Gợi ý 4 cách chăm sóc vết loét xương cụt tại nhà đúng cách, dễ thực hiện

Nguyên nhân gây ra vết loét xương cụt là gì?

Để biết cách chăm sóc vết loét xương cụt đúng cách, trước hết chúng ta nên tìm hiểu về các nguyên nhân gây ra các vết loét này Trên thực tế, các vết loét có thể là hệ quả của:

• Không kiểm soát tốt phân, nước tiểu: Các chất thải tiếp xúc trực tiếp với da gây viêm loét 
• Áp lực hoặc ma sát lên vùng cùng cụt do nằm lâu, làm giảm lưu lượng máu đến khu vực này. Dưới điều kiện không đủ máu nuôi dưỡng da, các tế bào sẽ chết dần và để lại các vết loét
• Suy dinh dưỡng: Thiếu hụt dinh dưỡng làm giảm khả năng lành vết loét và tăng nguy cơ phát triển loét tỳ đè

Ngoài ra, những người cao tuổi nằm lâu, bị liệt do tai biến, đột quỵ, chấn thương cột sống bị hạn chế cử động,... cũng là các đối tượng có nguy cơ cao bị loét tỳ đè vùng cùng cụt.

Cơ chế hình thành các vết loét này được giải thích như sau: Khi lực tì đè đủ lớn và kéo dài tới 2 giờ liên tục, áp lực tì đè lớn hơn  áp lực mao động mạch bình thường, vùng da đó sẽ bị gây rối loạn chuyển hoá. Lúc này da bắt đầu bị viêm nhiễm,tạo ra các vết loét và cuối cùng là hoại tử. 

Các vết loét có thể xuất hiện sau thời gian dài chăm sóc nằm một chỗ sau gãy xương 

Triệu chứng của vết loét xương cụt

Dựa trên mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, chúng ta có thể chia các vết loét tỳ đè vùng xương cụt ra thành 4 giai đoạn như sau:

• Giai đoạn 1: Da đỏ, đau đớn và không chuyển sang màu trắng khi ấn vào là biểu hiện của cơ thể khi các vết loét do tì đề đang hình thành. Khi chúng ta sờ sẽ cảm nhận được vùng da này cứng và ấm hoặc lạnh hơn so với vùng da xung quanh
• Giai đoạn 2: Vết loét hở nông như bỏng nước và da bong tróc nhiều. Các vùng da xung quanh bị đỏ và có kích ứng
• Giai đoạn 3: Người bệnh bị mất toàn bộ lớp da, tạo thành một lỗ hở trũng như một cái hố, có thể nhìn thấy mỡ dưới da nhưng không lộ gân, xương hay cơ
• Giai đoạn 4: Mất toàn bộ mô da và dưới da, lộ cả gân, cơ và có thể nhìn thấy cả xương

Cách chăm sóc vết loét xương cụt là gì?

Các biện pháp chăm sóc vết loét xương cụt phụ thuộc vào từng giai đoạn của vết loét. Thông thường, với các vết loét mới hình thành ở giai đoạn 1, 2 chúng có xu hướng lành lại nếu như được an tâm và chăm sóc kỹ lưỡng, cách chăm sóc cũng đơn giản hơn. Ngược lại, với các vết loét giai đoạn 3,4 thì người bệnh sẽ mất nhiều công sức chăm sóc hơn. 

Các bác sĩ chuyên khoa cho hay: Các vết loét có thể tự chăm sóc tại nhà nếu người bệnh có bệnh nền ổn theo hướng dẫn dưới đây:

Không nằm đè lên vết thương

Một trong số những nguyên tắc trong cách chăm sóc vết loét xương cụt đầu tiên là không được nằm đè lên vết thương. Để thực hiện được điều này, bạn hãy:

• Ưu tiên chọn và cho bệnh nhân nằm ở đệm hơi chống loét, đây là loại đệm đặc biệt có các múi khí giúp lưng bệnh nhân không tiếp xúc hoàn toàn với đệm, phân tán lực tỳ đè đều, giảm ma sát và không bí lưng
• Xoay trở liên tục, cho bệnh nhân nằm nghiêng trái, phải mỗi 1 - 2 giờ

Lưu ý rằng, khi loét xương cụt, người bệnh sẽ không thể nằm ngửa mà chỉ có thể nằm sấp/ nằm nghiêng. Các tư thế nằm này cũng cần được thay đổi sau 2 giờ để ngăn ngừa nguy cơ hình thành các loét tỳ đè trên các vùng da xung quanh còn lại.

Người bệnh không nên nằm đè lên vết thương 

Băng kín vết thương giữ khô sạch

Dựa vào lượng dịch thấm ra vết thương, bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn thay băng mỗi ngày hoặc cách ngày. Khi thay băng, bạn hãy vệ sinh và đảm bảo dụng cụ vô trùng, đồng thời chọn dung dịch rửa vết thương phù hợp:

• Loét giai đoạn 1: Chỉ cần rửa bằng xà phòng nhẹ và nước
• Loét giai đoạn 2: Rửa bằng nước muối sinh lý để loại bỏ mô chết lỏng
• Không dùng oxy già, cồn đỏ, cồn iod chuyên chất vì các loại dung dịch này có tính chất sát khuẩn rất mạnh, dễ làm tổn thương da
• Băng kín vết thương để tránh nhiễm trùng và giữ ẩm vết thương
• Không nên dùng các loại gạc và băng dán thấm nước
• Nếu bệnh nhân có các vết loét xương cụt giai đoạn 3,4 thì phải được điều trị bởi bác sĩ 

Bạn phải đảm bảo mọi vết thương trên cơ thể phải được băng kín 

Không tạo thêm vết thương

Nguyên tắc tiếp theo bạn cần nhớ khi chăm sóc người bệnh có vết loét xương cụt là không được tạo thêm vết thương. Để làm được điều này, bạn nên ghi nhớ:

• Tuyệt đối không để phân và nước tiểu dính vào vết thương
• Kiểm tra da toàn thân người bệnh mỗi ngày, xem xét kỹ các vùng nhô xương để phát hiện sớm các tổn thương hoặc vết loét mới
• Đề phòng lực trượt khi bệnh nhân thay đổi tư thế nằm
• Nếu vết loét tỳ đè có biến đổi hoặc xuất hiện vết mới bạn nên đưa người bệnh đến gặp bác sĩ
• Tuyệt đối không tự ý bôi, rắc, xịt...các loại thuốc tạo màng nên bề mặt vùng tổn thương vì có thể dẫn đến ứ dịch mủ 

Các biện pháp chăm sóc sức khỏe người bệnh khác

Ngoài các lưu ý trong cách chăm sóc vết loét xương cụt kể trên, bạn nên chú ý:

• Thay đổi thực đơn phong phú, bổ sung đầy đủ dưỡng chất cho người bệnh
• Chăm sóc người bệnh ngủ đủ 7 - 8 tiếng/ ngày
• Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ
• Không mát xa da gần hoặc xung quanh vết loét vì dễ tạo ra các vết tổn thương trên da. Đồng thời, không nên sử dụng đệm hình bánh donut bởi chúng có thể làm giảm lưu thông máu đến khu vực vết thương, từ đỏ gây ra vết thương mới
• Tái khám đúng lịch

Có thể nói, bài viết trên đây đã giải đáp đầy đủ về cách chăm sóc vết loét xương cụt cho người bệnh. Đây là quá trình yêu cầu người thân và gia đình hết sức tỉ mỉ, cẩn thận, kiên nhẫn và dành nhiều công sức. Ngoài ra, bạn nên tuân theo hướng dẫn của bác sĩ và đưa bệnh nhân đi thăm khám ngay nếu phát hiện các vết loét có biểu hiện bất thường.