Gãy thân xương đùi nghiêm trọng như thế nào? Có mấy cách điều trị?

Ngọc Anh

17-02-2026

goole news
16

Gãy thân xương đùi là chấn thương nặng khi cấu trúc xương đùi bị phá vỡ bởi tác động của lực từ bên ngoài. Người bị gãy xương đùi cần phải cấp cứu ngay nếu không sẽ bị choáng, sốc do mất máu,... và gặp các biến chứng toàn thân khác. 

Nguyên nhân của gãy thân xương đùi

Có thể bạn chưa biết, xương đùi là xương chắc khỏe và dài nhất nên để làm gãy thân xương đùi phải có lực đủ mạnh để làm chấn thương xương đùi. Trên thực tế, tai nạn giao thông là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến gãy xương đùi. 

Ngoài ra, một số nguyên nhân sau có thể thúc đẩy làm tăng nguy cơ gãy thân xương đùi hoặc gãy hở xương thân đùi như sau:

  • Trải qua chấn thương trực tiếp như bị va đập mạnh, bị cây đè, bánh xe cán qua hoặc sập hầm,...
  • Bị ảnh hưởng do va chạm gián tiếp: Lực bẻ xoắn do chấn thương, khi gấp xoay đùi quá mức khi chơi thể thao, lao động dẫn đến gãy xương đùi
  • Ảnh hưởng từ các bệnh lý: U xương, nang xương, thưa xương, mềm xương, lao xương, viêm xương,... làm cấu trúc xương trở nên yếu ớt, dễ đứt gãy dù là một chấn thương nhỏ
  • Gãy xương đùi ở trẻ sơ sinh: Do xoay thai, kéo thai, ngôi mông

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng gãy xương đùi 

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng gãy xương đùi 

Phụ thuộc vào lực tác động, chúng ta có thể bị gãy xương đùi theo nhiều cách khác nhau, bao gồm gãy kín thân xương đùi và gãy hở thân xương đùi.

Ngoài ra, dựa theo các tiêu chí khác nhau, chúng ta có thể chia thành các hình thức gãy xương đùi khác nhau như:

  • Vị trí gãy xương: xa, giữa và gần
  • Các kiểu gãy xương: gãy ngang, gãy dọc, gãy chéo, gãy nhiều mảnh, gãy 2 hoặc 3 đoạn
  • Da, cơ, mạch máu và dây thần kinh có thể bị tổn thương kèm theo

Triệu chứng gãy thân xương đùi là gì?

Gãy xương đùi là tổn thương nghiêm trọng có thể gây ra các triệu chứng đặc thù như sau:

  • Chân bị gãy không vận động được
  • Đùi sưng nề, biến dạng, chân có xương đùi bị gãy ngắn hơn bên lành
  • Quai lồi ra ngoài mở góc vào trong hoặc quai lồi ra sau, mở góc ra trước tùy kiểu gãy
  • Khi ấn vào vị trí gãy có cảm giác đau và tiếng lạo xạo 

Khi quan sát trên phim chụp X Quang thẳng nghiêng có thể đánh giá được chính xác vị trí và tính chất gãy xương. Nếu bạn bị tràn dịch khớp gối thì cũng có thể phát hiện qua phim chụp X Quang. 

Biến chứng của gãy thân xương đùi

Nếu tình trạng gãy thân xương đùi không được xử lý kịp thời, chúng ta có thể gặp một trong số các rủi ro sức khỏe như sau:

  • Biến chứng sớm (xuất hiện sau 3 - 4 giờ): Choáng, sốc do mất máu, lo sợ, mặt nhợt nhạt, da lạnh, vã mồ hôi, tim đập nhanh, hạ huyết áp, thở nông
  • Biến chứng muộn: Viêm phổi, viêm đường tiết niệu, loét các điểm tỳ do nằm bất động lâu

Bên cạnh đó, nếu gãy hở thân xương đùi, đầu xương sẽ chọc ra ngoài gây rách da và tổn thương mạch máu. Đồng thời, bạn có thể bị teo cơ cứng khớp do bất động lâu ngày nếu không vận động đi lại khi bó bột để nắn chỉnh. 

Điều trị gãy thân xương đùi như thế nào?

Sơ cứu phòng và chống sốc

Bệnh nhân sẽ được tiến hành giảm đau trong sơ cứu bằng cách dùng thuốc morphin, promedol, novocain hoặc các thuốc giảm đau khác. Vì khó xác định chính xác vị trí ổ gãy và dễ gây nhiễm khuẩn khi gây tê nên ở giai đoạn mới tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ sẽ chưa tiến hành gây tê ổ gãy. 

Sau khi giảm đau, bạn sẽ được cổ định khớp trên và dưới chỗ gãy (thường là khớp háng và khớp gối) bằng cách loại nẹp có sẵn như nẹp gỗ, tre, Thomas hoặc nẹp nhân tạo. Thông thường, các bác sĩ sẽ chuẩn bị 3 chiếc nẹp: nẹp từ nách tới gót chân, nẹp từ mông tới gót chân và nẹp từ bẹn đến gót chân. 

Trong hoàn cảnh nếu phát hiện mạch máu bị tổn thương do các mảnh xương vỡ thì bạn có thể sẽ sơ cứu như sau:

  • Kẹp mạch nếu máu chảy
  • Băng nút nếu có vết thương hở
  • Băng chèn nếu đứt động mạch

Nắn bó bột hoặc kéo liên tục

Gãy thân xương đùi sẽ được điều trị bảo tồn bằng nấn bó bột nếu bệnh nhân thuộc một trong số các trường hợp sau:

  • Người cao tuổi, trẻ em dưới 12 tuổi, riêng trẻ sơ sinh sẽ được nẹp bằng bìa cứng 
  • Xương đùi bị gãy ít hoặc không di lệch, gãy rạn hoặc không hoàn toàn
  • Mắc bệnh lý toàn thân
  • Bệnh nhân gãy xương đùi đang bị sốc
  • Bệnh viện chưa đủ kíp mổ, thiếu trang thiết bị để can thiệp ngoại khoa

Sau chấn thương, người bệnh có thể phải bó bột 

Sau chấn thương, người bệnh có thể phải bó bột 

Phẫu thuật

Đóng đinh nội tủy kín  là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất trong phẫu thuật điều trị gãy xương đùi. Trước tiên, bác sĩ sẽ rạch một đường dài trên da, tạo một lỗ vào ống tủy và dùng khoan chuyên dụng để khoan. Sau đó, bác sĩ sẽ đưa một thanh kim loại đặc biệt vào trong ống tủy của xương đùi, đi xuyên qua vết gãy để cố định xương gãy và cố định lại ổ gãy bằng đinh. 

Phương pháp này được chỉ định cho những người lớn bị gãy thân xương đùi, trẻ em trên 12 tuổi hoặc người đã điều trị bảo tồn nhưng không hiệu quả. 

Trong khi đó, người bị gãy ⅓ xương đùi sẽ phù hợp với kỹ thuật đóng đinh nội tủy ngược dòng hơn:

  • Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn mổ với tư thế gối gấp 60 - 90 độ
  • Bác sĩ rạch một đường dài 6 cm trên da từ cực dưới xương bánh chè đến lồi củ trước xương chày
  • Sau khi rạch gân bánh chè để lộ rãnh liên lồi cầu, bác sĩ tạo một lỗ vào ống tủy tại vị trí rãnh này trước điểm bám dây chằng chéo sau đúng 1,2mm. Tiếp theo, dụng cụ ống khoan tủy chuyên dụng dẽ được sử dụng để tiến hành khoan hoặc kiểm tra ống tủy. 
  • Sốt vít chốt ngang được bắt tùy vào đặc điểm giải phẫu bệnh của ổ gãy.. Với đinh đóng nhỏ hơn đường kính khoan một số

Ngoài hai phương pháp kể trên, kỹ thuật đóng đinh nội tủy mở ổ gãy là cách điều trị chuyên dụng cho các ca gãy xương hở. Bác sĩ sẽ cần can thiệp sâu, làm sạch ổ gãy, cất lọc vết thương và đóng đinh trước khi nắn chỉnh ổ gãy. 

Biến chứng do phẫu thuật 

Mặc dù phẫu thuật là cách điều trị hiệu quả và gần như là duy nhất cho một số ca bệnh nhưng nó vẫn tiềm ẩn các biến chứng như:

  • Nhiễm trùng vết mổ
  • Tổn thương mạch máu và dây thần kinh
  • Xương liền chậm hoặc không liền
  • Cá mảnh xương vỡ bị di lệch không được cổ định đúng vị trí
  • Thuyên tắc mỡ

Nếu không tuân thủ hướng dẫn sau phẫu thuật, bạn có thể phải nhờ bác sĩ xử lý 

Nếu không tuân thủ hướng dẫn sau phẫu thuật, bạn có thể phải nhờ bác sĩ xử lý 

Phục hồi chức năng sau khi điều trị gãy thân xương đùi như thế nào?

trung bình người bệnh sẽ mất khoảng 4 - 6 tháng để liền xương sau khi gãy xương đùi. Tuy nhiên, để lấy lại khả năng vận động như trước khi phẫu thuật, bạn nên chủ động vận động chân sớm.

Nếu có điều kiện bạn nên tập phục hồi chức năng ở các bệnh viện cùng các chuyên gia để phòng ngừa các biến chứng teo cơ, cứng khớp,.. khi lâu ngày không vận động. Nếu không, bạn có thể xin ý kiến của bác sĩ điều trị về các bài tập, động tác cơ bản để tự tập dưới sự giúp đỡ của người thân, bạn bè.  

Có thể nói, gãy thân xương đùi là sự cố không ai mong muốn, được xếp vào các chấn thương nặng nhất ở chân. Tổn thương này sẽ khiến bệnh nhân gặp khó khăn rất nhiều trong sinh hoạt và làm việc. Chính vì vậy, bạn phải cẩn thận hơn khi chơi thể thao hay tham gia các hoạt động vận động cường độ cao để giảm thiểu rủi ro bị chấn thương.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

6

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

PGS.TS.BS Cao Cấp

NGUYỄN MAI HỒNG

Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp

PGS.TS.BS Cao Cấp

NGUYỄN MAI HỒNG

Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp
19001806 Đặt lịch khám