Biến chứng sau bó bột khi nào xảy ra? Biến chứng nguy hiểm nhất là gì?

Biến chứng của bó bột là gì?

Bó bột là thủ thuật được thực hiện để điều trị bảo tồn trong chấn thương - chỉnh hình với nhiều tác dụng tót. Tuy nhiên, nếu không được thực hiện chính xác, người bệnh có thể gặp các biến chứng sau bó bột. 

Các cấp độ biến chứng sau bó bột

Theo các bác sĩ chuyên khoa, các vấn đề sức khoẻ do bó bột được chia ra thành:

• Nhẹ: Suy giảm hoặc mất chức năng chi
• Trung bình: Cắt cụt chi
• Nặng: Gây nhiễm trùng, nhiễm độc toàn thân dẫn đến suy đa tạng hoặc thậm chí tử vong.

Sau khi bó bột, bạn có thể gặp biến chứng từ nhẹ đến nặng

Nguyên nhân gây ra các biến chứng sau bó bột

Các nguyên nhân khiến người bệnh gặp các biến chứng không mong muốn sau bó bột bao gồm:

• Nguyên nhân khách quan: Người bệnh đã bị nhiễm trùng và tổn thương từ ban đầu
• Nguyên nhân chủ quan: Kỹ thuật bó bột của bác sĩ chưa tốt, không cẩn thận,...

Phân loại các biến chứng bó bột

Dựa theo thời điểm xuất hiện mà chúng ta có thể chia các triệu chứng không mong muốn sau bó bột thành các loại chính như sau:

Biến chứng tức thì

Bạn sẽ cảm nhận được cơn đau dữ dội, choáng váng do shock trong quá trình bó bột. Một số người khác còn có biểu hiện sốc và chống phản vệ trong quá trình nắn và tháo bột. Trong một số trường hợp người bệnh còn cảm thấy choáng hoặc sốc phản vệ do sử dụng các loại thuốc mê, thuốc tê. Hay các triệu chứng co thắt khí phế quản, hiện tượng trào ngược. Khi bệnh nhân được gây mê, có thể gây ngừng thở - ngừng tim dẫn đến tử vong. 

Biến chứng sớm

Người bệnh có thể bị tổn thương về các mạch máu, thần kinh,...  Trong đó, với các chi trên, một số tổn thương như động mạch cánh tay, dây thần kinh giữa, thần kinh quay, thần kinh trụ là thường gặp nhất. Đối với chi dưới, các tai biến thường gặp nhất là ở động mạch khoeo, động mạch chày sau, thần kinh mác chung.

Ngoài ra, trên lâm sàng cũng ghi nhận các chấn thương khác như:

• Hở thứ phát do xương chọc ra bên ngoài
• Gãy thêm vùng xương khác, thường xảy ra với bệnh nhân là người cao tuổi hoặc đang gặp các vấn đề về xương khớp
• Rối loạn dinh dưỡng, phù nề, chèn ép khoang cấp gây hoại tử chi
• Liệt tuỷ, gãy cột sống

Người bệnh có thể gặp các biến chứng như gãy cột sống

Biến chứng muộn

Đôi khi, các tai biến bó bột không xảy ra ngay lập tức mà diễn ra muộn, có thể kể đến như:

• Rối loạn dinh dưỡng bán cấp hoặc rối loạn dinh dưỡng từ từ: Gây sưng nề kéo dài và cứng khớp, có thể làm suy giảm cơ năng của chi, tuy nhiên không đến mức hoại tử chi
• Thiếu máu bán cấp và thiếu máu mãn tính gây ra xơ hoá các cơ. Đây cũng là hội chứng Sudeck, hội chứng Volkmann,.. rất khó khăn trong việc điều trị và không thể đảm bảo hiệu quả hoàn toàn và cực kỳ tốn kém
• Can lệch đến từ kỹ thuật nắn của bác sĩ chưa toàn diện
• Khớp giả: Bệnh nhân bất động không đúng cách, kỹ thuật nắn của bác sĩ kém, do tuổi tác hoặc áp dụng chế độ ăn uống không đúng cách,... xuyên suốt thời gian trong và sau khi bó bột gãy xương
• Viêm xương: Biến chứng từ gãy xương hở, loét, tụ máu - nhiễm trùng,...

Cách xử lý biến chứng sau bó bột theo mức độ

Sau khi tìm hiểu các biến chứng bó bột, bạn có thể thực hiện xử lý vết thương theo hướng dẫn dưới đây:

• Mức độ nhẹ: Nới bột ra và gác cao phần chi bị bó bột
• Mức độ vừa: Xử trí theo cách ở mức độ nhẹ và có dùng thêm thuốc chống nề, phong bế gốc chi
• Mức độ nặng (cùng với dấu hiệu chèn ép khoang, tổn thương mạch máu và hệ thần kinh) phải mổ cấp cứu để xử trí theo từng loại tổn thương

Người bệnh có thể phải nới bột ra và bó bột lại

Các biện pháp chăm sóc giúp giảm nguy cơ biến chứng sau bó bột

Để giảm nguy cơ gặp biến chứng sau khi được chỉ định bó bột, bạn có thể tham khảo và thực hiện theo các biện pháp dưới đây:

Giữ vệ sinh

Hãy sử dụng kem dưỡng ẩm để dưỡng da trở nên mềm mại. Tuyệt đối không để các vật dụng như tăm bông, kim ghim vào trong bôt. Việc vệ sinh da và bột thường xuyên cũng giúp chúng ta loại bỏ bụi bẩn, mồ hôi và vi khuẩn, giảm nguy cơ nhiễm trùng và loét da. Bởi da ẩm ướt là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, dễ dẫn đến nhiễm trùng. 

Bên cạnh đó, da khô còn có thể dẫn đến ngứa ngáy, nứt nẻ và khó chịu thường xuyên cho người bệnh. Các vật dụng này có thể gây tổn thương da và dẫn đến nhiễm trùng trong tương lai. 

Theo dõi các dấu hiệu bất thường

Nếu như bệnh nhân có các dấu hiệu như sưng nề, đau nhức, tê bì, da căng bóng, chảy máu hoặc có mùi hôi thì nên đến Bệnh viện uy tín càng sớm càng tốt. 

Vận động nhẹ

Các chuyên gia về Cơ xương khớp khuyến khích bệnh nhân nên tập các bài tập nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ. Đặc biệt nên vận động các ngón tay, ngón chân để cải thiện khả năng lưu thông máu.

Nâng cao chi bó bột có thể đẩy lùi các triệu chứng sưng nề, teo cơ và duy trì hoạt động của khớp. 

Áp dụng chế độ dinh dưỡng điều độ

Bạn nên dành thời gian bổ sung năng lượng và vitamin cần thiết cho bữa ăn hàng ngày. Ngoài ra, bạn cũng nên lựa chọn các loại thực phẩm giàu canxi và vitamin D để giúp xương chắc khoẻ. 

Tái khám định kỳ

Đây là một trong những điều kiện tiên quyết để bác sĩ theo dõi và đánh giá đúng diễn biến hồi phục sau phẫu thuật. Nếu không đi khám hoặc thăm khám ngắt quãng, các bác sĩ sẽ rất khó khăn trong việc phát hiện các bất thường và xử lý kịp thời.

Có thể nói, biến chứng sau bó bột mặc dù không phải lúc nào cũng xảy ra nhưng người bệnh cũng nên chú ý đến các dấu hiệu bất thường, tránh để xảy ra các vấn đề sức khỏe liên quan và kéo dài thời gian lành xương.