Chụp SPECT và những điều bạn cần biết trước khi chụp

Nguyễn Phương Thảo

18-03-2026

goole news
16

Chụp SPECT là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh y tế tiên tiến, cho phép bác sĩ quan sát hoạt động chức năng của các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là tim và não. Trước khi tiến hành chụp SPECT, người bệnh cần nắm rõ một số thông tin quan trọng để đảm bảo quá trình diễn ra suôn sẻ và hiệu quả. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng không chỉ giúp giảm bớt lo lắng mà còn tối ưu hóa chất lượng hình ảnh thu được, từ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác hơn.

Chụp SPECT là gì? 

Chụp SPECT là một loại xét nghiệm hình ảnh y học hạt nhân giúp các chuyên gia thu được hình ảnh chi tiết về các khu vực cụ thể trong cơ thể Chụp SPECT là một loại xét nghiệm hình ảnh y học hạt nhân giúp các chuyên gia thu được hình ảnh chi tiết về các khu vực cụ thể trong cơ thể

Chụp SPECT (Single Photon Emission Computed Tomography) là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh thuộc lĩnh vực y học hạt nhân, sử dụng một lượng nhỏ chất đánh dấu phóng xạ được đưa vào cơ thể để ghi nhận và phân tích hoạt động sinh học của các cơ quan. Phương pháp này hoạt động dựa trên nguyên lý phát hiện các tia gamma phát ra từ chất phóng xạ, sau đó hệ thống máy chuyên dụng sẽ tái tạo thành hình ảnh cắt lớp ba chiều, giúp bác sĩ đánh giá chính xác chức năng và mức độ hoạt động của mô, cơ quan.

Nhờ khả năng phản ánh lưu lượng máu và quá trình chuyển hóa tại từng vùng mô, chụp SPECT hỗ trợ phát hiện sớm nhiều bất thường trước khi xuất hiện thay đổi rõ rệt về cấu trúc giải phẫu. Kỹ thuật này thường được ứng dụng trong chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý liên quan đến tim mạch, thần kinh, xương khớp và một số bệnh ung thư, góp phần cung cấp dữ liệu quan trọng để bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Ứng dụng của chụp SPECT trong chẩn đoán y học hiện đại 

Nhờ khả năng tái tạo hình ảnh 3D chi tiết, kỹ thuật chụp SPECT được sử dụng rộng rãi trong việc chẩn đoán và theo dõi nhiều bệnh lý liên quan đến não, tim và hệ xương. Cụ thể

Rối loạn não

Hình ảnh SPECT não của Bệnh nhânHình ảnh SPECT não của bệnh nhân

Ghi chú: 

  • Hình ảnh hàng trên liên quan đến hình ảnh SPECT não ở thời điểm ban đầu.
  • Hình ảnh hàng dưới được chụp sau 5 tháng điều trị CTK.
  • Sáu hình ảnh trên mỗi hàng (từ trái sang phải) bao gồm bốn hình chiếu bề mặt định vị của mặt bên trái (LLAT), đỉnh đầu, mặt dưới và mặt bên phải (RLAT), một hình ảnh bề mặt đẳng trị của đỉnh đầu và một lát cắt ngang. Cường độ được mã hóa màu sắc cho biết các vùng hoạt động quá mức (màu xanh lam) và các vùng hoạt động kém (màu trắng và đen được bao quanh bởi màu trắng). 

Xét nghiệm SPECT giúp tạo ra bản đồ 3D thể hiện lưu lượng máu và mức độ hoạt động của các vùng não, từ đó hỗ trợ bác sĩ xác định chính xác những khu vực bị tổn thương hoặc hoạt động bất thường. Kỹ thuật này thường được chỉ định trong các trường hợp:

  • Tắc nghẽn mạch máu não: Chụp SPECT có thể phát hiện các bất thường trong lưu lượng máu não, hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý mạch máu như bệnh Moyamoya – tình trạng động mạch não bị hẹp hoặc tắc nghẽn.
  • Rối loạn co giật: Phương pháp giúp xác định chính xác vùng não gây ra các cơn co giật, hỗ trợ chẩn đoán và định hướng điều trị bệnh động kinh.
  • Bệnh Parkinson: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định chụp SPECT chuyên biệt gọi là DaTscan để đánh giá hệ thống vận chuyển dopamine, qua đó hỗ trợ xác nhận chẩn đoán bệnh Parkinson – một bệnh lý thần kinh tiến triển ảnh hưởng đến khả năng vận động.

Ngoài ra, chụp SPECT còn được sử dụng để đánh giá một số bệnh lý thần kinh khác như sa sút trí tuệ, chấn thương sọ não hoặc các rối loạn chức năng não.

Các vấn đề về tim

Trong chẩn đoán tim mạch, chất đánh dấu phóng xạ sử dụng trong chụp SPECT giúp làm nổi bật những vùng cơ tim có lưu lượng máu cao hoặc bất thường, từ đó hỗ trợ phát hiện nhiều vấn đề liên quan đến chức năng tim. Phương pháp này thường được áp dụng để:

  • Phát hiện tắc nghẽn động mạch vành: Khi các động mạch cung cấp máu cho tim bị hẹp hoặc tắc nghẽn, vùng cơ tim tương ứng có thể bị thiếu máu, tổn thương hoặc hoại tử.
  • Đánh giá khả năng bơm máu của tim: Chụp SPECT giúp xác định mức độ co bóp của tim và khả năng tống máu của các buồng tim trong quá trình hoạt động.

Các bệnh lý về xương

Chụp SPECT cũng được sử dụng phổ biến trong đánh giá các tổn thương và bệnh lý liên quan đến hệ xương. Những vùng xương đang trong quá trình tổn thương hoặc phục hồi thường hấp thu nhiều chất đánh dấu phóng xạ hơn và hiển thị rõ trên hình ảnh SPECT. Nhờ đó, kỹ thuật này có thể:

  • Phát hiện các vết nứt hoặc gãy xương kín khó nhận biết trên X-quang thông thường
  • Hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi ung thư di căn xương
  • Xác định vị trí tổn thương chính xác để thực hiện sinh thiết xương

Nhờ những ưu điểm trong việc đánh giá hoạt động chức năng của cơ quan, chụp SPECT ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán, theo dõi tiến triển bệnh và hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp trong y học hiện đại.

Quy trình chụp SPECT 

Chụp SPECT là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh trong y học hạt nhân, được thực hiện tương đối đơn giản và hầu như không gây đau cho người bệnh. Thời gian thực hiện mỗi lần chụp thường kéo dài từ 30 phút đến khoảng 2 giờ, tùy thuộc vào vùng cơ thể cần khảo sát và mục đích chẩn đoán.

Hình ảnh minh họa quá trình quét SPECT SCAN NM/CT 860 Hình ảnh minh họa quá trình quét SPECT SCAN NM/CT 860

Quy trình chụp SPECT thường bao gồm các bước sau:

  • Tiêm chất đánh dấu phóng xạ: Người bệnh được tiêm một lượng nhỏ chất đánh dấu phóng xạ vào tĩnh mạch ở cánh tay. Lượng chất này được kiểm soát nghiêm ngặt và an toàn trong chẩn đoán y học. 
  • Thời gian chờ chất đánh dấu phân bố: Sau khi tiêm, người bệnh sẽ chờ khoảng 15 phút đến 4 giờ để chất đánh dấu di chuyển và phân bố đến các cơ quan cần khảo sát trong cơ thể. Các mô hoạt động mạnh hơn sẽ hấp thụ nhiều chất phóng xạ hơn. 
  • Tiến hành quét hình ảnh: Người bệnh nằm trên bàn chụp (thường ở tư thế nằm ngửa), trong khi hệ thống máy SPECT quay xung quanh cơ thể để ghi nhận tín hiệu phát ra từ chất đánh dấu.
  • Tái tạo hình ảnh: Dữ liệu thu được sẽ được chuyển đến hệ thống máy tính để xử lý và tái tạo thành hình ảnh 3D chi tiết, giúp bác sĩ đánh giá cấu trúc và chức năng của các cơ quan bên trong cơ thể.

Trong quá trình thực hiện, cảm giác khi tiêm chất đánh dấu tương tự như một mũi tiêm thông thường, và người bệnh không thể cảm nhận được sự di chuyển của chất phóng xạ trong cơ thể. Bản thân quá trình quét hoàn toàn không gây đau, tuy nhiên người bệnh cần nằm yên trong suốt quá trình chụp để đảm bảo hình ảnh thu được rõ nét và chính xác.

Hầu hết chất đánh dấu phóng xạ sẽ được đào thải ra khỏi cơ thể qua nước tiểu trong vòng vài giờ sau khi chụp SPECT. Bác sĩ khuyên bạn nên uống nhiều chất lỏng hơn chẳng hạn như nước ép, nước lọc. Cơ thể bạn sẽ phân giải lượng chất đánh dấu còn lại trong vài ngày tiếp theo. Người bệnh có thể sinh hoạt và trở lại các hoạt động thường ngày ngay lập tức nếu không có chỉ định theo dõi đặc biệt từ bác sĩ. 

Một số lưu ý trước khi chụp SPECT

Việc chuẩn bị trước khi thực hiện chụp SPECT sẽ phụ thuộc vào cơ quan cần khảo sát, tuy nhiên đa số các trường hợp chỉ yêu cầu chuẩn bị ở mức cơ bản. Dù vậy, tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo độ chính xác của kết quả chẩn đoán.

Nhìn chung, người bệnh vẫn có thể ăn uống và sử dụng thuốc như bình thường nếu không có chỉ định đặc biệt. Trước khi chụp SPECT, bạn có thể cần lưu ý một số vấn đề sau:

  • Tránh sử dụng caffeine trong khoảng 12 – 24 giờ trước khi chụp SPECT tim
  • Tạm ngừng một số loại thuốc tim mạch theo hướng dẫn của bác sĩ (nếu có)
  • Lựa chọn trang phục rộng rãi, thoải mái, không có chi tiết kim loại như khóa kéo hoặc cúc kim loại
  • Tháo bỏ trang sức, đồng hồ và các vật dụng kim loại trước khi chụp
  • Thông báo với bác sĩ nếu đang mang thai hoặc trong giai đoạn cho con bú
  • Cung cấp đầy đủ thông tin về các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng đang sử dụng

Đối với từng loại chụp SPECT chuyên biệt, người bệnh có thể cần chuẩn bị thêm:

  • Với chụp xương: nên uống nhiều nước sau khi tiêm chất đánh dấu để hỗ trợ đào thải nhanh qua hệ tiết niệu
  • Với chụp não: có thể được yêu cầu tránh sử dụng rượu bia và một số loại thuốc trong vòng 1 – 2 ngày trước khi thực hiện

Việc chuẩn bị đúng cách không chỉ giúp quá trình chụp diễn ra thuận lợi mà còn góp phần nâng cao giá trị chẩn đoán, hỗ trợ bác sĩ đưa ra đánh giá chính xác và phù hợp với tình trạng bệnh.

Ưu điểm và hạn chế khi chụp SPECT bạn cần biết 

Ưu điểm

Một số ưu điểm nổi bật của kỹ thuật chụp SPECT bao gồm:

  • An toàn đối với người có máy tạo nhịp tim và các thiết bị điện tử cấy ghép tim mạch khác (CIED)
  • Có khả năng phát hiện những bất thường mà các phương pháp chẩn đoán hình ảnh thông thường khó nhận biết
  • Giúp bác sĩ đánh giá chính xác chức năng hoạt động của các cơ quan nội tạng thông qua hình ảnh chuyển hóa

Hạn chế

Mức độ phơi nhiễm bức xạ trong quá trình chụp SPECT là rất thấp và nằm trong ngưỡng an toàn. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể gặp một số rủi ro hiếm gặp liên quan đến việc sử dụng chất đánh dấu phóng xạ như:

  • Chảy máu, đau hoặc sưng nhẹ tại vị trí tiêm (thường ở cánh tay)
  • Phản ứng dị ứng với chất đánh dấu phóng xạ (rất hiếm khi xảy ra)

Những trường hợp không nên chụp SPECT

Phần lớn người bệnh có thể thực hiện chụp SPECT an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, một số đối tượng cần cân nhắc hoặc tránh thực hiện kỹ thuật này, bao gồm:

  • Phụ nữ đang mang thai hoặc đang cho con bú
  • Người có tiền sử dị ứng với chất đánh dấu phóng xạ (trường hợp hiếm gặp)

Chụp cắt lớp phát xạ photon đơn (SPECT) tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, hệ thống SPECT/CT NM/CT 860 được đưa vào vận hành nhằm nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm nhiều bệnh lý phức tạp.

 NM/CT 860 là hệ thống SPECT/CT được thiết kế cho môi trường lâm sàng hiệu suất caoNM/CT 860 là hệ thống SPECT/CT được thiết kế cho môi trường lâm sàng hiệu suất cao

Điểm nổi bật của thiết bị này là khả năng kết hợp hình ảnh chức năng (SPECT) và hình ảnh giải phẫu (CT) trên cùng một hệ thống, giúp xác định chính xác vị trí tổn thương, đặc biệt trong các bệnh lý về tim mạch, ung bướu và xương khớp. Nhờ đó, bác sĩ không chỉ nhìn thấy cấu trúc cơ quan mà còn đánh giá được mức độ hoạt động của tổn thương, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp hơn.

Bên cạnh đó, máy có độ nhạy cao, hình ảnh rõ nét, hỗ trợ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, đồng thời tối ưu liều phóng xạ ở mức an toàn cho người bệnh.

Không chỉ sở hữu hệ thống thiết bị hiện đại, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông còn quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh và y học hạt nhân. Quy trình thăm khám được xây dựng bài bản, kết hợp cùng không gian bệnh viện khang trang, giúp người bệnh an tâm trong suốt quá trình thực hiện kỹ thuật. Sự kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và chất lượng dịch vụ chính là yếu tố giúp kỹ thuật chụp SPECT tại Phương Đông trở thành lựa chọn đáng tin cậy trong chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh.

Nếu quý khách hàng có các thắc mắc nào khác cần giải đáp thì đừng ngần ngại để lại thông tin tại phần Đặt lịch khám hoặc bấm máy gọi tới Hotline 1900 1806 của BVĐK Phương Đông để được hỗ trợ.

Kết luận

Chụp SPECT không chỉ là một công cụ chẩn đoán, mà còn là cánh cửa mở ra những hiểu biết sâu sắc về tình trạng sức khỏe của bạn. Để tối ưu hóa trải nghiệm và kết quả, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là điều cần thiết. Hãy chắc chắn rằng bạn đã thảo luận với bác sĩ về tiền sử bệnh lý, các loại thuốc đang dùng và bất kỳ phản ứng dị ứng nào. Sự chuẩn bị chu đáo không chỉ giúp quy trình diễn ra thuận lợi mà còn nâng cao độ chính xác của chẩn đoán.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

16

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

19001806 Đặt lịch khám