Trong điều trị ung thư, mục tiêu quan trọng nhất là tiêu diệt tối đa tế bào ác tính nhưng vẫn bảo tồn mô lành xung quanh. Đây cũng chính là lý do các kỹ thuật xạ trị hiện đại như VMAT ngày càng được ứng dụng rộng rãi. Khác với xạ trị truyền thống, VMAT cho phép phân phối liều bức xạ chính xác theo thể tích khối u trong khi máy quay liên tục quanh cơ thể, giúp tối ưu hiệu quả điều trị và giảm tác dụng phụ. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ toàn diện về phương pháp xạ trị tiên tiến này.
Kỹ thuật xạ trị vòng cung điều biến thể tích (VMAT)
Ghi chú:
Liệu pháp xạ trị vòng cung điều biến thể tích (Volumetric Modulated Arc Therapy – VMAT) là một kỹ thuật xạ trị tiên tiến thuộc nhóm xạ trị chùm tia ngoài (EBRT), được ứng dụng rộng rãi trong điều trị ung thư. Với phương pháp EBRT, thiết bị phát tia xạ hoạt động từ bên ngoài cơ thể và không tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, giúp tiêu diệt tế bào ung thư một cách an toàn.
Điểm đặc biệt của VMAT là hệ thống máy gia tốc tuyến tính sẽ chuyển động quay liên tục quanh cơ thể người bệnh, đồng thời phát ra chùm tia bức xạ với liều lượng được điều chỉnh linh hoạt và tập trung chính xác vào khối u. Toàn bộ quá trình điều trị diễn ra từ bên ngoài, không đưa nguồn phóng xạ vào trong cơ thể, do đó người bệnh không phải lo ngại về nguy cơ nhiễm xạ trong và sau điều trị.
VMAT cũng được xem là một dạng nâng cao của xạ trị điều biến cường độ (IMRT). Nếu như IMRT sử dụng nhiều chùm tia nhỏ với cường độ khác nhau để tác động lên khối u, thì VMAT cải tiến hơn khi kết hợp chuyển động quay của máy với khả năng điều biến liều liên tục, giúp phân bố liều xạ tối ưu. Nhờ đó, phương pháp này có thể tăng liều bức xạ tại khối u trong khi vẫn bảo vệ tối đa các mô lành xung quanh, giảm thiểu tác dụng phụ không mong muốn.
Trong quá trình điều trị bằng VMAT, người bệnh sẽ nằm cố định, còn máy sẽ quay quanh cơ thể theo một hoặc nhiều cung tròn, cung cấp liều xạ được cá thể hóa theo từng vị trí và đặc điểm khối u, giúp nâng cao hiệu quả điều trị.
Nhờ khả năng điều chỉnh liều chính xác và phân bố bức xạ linh hoạt, VMAT đặc biệt phù hợp trong điều trị các khối u có hình dạng phức tạp hoặc nằm gần các cơ quan quan trọng. Phương pháp này thường được bác sĩ chỉ định khi cần tối ưu hiệu quả tiêu diệt khối u nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho các mô lành xung quanh, đặc biệt trong các trường hợp khối u nằm sát hoặc bao quanh cơ quan chức năng quan trọng.
VMAT hiện được ứng dụng rộng rãi trong điều trị nhiều loại ung thư, bao gồm:
Phương pháp VMAT hoạt động dựa trên nguyên lý đưa liều bức xạ cao tập trung trực tiếp vào khối u, đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh. Trong quá trình điều trị, máy xạ trị quay liên tục quanh cơ thể bệnh nhân, đồng thời điều chỉnh linh hoạt hình dạng và cường độ của chùm tia bức xạ để nhắm trúng mục tiêu một cách chính xác. Nguồn bức xạ năng lượng cao sẽ gây tổn thương DNA của tế bào ung thư, từ đó ức chế sự phát triển và tiêu diệt tế bào ác tính theo thời gian.
Người bệnh được các kỹ thuật viên hỗ trợ trước khi tiến hành thủ thuật
Trước khi bắt đầu xạ trị VMAT, bệnh nhân sẽ được đội ngũ bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị cá thể hóa dựa trên các dữ liệu hình ảnh. Người bệnh thường được chỉ định thực hiện các kỹ thuật như chụp CT, MRI hoặc PET nhằm tái tạo hình ảnh 3D chi tiết của cơ thể, giúp xác định chính xác vị trí khối u cũng như các cơ quan lành cần bảo vệ.
Sau đó, bác sĩ tiến hành tính toán liều xạ tối ưu nhằm đảm bảo hiệu quả tiêu diệt khối u mà vẫn an toàn cho người bệnh. Bệnh nhân sẽ tham gia một buổi mô phỏng điều trị (gọi là buổi “sim”), trong đó được đặt ở tư thế cố định trên bàn xạ trị và căn chỉnh chính xác với hệ thống máy để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối trong các buổi điều trị thực tế.
Quá trình mô phỏng có thể diễn ra trong một hoặc nhiều lần thăm khám, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Nhờ ứng dụng công nghệ hiện đại, VMAT cho phép sử dụng các chùm tia có kích thước rất nhỏ:
Điều này góp phần nâng cao độ chính xác và giảm thiểu tối đa tổn thương mô lành.
Vào ngày điều trị, bệnh nhân được đặt đúng tư thế đã thiết lập trong buổi mô phỏng. Máy xạ trị được vận hành từ phòng điều khiển riêng, nhưng người bệnh vẫn có thể giao tiếp với kỹ thuật viên thông qua hệ thống micro hai chiều.
Trong suốt quá trình xạ trị, máy sẽ quay chậm quanh cơ thể, liên tục phát ra các chùm tia bức xạ với cường độ và hình dạng được điều chỉnh theo thời gian thực để tập trung chính xác vào khối u. Kỹ thuật viên và bác sĩ sẽ theo dõi toàn bộ quá trình nhằm đảm bảo liều xạ được phân bố đúng vị trí và đúng kế hoạch điều trị.
Thông thường, mỗi buổi xạ trị VMAT chỉ cần 1–2 vòng quay của máy là đã có thể cung cấp đủ liều bức xạ theo chỉ định, giúp rút ngắn thời gian điều trị mà vẫn đảm bảo hiệu quả tối ưu.
Ưu điểm chính của VMAT là độ chính xác và tốc độ
Vì VMAT bảo vệ các mô khoẻ mạnh của bức xạ có hại, người bệnh có ít khả năng bị tổn thương tế bào. Điều này dẫn đến giảm tác dụng phụ. Tuy nhiên, một số tổn thương tế bào là không thể tránh khỏi. Hầu hết, các tác dụng phụ sau VMAT ảnh hưởng đến phần cơ thể tiếp nhận bức xạ trực tiếp.
Các tác dụng phụ tùy thuộc vào vùng được điều trị và có thể bao gồm;
Bệnh viện Đa khoa Phương Đông hiện trang bị hệ thống xạ trị Elekta Versa HD – một trong những máy xạ trị gia tốc tuyến tính thế hệ mới, tiên tiến hàng đầu thế giới. Việc đưa công nghệ này vào ứng dụng không chỉ đánh dấu bước tiến vượt bậc về mặt kỹ thuật, mà còn thể hiện cam kết của bệnh viện trong việc nâng cao hiệu quả điều trị, giúp bệnh nhân nhanh chóng phục hồi sức khỏe.
Với Elekta Versa HD, Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông có khả năng triển khai toàn diện các phương pháp xạ trị hiện đại, bao gồm:
Hệ thống Elekta Versa HD hiện đại tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông
Bên cạnh đó, Trung tâm còn được trang bị hệ thống máy móc tân tiến hàng đầu tại Việt Nam, nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị ung thư. Cụ thể:
Với phác đồ điều trị đa mô thức, kết hợp ứng dụng công nghệ cao, Trung tâm Ung bướu Phương Đông đã nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện chất lượng cuộc sống và sức khỏe cho bệnh nhân ung thư, đặc biệt với các trường hợp ở giai đoạn muộn.
Quý khách cần thăm khám trực tiếp tại viện có thể liên hệ hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám ngay trên website để được các bác sĩ hỗ trợ sớm nhất.
VMAT đang trở thành một trong những bước tiến quan trọng trong xạ trị ung thư nhờ khả năng tăng độ chính xác, rút ngắn thời gian điều trị và hạn chế tổn thương mô lành. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại ung thư, giai đoạn bệnh và phác đồ cá thể hóa cho từng người bệnh. Vì vậy, việc thăm khám tại cơ sở chuyên khoa và được tư vấn bởi bác sĩ xạ trị là yếu tố then chốt để lựa chọn phương pháp phù hợp. Hiểu đúng về chức năng, lợi ích và quy trình VMAT sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong hành trình điều trị và nâng cao cơ hội kiểm soát bệnh.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Nhờ báo động đỏ của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, thai ngôi ngược, sa hai chân vào âm đạo nhanh chóng được mổ cấp cứu trong 5 phút.
