Leucine là một trong ba axit amin chuỗi nhánh BCAA, cùng với Isoleucine và Valine. Nhóm axit amin này giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chuyển hóa năng lượng và duy trì khối cơ. Trong số đó, Leucine được quan tâm nhiều nhất trong các nghiên cứu khoa học nhờ khả năng oxy hóa cao và tác động mạnh mẽ đến quá trình tổng hợp protein cơ bắp. Cùng Bệnh viện Đa khoa Phương Đông tìm hiểu về axit amin này qua bài viết sau.
Leucine là một axit amin thiết yếu có mặt trong cấu trúc protein của cơ thể người. Do cơ thể không thể tự tổng hợp leucine nên việc bổ sung thông qua chế độ ăn uống hằng ngày là cần thiết.
Đặc điểm sinh học đáng chú ý của leucine là tính kỵ nước và khả năng kích hoạt mạnh mẽ quá trình tổng hợp protein cơ. Axit amin này có mối liên hệ chặt chẽ với quá trình giải phóng các tiền chất của gluconeogenesis, đặc biệt là alanine, qua đó góp phần duy trì năng lượng cho cơ thể.
Leucine hiện diện nhiều trong các thực phẩm giàu đạm như thịt đỏ, cá và gia cầm. Sau các hoạt động thể lực, đặc biệt là tập aerobic hoặc vận động kéo dài, nồng độ leucine trong máu có thể giảm từ 11-33%. Sự sụt giảm này thường đi kèm với giảm dự trữ glycogen trong cơ.
Leucine là một axit amin thiết yếu tham gia vào quá trình hình thành cơ bớp
Leucine đóng vai trò trung tâm trong việc kích hoạt tổng hợp protein cơ bắp. Đây là lý do vì sao các vận động viên và người thường xuyên tập luyện thể thao có nhu cầu bổ sung Leucine cao hơn so với người bình thường.
Việc tiêu thụ protein làm gia tăng tổng hợp protein cơ, trong đó leucine là axit amin có ảnh hưởng rõ rệt nhất đến quá trình này. Nhờ đó, cơ bắp được phục hồi và phát triển hiệu quả hơn sau tập luyện.
Nhiều nghiên cứu cho thấy leucine có khả năng làm chậm sự suy giảm khối lượng và chức năng cơ bắp ở người cao tuổi. Bổ sung leucine giúp cải thiện tổng hợp protein cơ, đồng thời góp phần hạn chế sụt cân do suy dinh dưỡng ở nhóm đối tượng này.
Bổ sung leucine thường xuyên được ghi nhận giúp tăng sức bền và sức mạnh cơ bắp. Một nghiên cứu kéo dài 6 tuần cho thấy leucine giúp cải thiện đáng kể hiệu suất thể lực, gia tăng khối lượng mô cơ và nâng cao khả năng vận động, đặc biệt ở người lớn tuổi và người mới bắt đầu tập luyện.
Leucine không chỉ thúc đẩy tăng cơ mà còn góp phần giảm lượng mỡ dư thừa. Axit amin này kích thích cơ thể sử dụng chất béo làm nguồn năng lượng, từ đó giúp giảm mỡ nhưng vẫn bảo toàn khối cơ.
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng Leucine có thể làm giảm tích lũy mỡ trong quá trình lão hóa và góp phần ngăn ngừa sự phát triển của béo phì.
Sau các buổi tập cường độ cao, cảm giác đau mỏi và mệt mỏi cơ là hiện tượng thường gặp. Leucine được chứng minh có vai trò hỗ trợ phục hồi cơ thông qua việc kích thích tổng hợp protein sau vận động.
Ngoài ra, leucine còn giúp duy trì cân bằng nitơ trong cơ thể, bảo tồn glycogen trong cơ và cung cấp năng lượng cho quá trình co cơ khi luyện tập.
Thúc đẩy quá trình phục hồi cơ bắp
Tăng đường huyết kéo dài có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Một số bằng chứng khoa học cho thấy leucine có khả năng duy trì mức đường huyết ổn định thông qua việc cải thiện truyền tín hiệu insulin và tăng cường hấp thu glucose vào tế bào.
Ở bệnh nhân xơ gan, việc bổ sung protein thông thường có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan. BCAA, trong đó có leucine, được chứng minh giúp cải thiện nồng độ albumin máu và giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Sử dụng leucine đúng cách giúp hạn chế quá trình tiêu hủy protein cơ và giảm tình trạng teo cơ ở bệnh nhân xơ gan, từ đó góp phần cải thiện tiên lượng sống.
Xem thêm:
Leucine từ thực phẩm tự nhiên được đánh giá là an toàn với đa số người khỏe mạnh. Tuy nhiên, việc bổ sung leucine liều cao có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn.
Một số ảnh hưởng có thể gặp bao gồm cảm giác mệt mỏi, rối loạn chuyển hóa vitamin B3 và giảm tổng hợp serotonin, chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến điều hòa tâm trạng.
Leucine dùng quá liều có thể làm tăng nồng độ amoniac trong máu và gây độc tính. Nhiều nghiên cứu khuyến nghị liều leucine không nên vượt quá 50 mg trên mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày.
Đối với người mắc bệnh siro niệu, cần đặc biệt thận trọng vì việc bổ sung leucine không kiểm soát có thể dẫn đến hôn mê, sụt cân nghiêm trọng hoặc tổn thương thần kinh.
Cần tham khảo trước khi bổ sung leucine
Leucine phân bố rộng rãi trong nhiều loại thực phẩm quen thuộc hằng ngày, đặc biệt là thực phẩm giàu protein. Một số nguồn thực phẩm giàu Leucine bao gồm:
Ngoài ra, leucine còn có trong sữa và các sản phẩm từ sữa. Thay vì bổ sung leucine liều cao từ thực phẩm chức năng, việc xây dựng chế độ ăn đa dạng và cân đối sẽ giúp cơ thể hấp thu leucine một cách an toàn và hiệu quả, đồng thời tận dụng tối đa lợi ích mà axit amin này mang lại.
Qua bài viết này của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, hy vọng đã cung cấp những thông tin hữu ích về leucine. Nếu Quý khách có bất kỳ thắc mắc nào có thể liên hệ BVĐK Phương Đông qua Hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được nhân viên tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Leucine là một axit amin thiết yếu, nhánh BCAA không thể tự tổng hợp, đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp protein của cơ thể.
