Chấn thương tủy sống: Tế bào gốc có thể được ứng dụng thế nào?

Hiểu về chấn thương tủy sống

Trước khi tìm hiểu mục đích, kỹ thuật điều trị chấn thương tủy sống bằng tế bào gốc, bạn cần nắm được chấn thương tủy sống là gì, nguyên nhân và triệu chứng của bệnh.

Chấn thương tủy sống là gì?

Tủy sống là một dải mô dài, kết nối não với lưng dưới, mang tín hiệu thần kinh từ não đến cơ thể và ngược lại. Bất kỳ tổn thương nào đối với tủy sống đều có thể ảnh hưởng đến chuyển động hoặc chức năng cảm giác của cơ thể.

Chấn thương tủy sống là gì?

Chấn thương tủy sống liên quan đến tổn thương ở bất kỳ phần nào của tủy sống, là hậu quả của tai nạn không mong muốn hoặc do bạo lực. Tình trạng này gây ra những thay đổi vĩnh viễn về sức mạnh, cảm giác và chức năng khác của cơ thể bên dưới vị trí chấn thương.

Người bị chấn thương tủy sống còn gặp một số tác dụng phụ về tinh thần, cảm xúc hay trở ngại xã hội. Tuy nhiên, các nghiên cứu điều trị và phục hồi chức năng đang cho kết quả khả quan.

Nguyên nhân chấn thương tủy sống

Chấn thương tủy sống xảy ra do một số nguyên nhân sau:

• Bị tấn công mạnh vào vùng lưng.
• Tai nạn lao động như ngã từ trên cao xuống.
• Tai nạn giao thông, điển hình tai nạn xe hơi gây tổn thương đầu, cổ, ngực,...
• Tai nạn thể thao, chấn thương vùng lưng, cổ hoặc đầu.
• Phần thân giữa bị vặn xoắn do tập luyện hoặc tai nạn.

Triệu chứng của chấn thương tủy sống

Chấn thương tủy sống có thể xuất hiện một số biểu hiện như sau:

• Mất khả năng vận động.
• Mất hoặc thay đổi cảm giác nóng, lạnh.
• Mất kiểm soát ruột hoặc bàng quang.
• Đau hoặc cảm giác châm chích dữ dội do tổn thương các sợi thần kinh tủy sống.
• Khó thở, ho.

Khó thở là triệu chứng điển hình của chấn thương tủy sống

Một số triệu chứng cấp cứu của chấn thương tủy sống như:

• Đau lưng cực độ hoặc áp lực ở cổ, đầu, lưng.
• Mất phối hợp hoặc mất kiểm soát ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể.
• Tê, ngứa ran hoặc mất cảm giác ở bàn tay, ngón tay, bàn chân hoặc ngón chân.
• Mất kiểm soát bàng quang, ruột.
• Khó thở sau chấn thương.
• Cổ hoặc lưng bị xoắn.

Khi xuất hiện các triệu chứng chấn thương tủy sống nêu trên, gia đình hoặc người thân xung quanh cần lập tức di chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế để được tiếp nhận điều trị kịp thời.

Xem thêm: Tê chân là bệnh gì, nguyên nhân gây tê chân và phương pháp điều trị

Ứng dụng của tế bào gốc trong chấn thương tủy sống thế nào 

Trước đây, các nhà khoa học đặt niềm tin ngày nào đó sẽ có nghiên cứu tiến bộ giúp chữa lành chấn thương tủy sống. Ứng dụng tế bào gốc vào điều trị chấn thương tủy sống là một trong số đó, thử nghiệm lâm sàng ban đầu ghi nhận mức độ thành công nhất định.

Tế bào gốc là gì?

Tế bào gốc là những tế bào có khả năng phát triển thành nhiều loại tế bào khác nhau, đóng vai trò sửa chữa cho cơ thể. Phân biệt tế bào gốc với các loại tế bào bình thường ở ba điểm:

• Có thể phân chia và làm mới trong thời gian dài.
• Không chuyên biệt nên không thực hiện chức năng cụ thể.
• Có thể trở thành các tế bào chuyên biệt như tế bào cơ, tế bào máu và tế bào não.

Tế bào gốc được ví như hệ thống sửa chữa của cơ thể

Hiện nay, các nhà khoa học phân loại tế bào gốc theo 2 yếu tố:

• Nguồn gốc: Tế bào gốc phôi, tế bào gốc trưởng thành, tế bào gốc đa năng cảm ứng.
• Tiềm năng biệt hóa: Tế bào gốc toàn năng, tế bào gốc vạn năng, tế bào gốc đa năng, tế bào gốc đa năng giới hạn, tế bào gốc đơn năng.

Những năm gần đây có nhiều công trình nghiên cứu về tế bào gốc, các nhà khoa học nhận thấy chúng giúp ích nhiều trong lĩnh vực y tế và sức khỏe. Một số bệnh được đặt kỳ vọng chữa khỏi bằng tế bào gốc như Parkinson, Alzheimer, chấn thương tủy sống, bệnh tim, tiểu đường và viêm khớp.

Tế bào gốc có thể đóng góp như thế nào vào việc phục hồi tủy sống?

Chấn thương tủy sống rất phức tạp, liên quan đến nhiều loại tổn thương khác nhau đối với nhiều loại tế bào. Môi trường tủy sống thay đổi mạnh mẽ trong vài tuần đầu sau chấn thương (các tế bào miễn dịch tràn vào, các chất độc hại được giải phóng, sẹo được hình thành). Cần kết hợp nhiều phương pháp điều trị, tác động vào đúng thời điểm và đúng mục tiêu.

Các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng việc cấy ghép tế bào gốc hoặc tế bào có nguồn gốc từ tế bào gốc có thể góp phần phục hồi tủy sống bằng cách:

• Thay thế các tế bào thần kinh đã chết do chấn thương;
• Tạo ra các tế bào hỗ trợ mới sẽ tái tạo lớp vỏ cách điện của dây thần kinh (myelin) và hoạt động như một cầu nối bắc qua vùng tổn thương để kích thích sự phát triển trở lại của các sợi trục bị hư hại;
• Bảo vệ các tế bào tại vị trí tổn thương khỏi bị hư hại thêm bằng cách giải phóng các chất bảo vệ như yếu tố tăng trưởng và hấp thụ các chất độc như gốc tự do khi chúng xâm nhập vào tủy sống ngay sau khi bị thương.
• Ngăn ngừa sự lan rộng của vết thương bằng cách ức chế tình trạng viêm nhiễm gây hại có thể xảy ra sau chấn thương.

Các loại tế bào khác nhau, bao gồm cả tế bào gốc, từ nhiều nguồn khác nhau như mô não, niêm mạc khoang mũi, tủy răng và tế bào gốc phôi thai, đã được thử nghiệm trong các nghiên cứu này – chủ yếu được thực hiện trên mô hình chuột bị tổn thương tủy sống. Không có loại tế bào nào mang lại sự phục hồi hoàn toàn chức năng, nhưng đây là một lĩnh vực nghiên cứu đang được tiến hành tích cực, và nhiều loại tế bào gốc khác nhau đang được thử nghiệm và điều chỉnh.

Liệu tế bào gốc có thể được sử dụng để điều trị chấn thương tủy sống hiện nay không?

Không. Mặc dù tế bào gốc rất hữu ích trong nghiên cứu chấn thương tủy sống và đang bắt đầu được thử nghiệm trong các thử nghiệm lâm sàng, hiện tại vẫn chưa có phương pháp điều trị bằng tế bào gốc nào được chứng minh và phê duyệt cho chấn thương tủy sống. Một số phương pháp và loại tế bào gốc khác nhau đang được nghiên cứu về tiềm năng sử dụng trong điều trị tương lai. Tùy thuộc vào loại tế bào gốc và cách cấy ghép, mục tiêu của các chiến lược khác nhau là bắc cầu tổn thương để các sợi trục có thể tái tạo, thay thế myelin bị mất và bảo vệ tủy sống khỏi tổn thương lan rộng sau chấn thương. Có khả năng chúng ta sẽ thấy thêm các thử nghiệm lâm sàng dựa trên những chiến lược này.

Ngân hàng mô tại Bệnh viện Phương Đông

Bệnh viện Phương Đông là số ít đơn vị tiên phong về công nghệ, chất lượng lưu trữ, nghiên cứu và trị liệu tế bào tại Việt Nam. Ngân hàng mô được trang bị hệ thống thiết bị máy móc hiện đại, giúp xử lý, phân tích chuẩn xác chất lượng từng mẫu tế bào gốc.

Cùng với đó là đội ngũ chuyên gia hàng đầu Việt Nam, từng có thời gian dài công tác tại Bệnh viện 7 Quân khu 3, Bệnh viện TW Quân đội 108, Trung tâm Huyết học - Truyền máu khu vực Đồng bằng Bắc Bộ,...

Có thể nói, tế bào gốc đang là một trong những lĩnh vực nhận được nhiều sự quan tâm trong y học hiện đại nhờ khả năng tăng sinh, biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau và tiềm năng ứng dụng trong y học tái tạo. Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực đang được nghiên cứu và phát triển không ngừng, với nhiều ứng dụng cần tiếp tục được đánh giá thông qua các nghiên cứu và thử nghiệm khoa học trước khi được triển khai rộng rãi. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết, hãy liên hệ 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được bộ phận hỗ trợ nhanh chóng. 

Ngân hàng mô ở Bênh viện đa khoa Phương Đông

Có thể nói, tế bào gốc đang là một trong những lĩnh vực nhận được nhiều sự quan tâm trong y học hiện đại nhờ khả năng tăng sinh, biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau và tiềm năng ứng dụng trong y học tái tạo. Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực đang được nghiên cứu và phát triển không ngừng, với nhiều ứng dụng cần tiếp tục được đánh giá thông qua các nghiên cứu và thử nghiệm khoa học trước khi được triển khai rộng rãi.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.