Hội chứng Reye: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Hội chứng reye là gì?

Hội chứng reye là một rối loạn cấp tính hiếm gặp, đặc trưng bởi tình trạng phù não và tổn thương gan. Bệnh thường xuất hiện ở trẻ em và thanh thiếu niên đang trong giai đoạn hồi phục sau các bệnh do virus gây ra, phổ biến nhất là cúm và thủy đậu.

Các biểu hiện của hội chứng reye thường tiến triển nhanh, bao gồm rối loạn ý thức, lú lẫn, co giật và hôn mê. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có nguy cơ gặp biến chứng nặng nề hoặc tử vong. Việc chẩn đoán sớm và can thiệp y tế đúng thời điểm đóng vai trò then chốt trong việc cải thiện tiên lượng bệnh.

Nhiều nghiên cứu cho thấy hội chứng reye có mối liên quan chặt chẽ với việc sử dụng aspirin ở trẻ em và thanh thiếu niên trong thời gian mắc hoặc hồi phục sau bệnh nhiễm virus. Mặc dù aspirin được phép sử dụng trong một số trường hợp đặc biệt ở trẻ trên 3 tuổi, nhưng tuyệt đối không dùng thuốc này cho trẻ đang mắc hoặc mới khỏi cúm hay thủy đậu nếu không có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Hội chứng reye chủ yếu gặp ở người dưới 18 tuổi, phổ biến nhất ở trẻ từ 4 đến 12 tuổi. Trong một số ít trường hợp, trẻ sơ sinh hoặc người trẻ tuổi vẫn có thể mắc hội chứng này.

Hội chứng reye là tình trạng rối loạn cấp tính hiếm gặp

Nguyên nhân gây hội chứng reye

Cho đến nay, nguyên nhân chính xác gây hội chứng reye vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa cho thấy bệnh thường xuất hiện khi trẻ sử dụng aspirin để điều trị các bệnh do virus gây ra, đặc biệt là cúm và thủy đậu.

Cơ chế được cho là liên quan đến rối loạn quá trình oxy hóa axit béo trong cơ thể. Đây là nhóm rối loạn chuyển hóa mang tính di truyền, xảy ra khi một hoặc nhiều enzyme cần thiết cho việc phân hủy axit béo bị thiếu hụt hoặc hoạt động bất thường. Hệ quả là axit béo không được chuyển hóa đúng cách, gây tổn thương tế bào gan và ảnh hưởng đến não.

Hội chứng reye không phải là bệnh truyền nhiễm và không lây từ người này sang người khác.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc hội chứng reye bao gồm:

• Sử dụng aspirin trong điều trị các bệnh nhiễm virus như cúm, thủy đậu hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên ở trẻ em và thanh thiếu niên.
• Xuất hiện các rối loạn tiềm ẩn liên quan đến oxy hóa axit béo.

Triệu chứng của hội chứng reye

Hội chứng reye thường khởi phát khi trẻ đang trong giai đoạn hồi phục sau bệnh do virus. Các triệu chứng có thể xuất hiện sau khoảng 3 đến 7 ngày kể từ khi nhiễm virus và tiến triển nhanh trong vòng vài giờ hoặc 1 đến 2 ngày.

Ở trẻ dưới 2 tuổi, các dấu hiệu sớm có thể bao gồm:

• Tiêu chảy cấp.
• Thở nhanh hoặc thở gấp.

Ở trẻ lớn và thanh thiếu niên, hội chứng reye thường biểu hiện bằng:

• Buồn nôn và nôn đột ngột.
• Giảm năng lượng, thờ ơ với các hoạt động thường ngày.
• Mệt mỏi, buồn ngủ nhiều hơn bình thường.

Trẻ gặp triệu chứng buồn nôn và nôn

Khi gan và não bắt đầu bị tổn thương nghiêm trọng, người bệnh có thể xuất hiện thêm các triệu chứng nguy hiểm như:

• Lú lẫn, mất phương hướng, xuất hiện ảo giác.
• Thở nhanh và sâu do tăng thông khí phổi
• Yếu cơ hoặc liệt tay chân
• Thay đổi hành vi bất thường, có thể trở nên kích động hoặc hung hăng
• Co giật hoặc rơi vào trạng thái hôn mê.

Ngoài các biểu hiện trên, người bệnh còn có thể gặp những triệu chứng khác. Khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, cần đưa trẻ đi khám ngay.

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế cấp cứu khẩn cấp nếu trẻ có các dấu hiệu nghiêm trọng của hội chứng reye như:

• Co giật.
• Li bì, hôn mê.
• Mất ý thức.

Đồng thời, cần liên hệ với bác sĩ sớm nếu trẻ mắc cúm hoặc thủy đậu và xuất hiện các biểu hiện sau:

• Nôn nhiều lần hoặc nôn liên tục.
• Buồn ngủ bất thường, ngủ nhiều, khó đánh thức.
• Thay đổi hành vi đột ngột.

Nếu không được điều trị kịp thời, hội chứng reye có thể gây tổn thương não vĩnh viễn hoặc tử vong. Do đó, việc phát hiện sớm và can thiệp y tế nhanh chóng là vô cùng quan trọng.

Xem thêm:

• Phù não: Biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra sau chấn thương đầu
  

Điều trị hội chứng reye

Trẻ mắc hội chứng reye bắt buộc phải được điều trị nội trú tại bệnh viện, thường là tại khoa hồi sức tích cực. Mục tiêu điều trị là kiểm soát phù não, bảo vệ chức năng gan và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Trong quá trình điều trị, trẻ có thể được sử dụng thuốc giúp giảm áp lực nội sọ, điều chỉnh rối loạn chuyển hóa và nhận các biện pháp chăm sóc hỗ trợ toàn diện.

Hội chứng reye không chỉ ảnh hưởng đến thể chất mà còn gây căng thẳng tâm lý cho trẻ và gia đình. Để giúp trẻ cảm thấy an tâm hơn trong quá trình điều trị, cha mẹ có thể:

Trao đổi thường xuyên với bác sĩ để hiểu rõ tình trạng và hướng chăm sóc trẻ.
Ở bên trẻ hoặc thăm trẻ thường xuyên theo quy định của khoa điều trị.
Mang theo đồ chơi hoặc vật dụng quen thuộc để giúp trẻ cảm thấy an toàn.

Sau khi tình trạng phù não được kiểm soát, các chức năng cơ thể thường dần hồi phục trong vài ngày. Tuy nhiên, trẻ vẫn cần được theo dõi và chăm sóc thêm trong vài tuần trước khi xuất viện để đảm bảo phục hồi hoàn toàn.

Bác sĩ sẽ theo dõi thường xuyên tình trạng bệnh

Phòng ngừa hội chứng reye

Để giảm nguy cơ mắc hội chứng reye, cần tuyệt đối thận trọng khi sử dụng aspirin hoặc các thuốc có chứa aspirin cho trẻ em và thanh thiếu niên, đặc biệt trong giai đoạn mắc hoặc hồi phục sau bệnh cúm và thủy đậu.

Trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào cho trẻ, cần kiểm tra kỹ thành phần. Aspirin có thể xuất hiện dưới nhiều tên gọi khác nhau như acetylsalicylate, acetylsalicylic hoặc axit salicylic.

Ngoài ra, một số cơ sở y tế hiện nay thực hiện sàng lọc sơ sinh nhằm phát hiện sớm các rối loạn oxy hóa axit béo, từ đó giúp giảm nguy cơ liên quan đến hội chứng reye.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin cần thiết về hội chứng reye, từ nguyên nhân, triệu chứng đến phương pháp điều trị và phòng ngừa. Khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và xử trí kịp thời. Nếu Quý khách có bất kỳ thắc mắc nào có thể liên hệ BVĐK Phương Đông qua hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được nhân viên tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.