như vậy có thể thấy viêm não mô cầu là bệnh lý rất nguy hiểm và có nguy cơ lây lan nhanh trong cộng động. Chính vì vậy, mỗi người chúng ta nên áp dụng các biện pháp phòng ngừa ngay lúc này, nhất là tiêm vắc xin.