Chấn thương gân kheo là gì? Đây là tình trạng một hoặc nhiều cơ thuộc nhóm gân kheo ở mặt sau đùi bị căng giãn quá mức hoặc rách một phần, toàn bộ do vận động đột ngột, tăng tốc hoặc thay đổi hướng di chuyển bất ngờ. Tùy mức độ tổn thương, người bệnh có thể chỉ đau nhẹ, căng tức vùng đùi sau hoặc đau dữ dội, sưng bầm và khó đi lại. Việc xác định đúng cấp độ chấn thương là cơ sở để lựa chọn phương pháp điều trị và phục hồi phù hợp.
Chấn thương gân kheo là gì?
Chấn thương gân kheo là tình trạng gân lớn trong cơ thể bị tổn thương khiến cơ vùng đùi sau bị rách hoặc kéo giãn quá mức trong quá trình vận động. Bất thường này khá hiếm gặp, tuy nhiên, các chuyên gia Cơ xương khớp đã chỉ ra tình trạng này có thể đến từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số lý do thường gặp bao gồm:
- Đầu gối ở tư thế duỗi thẳng trước khi va chạm trong tai nạn giao thông, té ngã khi di chuyển hay chơi thể thao
- Vận động quá mức dẫn đến căng cơ, gây chấn thương các cơ vùng sau đùi
- Đầu gối bị lệch sang một bên trong quá trình di chuyển, vận động
- Chấn thương xảy ra ở một cấu trúc khác trong khớp gối như đứt dây chằng chéo sau, đứt dây chằng chéo trước,....
Giải phẫu cơ vùng gân kheo
Các cơ vùng sau đùi là cơ phức hợp nhỏ, phẳng, mỏng có hình tam giác và nằm ở một góc bên phía sau đầu gối cùng với dải xương chậu tạo thành hệ cơ bên của khớp gối. Các bác sĩ chuyên khoa cho hay đây là cơ ở khoang sau cẳng chân, cơ đơn khớp và không ảnh hưởng đến khớp cổ chân.
Các cơ vùng sau đùi thực hiện đồng thời cả chức năng tĩnh và động của khớp gối như sau:
- Hỗ trợ chuyển động quay trong của xương chày trên xương đùi, ngăn hiện tượng trật khớp về phía trước của xương đùi trên xương chày
- Bảo vệ hoạt động của xương chày đầu gối khỏi dịch chuyển ra sau
Phân loại các cấp độ chấn thương gân kheo

Phân loại các cấp độ chấn thương gân kheo
Gân kheo bị chấn thương có thể được chia thành các cấp độ tổn thương như sau:
- Độ 1: Đứt cơ hoặc bị tổn thương, ảnh hưởng đến sức mạnh và độ bền của cơ. Bệnh nhân có triệu chứng đau xảy ra cách thời điểm bị thương chỉ vài ngày. Các biểu hiện thường thấy là đau, cứng ở phía sau chân, sưng nhẹ nhưng vẫn có thể đi lại và gập đầu gối bình thường
- Độ 2: Khoảng một nửa số sợi cơ bị rách, người bệnh có thể cảm thấy đau đớn nhiều, sưng tấy và mất chức năng hoạt động trong một vài trường hợp, khả năng đi lại cũng bị hạn chế. Mức độ đau nghiêm trọng khi tác động lực lên các cơ vùng sau đùi hoặc gập đầu gối để chống lại lực cản
- Độ 3: Hơn một nửa số sợi cơ bị đứt gây sưng đau nghiêm trọng. Các cơ vùng sau đùi bị mất, cơ rất yếu, khó cử động và cần can thiệp phẫu thuật sớm
Chấn thương gân kheo bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục thường dao động từ vài ngày đến vài tháng, tùy thuộc vào mức độ tổn thương. Với chấn thương nhẹ, người bệnh có thể cải thiện sau vài ngày và trở lại hoạt động thể thao sau khoảng 3 tuần. Trường hợp rách cơ một phần hoặc đứt hoàn toàn có thể cần 4–8 tuần, thậm chí vài tháng để phục hồi.
Không phải tất cả người bệnh có cùng mức độ chấn thương đều phục hồi trong khoảng thời gian giống nhau. Một số yếu tố có thể khiến quá trình lành thương kéo dài hơn, bao gồm:
- Vị trí tổn thương: Chấn thương tại vùng nối cơ – gân hoặc gân bám vào xương có thể phức tạp hơn tổn thương ở phần bụng cơ.
- Mức độ rách cơ: Tổn thương càng rộng, tụ máu và mất sức cơ càng nhiều thì thời gian hồi phục thường càng lâu.
- Tiền sử chấn thương: Người từng bị chấn thương gân kheo có nguy cơ tái phát cao hơn.
- Quá trình điều trị và phục hồi chức năng: Tập luyện quá sớm, không đúng cách hoặc trở lại vận động cường độ cao khi cơ chưa phục hồi hoàn toàn có thể làm tăng nguy cơ tái chấn thương.
Gân kheo bị chấn thương có nguy hiểm không?
Chấn thương gân kheo có thể nguy hiểm, tùy thuộc vào mức độ tổn thương cơ và gân.
Với những trường hợp nhẹ, người bệnh thường chỉ bị đau, căng tức mặt sau đùi và có thể hồi phục sau khi nghỉ ngơi, điều trị đúng cách. Tuy nhiên, nếu cơ bị rách nghiêm trọng hoặc gân đứt hoàn toàn khỏi điểm bám xương, người bệnh có thể đau dữ dội, sưng bầm, suy giảm sức cơ và gặp khó khăn khi đi lại. Đặc biệt, nếu không được điều trị và phục hồi chức năng phù hợp, chấn thương có thể dẫn đến đau kéo dài, yếu cơ, hạn chế vận động và tăng nguy cơ tái chấn thương khi chơi thể thao trở lại. Một số trường hợp còn có thể xuất hiện mô sẹo gây kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh tọa.
Triệu chứng của chấn thương gân kheo là gì?
Bạn nên cảnh giác nếu cơ thể xuất hiện các biểu hiện bất thường như sau:
- Đau nhói phía sau khớp gối
- Đau khi uốn cong đầu gối để chống lại lực cản
- Đau khi dùng tay ấn vào phía sau đầu gối
- Gặp khó khăn khi thực hiện động tác duỗi thẳng đầu gối hoàn toàn
- Lạo xạo khi cử động đầu gối
- Đau đầu gối khi mang vác đồ đạc hay leo cầu thang

Bạn có thể cảm thấy đau nhói ở phía sau khớp gối
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Đa phần các trường hợp các cơ vùng sau đùi bị chấn thương đều có thể chăm sóc hiệu quả ngay tại nhà. Dẫu vậy, bạn vẫn nên dành thời gian đi thăm khám nếu cơ thể xuất hiện các triệu chứng dưới đây:
- Sưng, đau càng ngày càng nghiêm trọng
- Vết thương không lành
- Ngứa ran hoặc tê đột ngột ở chân.
Chẩn đoán chấn thương gân kheo như thế nào?
Để đánh giá các gân kheo có bị tổn thương hay không, các bác sĩ sẽ xem xét triệu chứng bệnh nhân đang có và tiến hành khám thực thể. Bệnh nhân nên ngồi ở tư thế hình số , chân bắt chéo, hông gập và gập đầu gối. Tiếp theo, bác sĩ sẽ sờ nắn các góc sau bên để tìm vị trí gây đau chính xác.
Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể nằm ngửa trên bàn ở tư thế đầu gối gập 90 độ, bác sĩ sẽ lần lượt đẩy bàn chân và cẳng chân ra bên ngoài để kiêm tra mức độ sưng đau và phạm vi cử động.
Trong một số trường hợp, bạn có thể được yêu cầu chụp cộng hưởng từ để xem xét chi tiết tình trạng chấn thương các cơ vùng sau đùi. Phương pháp xét nghiệm này cũng sẽ hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán tình trạng sưng gân, viêm bao gân, rách gân đồng thời loại trừ các nguyên nhân gây đau khác như rách sụn chêm.

Siêu âm đùi có thể được chỉ định để phát hiện các bất thường ở vùng chân
Điều trị chấn thương vùng gân kheo ra sao?
Chăm sóc tại nhà: Như đã nhắc đến ở trên, mọi trường hợp có gân kheo bị tổn thương đều sẽ được hướng dẫn chăm sóc tại nhà kết hợp các biện pháp điều trị. Bệnh nhân và gia đình nên cân nhắc thực hiện theo hướng dẫn dưới đây:
- Dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế vận động mạnh gây đau hoặc khiến vết thương trở nên nghiêm trọng hơn
- Chườm lạnh khoảng 10 phút mỗi giờ trong vòng 24 - 48 giờ đầu tiên. Tuy nhiên, bạn không nên chườm trực tiếp lên da vì dễ gây bỏng lạnh mà thay vào đó nên quấn đá trong khăn mềm để đạt được hiệu quả cao
- Băng ép đầu gối
Uống thuốc: Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc phù hợp với diễn biến bệnh lý của từng bệnh nhân. Các ca bệnh bị chấn thương các cơ vùng đùi sau thường được kê các loại thuốc chống viêm không steroid, ibuprofen,....
Tập vật lý trị liệu: Nếu bạn bị chấn thương gân kèm theo biến dạng vẹo trong hoặc vẹo ngoài, bác sĩ sẽ chỉ định bạn thực hiện các bài tập tăng cường sức mạnh cơ tứ đầu để cải thiện tình trạng căng cơ gân kheo. Tất nhiên, các bác sĩ sẽ cân nhắc thực hiện siêu âm, dùng liệu pháp sóng xung kích, xoa bóp,... để nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.
Phẫu thuật: Nếu các phương pháp điều trị trên đều không mang lại hiệu quả thì bệnh nhân sẽ được cân nhắc phẫu thuật. Bên cạnh đó, với một số ca có vùng sau đùi bị mất ổn định, các cấu trúc liên quan bị tổn thương nghiêm trọng cũng sẽ được chỉ định thực hiện phẫu thuật.

Nếu các phương pháp khác không hiệu quả, người bệnh sẽ được cân nhắc phẫu thuật
Các biện pháp phòng ngừa gân kheo bị chấn thương
Để bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ gặp các bất thường ở gân kheo, bạn nên chủ động phòng ngừa bằng cách thực hiện các biện pháp chăm sóc sức khoẻ như sau:
- Khởi động tối thiểu 10 phút trước khi tập luyện
- Thực hiện các bài tập kéo căng, uốn cong trong vòng 3 - 5 phút trước và sau khi vận động
- Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, tốt cho cơ bắp
- Mang giày dép có kích cỡ phù hợp
- Không vận động quá sức
Kết bài
Chấn thương gân kheo có thể phục hồi tốt nếu được đánh giá đúng mức độ và điều trị kịp thời. Người bệnh không nên vội quay lại tập luyện khi cơn đau vừa thuyên giảm, bởi cơ chưa hồi phục hoàn toàn có thể làm tăng nguy cơ tái chấn thương. Tuân thủ hướng dẫn điều trị, tập phục hồi chức năng theo lộ trình và chỉ trở lại vận động khi đáp ứng các tiêu chí chuyên môn là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ nhóm cơ gân kheo lâu dài.
*Nội dung bài viết đã được update từ ngày 09/11/2026