Trong những năm gần đây, ghép tế bào gốc được coi như một trong các hướng nghiên cứu trong điều trị nhiều bệnh lý. Đây cũng là một trong những lý do nhiều cha mẹ quan tâm đến lưu trữ tế bào gốc dây rốn cho con từ khi chưa sinh ra. Vậy tế bào gốc có sức mạnh như thế nào? Tế bào gốc được thu thập và lưu trữ ra sao? Hãy lắng nghe ý kiến từ Bệnh viện Đa khoa Phương Đông nhé!
Tế bào gốc dây rốn là các tế bào gốc được thu thập từ máu, mô dây rốn và bánh nhau của trẻ sơ sinh. Đây là các tế bào gốc có khả năng sinh sản, tự làm mới và biệt hoá thành các mô, cơ quan khác. Chính vì vậy, nó đã và đang được tích cực nghiên cứu trong điều trị bệnh lý bằng cách cấy ghép tế bào gốc, thay thế cho các tế bào cũ đã mất chức năng.
Tế bào gốc hiện nay đang nhận được rất nhiều sự quan tâm
So với tế bào gốc từ nguồn máu ngoại vi hay tuỷ xương, khả năng biệt hoá của tế bào gốc từ nguồn dây rốn tốt hơn. Căn cứ theo các thử nghiệm, nhóm tế bào này có khả năng thích ứng cao, phát triển nhanh hơn.
Dây rốn gồm máu dây rốn và mô dây rốn. Đây là nguồn chứa tế bào gốc phong phú, có thể thu được các nhóm tế bào gốc như sau:
Trong mô dây rốn chứa một lượng lớn các tế bào gốc trung mô với khả năng tái tạo mô hiệu quả. Đặc điểm của tế bào gốc trung mô dây rốn là số lượng lớn, khả năng tăng sinh dễ dàng và có tiềm năng biệt hoá thành mô liên kết, dây thần kinh, cơ, gân, xương hỗ trợ tái tạo.
Hiện nay, nhóm tế bào gốc này đang được các nhà nghiên cứu tiến hành nhiều nghiên cứu và thử nghiệm chuyên sâu như:
Xem thêm:
Tế bào gốc đang được tích cực nghiên cứu và thử nghiệm
Tế bàp gốc máu dây rốn có khả năng biệt hoá thành mọi thành phần tạo máu. Do đó, chúng được kỳ vọng là có thể trở thành liệu pháp hỗ trợ điều trị các bệnh về máu và liên quan các cơ quan tạo máu.
Thu thập tế bào gốc dây rốn được thực hiện trên phần dây rốn - bánh nhau sau sinh. Ngoài ram, vì là các tế bào gốc dạng phôi nên các tế bào, chưa va chạm nên tính tăng sinh miễn dịch của tế bào gốc dây rốn khá thấp. Tức các nhà khoa học đang nghiên cứu để ứng dụng cấy ghép mà không gây phản ứng thải ghép cho em mà vẫn hỗ trợ điều trị các bệnh về máu hoặc các bệnh tuổi già.
Ngoài ra, các tế bào gốc của trẻ sơ sinh có mức độ hoà hợp nhóm kháng nguyên bạch cầu (HLA) khá tiềm năng giữa cha mẹ, anh em trong gia đình. Trong trường hợp anh chị em hoặc cha mẹ bị bệnh thì đây cũng được kỳ vọng là phương pháp hỗ trợ điều trị bệnh rất tốt (vẫn đang được nghiên cứu, chưa được ứng dụng trong điều trị).
Dây rốn chỉ chứa một lượng nhỏ máu và lượng tế bào gốc nhất định. Trong khi các tế bào gốc tạo máu không thể tăng sinh nên thường chỉ đủ để sử dụng cho chính em bé, không đủ để liều lượng để cấy ghép cho người khác.
LƯU Ý: Việc điều trị bệnh lý bằng tế bào gốc vẫn đang được nghiên cứu, chưa được ứng dụng trong điều trị thực tế
Hiện nay, tại các Viện nghiên cứu và phòng thí nghiệm, các bác sĩ đang tích cực tiến hành nghiên cứu về ứng dụng tế bào gốc trong điều trị nhiều bệnh lý ác tính, lành tính cho cả người lớn và trẻ em như sau:
Cùng với sự phát triển của y học, trẻ em cũng có thể được ghép tế gốc dây rốn, cụ thể là tế bào gốc tạo máu từ máu cuống rốn để điều trị:
(Hình 5 - Ghép tế bào gốc cho trẻ em được truyền vào cơ thể trẻ em như truyền máu)
Tất nhiên, việc điều trị vẫn đang dừng ở bước nghiên cứu bởi đối với trẻ em, các tác dụng phụ sau ghép và biến chứng muộn lên cơ thể cũng cần được theo dõi sâu sát hơn. Một số biến chứng có thể gặp dưới đây:
Cấy ghép tế bào gốc từ máu cuống rốn cho người trưởng thành cũng tương tự cấy ghép tế bào gốc trong điều trị bệnh cho trẻ em vẫn đang được nghiên cứu như một trong số các phương pháp hỗ trợ điều trị các bệnh lý như:
Về tế bào gốc trung mô, nhóm này được đẩy mạnh nghiên cứu trong điều trị các bệnh lý dưới đây:
(Hình 6 - Cấy ghép tế bào gốc tạo máu và tế bào gốc trung mô có thể biệt hoá ra các mô khác nhau)
Tế bào gốc sẽ được thu thập, lưu trữ tại các Ngân hàng mô và được thực hiện theo các bước cơ bản như sau:
Để được thực hiện thu thập và lưu trữ tế bào gốc cho em bé, gia đình sẽ được tư vấn chuyên sâu về ứng dụng lưu trữ, thời gian lưu, quy trình… Ở bước này, gia đình sẽ được đặt và giải đáp chi tiết về các câu hỏi xung quanh dịch vụ lưu trữ.
Quá trình lưu trữ tế bào gốc phải được tiến hành theo các bước chuẩn y khoa
Trước tuần thứ 34 của thai kỳ, thai phụ sẽ phải thực hiện kiểm tra sức khỏe và các xét nghiệm liên quan. Nếu sức khoẻ của mẹ và bé ổn định, không mắc các bệnh nhiễm trùng, di truyền,... thì đủ điều kiện để thực hiện lưu trữ.
Khách hàng sẽ ký hợp đồng sử dụng để xác nhận và nhân viên bệnh viện bắt đầu theo sát để sử dụng dịch vụ.
Máu dây rốn và mô dây rốn sẽ được kỹ thuật viên ngay sau khi bác sĩ cắt dây rốn cho bé. Lượng máu dây rốn sẽ được thu thập từ dây rốn và bánh nhau. Mô dây rốn sẽ được thu thập từ dây rốn của em bé. Sau đó, kỹ thuật viên sẽ tiến hành xử lý loại bỏ các thành phần không cần thiết và chuyển về lưu trữ trong kho đông lạnh của Ngân hàng Mô.
Ngân hàng mô tại Phương Đông
Trong số ít các Trung tâm tế bào gốc tại Hà Nội, Ngân hàng mô Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là một trong số ít các Ngân hàng được cấp phép thu thập tế bào gốc. Đây cũng là cơ sở sở hữu đuọc giới chuyên môn đánh giá cao bởi:
Các loại tế bào gốc trong các nghiên cứu và thử nghiệm thuốc đang đem lại nhiều kết quả tích cực. Tuy vậy vẫn cần thời gian để nghiên cứu kĩ lưỡng trước khi được triển khai nhân rộng.
Có thể nói, tế bào gốc đang là một trong những lĩnh vực nhận được nhiều sự quan tâm trong y học hiện đại nhờ khả năng tăng sinh, biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau và tiềm năng ứng dụng trong y học tái tạo. Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực đang được nghiên cứu và phát triển không ngừng, với nhiều ứng dụng cần tiếp tục được đánh giá thông qua các nghiên cứu và thử nghiệm khoa học trước khi được triển khai rộng rãi.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Trên thực tế có các loại tế bào gốc phổ biến như tế bào gốc phôi, tế bào gốc mô và máu dây rốn, tế bào gốc đa năng cảm...
