Với các bậc phụ huynh lần đầu đưa con đi tiêm phòng viêm não mô cầu AC, mọi phản ứng bất thường của con sau khi tiêm phòng đều có thể khiến các bậc phụ huynh lo lắng. Trong đó có tình trạng trẻ bị sốt sau tiêm viêm não mô cầu AC. Vậy biểu hiện này có nghiêm trọng không và làm thế nào để xử lý? Mời bạn theo dõi bài viết dưới đây!
Bị sốt sau tiêm viêm não mô cầu AC có sao không?
Sốt sau tiêm viêm não mô cầu AC là phản ứng khá phổ biến và đa phần không nguy hiểm. Theo các bác sĩ của Trung tâm Tư vấn và Tiêm chủng Phương Đông, sau khi tiêm vắc xin não mô cầu ACYW như Menactra, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ bắt đầu nhận diện kháng nguyên trong vắc xin và tạo ra kháng thể để chống lại vi khuẩn gây bệnh. Quá trình này có thể khiến người bệnh xuất hiện tình trạng sốt nhẹ đi kèm cảm giác mệt mỏi trong thời gian ngắn.
Thông thường, người bệnh chỉ bị sốt ở mức nhẹ, kéo dài khoảng 1 – 2 ngày và có thể tự thuyên giảm. Ngoài sốt, bạn còn có thể có biểu hiện đau tại vị trí tiêm, hơi nhức đầu, buồn ngủ hoặc chán ăn. Đây đều là những phản ứng thường gặp sau tiêm chủng cho thấy cơ thể đang hình thành miễn dịch bảo vệ khỏi virus viêm não mô cầu.
Tuy nhiên, mức độ phản ứng ở mỗi người là khác nhau. Có người sốt nhẹ, có người chỉ cảm thấy hơi mệt, nhưng cũng có trường hợp gần như không có phản ứng gì sau tiêm. Hiện nay, các loại vắc xin phòng viêm màng não mô cầu ACYW trước khi được đưa vào sử dụng đều phải trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt về độ an toàn và khả năng sinh miễn dịch. Vì vậy, bạn không nên quá lo lắng trước các phản ứng thông thường sau tiêm mà bỏ lỡ cơ hội phòng bệnh hiệu quả.
Xem thêm: Viêm màng não mô cầu AC: Những thông tin mà bạn cần biết

Triệu chứng sốt sau khi tiêm vắc xin viêm não mô cầu AC là khá phổ biến
Tại sao lại bị sốt sau tiêm viêm não mô cầu AC?
Sau tiêm chủng, cơ thể có thể phản ứng lại với các thành phần trong vắc xin bằng cách tăng thân nhiệt để kích hoạt hệ miễn dịch. Đây là cơ chế tự nhiên giúp cơ thể tạo ra kháng thể chống lại vi khuẩn não mô cầu trong tương lai.
Ngoài nguyên nhân liên quan trực tiếp đến vắc xin, tình trạng sốt sau tiêm còn có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau như tâm lý lo lắng, sai sót trong quá trình tiêm hoặc trùng hợp với biểu hiện của bệnh lý khác.
Nguyên nhân từ vắc xin
Đây là nguyên nhân thường gặp nhất gây sốt sau tiêm viêm não mô cầu AC. Trong vắc xin có chứa các thành phần kháng nguyên giúp cơ thể nhận diện tác nhân gây bệnh và xây dựng hàng rào miễn dịch bảo vệ.
Khi hệ miễn dịch được kích hoạt, cơ thể có thể xuất hiện các phản ứng sinh lý như:
- Sốt nhẹ
- Mệt mỏi
- Đau đầu
- Đau nhức cơ
- Sưng đỏ tại vị trí tiêm
Như đã nhắc đến ở trên, nếu nguyên nhân đến từ vắc xin thì đa số các phản ứng này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và tự hết sau vài ngày. Các phản ứng nghiêm trọng như phản vệ là rất hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra ở những người quá mẫn với thành phần của vắc xin.
Sai sót liên quan đến tiêm chủng
Một số phản ứng sau tiêm có thể xuất hiện do liên quan đến lỗi sai của nhân viên y tế trong quá trình bảo quản hoặc thực hiện tiêm chủng bao gồm:
- Vắc xin không được bảo quản đúng nhiệt độ
- Pha hoàn nguyên sai cách
- Sử dụng sai liều lượng
- Tiêm sai vị trí hoặc sai kỹ thuật
Những sai sót này có thể làm tăng nguy cơ sưng đau, nhiễm trùng hoặc khiến người tiêm khó chịu hơn sau tiêm. Đây là lý do người dân nên lựa chọn các cơ sở tiêm chủng uy tín với quy trình an toàn và đội ngũ nhân viên được đào tạo bài bản.

Việc tiêm sai vị trí có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng sốt sau tiêm chủng
Các phản ứng liên quan đến tiêm chủng
Tất nhiên, không phải mọi phản ứng sau tiêm đều xuất phát từ vắc xin. Trong nhiều trường hợp, yếu tố tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng. Một số người, đặc biệt là trẻ lớn hoặc người sợ kim tiêm có thể rơi vào tình huống như sau:
- Chóng mặt
- Buồn nôn
- Toát mồ hôi
- Cảm giác hồi hộp
- Thậm chí ngất sau tiêm
Do trùng hợp
Đôi khi người tiêm đang trong giai đoạn ủ bệnh của một bệnh lý khác đúng vào thời điểm tiêm chủng. Khi triệu chứng xuất hiện sau tiêm, nhiều người dễ cho rằng nguyên nhân đến từ vắc xin thay vì bệnh lý. Dưới đây là một số bệnh lý có thể gây ra triệu chứng sốt cao dễ nhầm lẫn với biểu hiện bất thường sau khi tiêm như sau:
- Nhiễm siêu vi hô hấp
- Cảm cúm
- Viêm đường tiêu hóa
Các triệu chứng sau khi tiêm vắc xin não mô cầu AC?
Để kịp thời nhận biết các phản ứng bất thường sau khi tiêm vắc xin não mô cầu, bạn phải phân biệt được các triệu chứng bình thường và bất thường mà người bệnh có thể gặp như sau:
Biểu hiện bình thường
Đặc điểm chung của các biểu hiện này là chỉ xuất hiện trong vòng 24 giờ đầu sau tiêm, không gây nguy hiểm. Một số triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Sốt nhẹ dưới 38.5 độ C;
- Đau hoặc sưng nhẹ tại vị trí tiêm;
- Mệt mỏi;
- Đau đầu;
- Chán ăn;
- Buồn ngủ;
- Cáu gắt hoặc quấy khóc ở trẻ nhỏ.
Biểu hiện bất thường
Mặc dù hiếm gặp nhưng nếu xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, người bệnh sau khi tiêm cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt:
- Sốt cao kéo dài trên 38.5 độ C;
- Co giật;
- Lừ đừ hoặc khó đánh thức;
- Khó thở, tím tái;
- Nổi mề đay toàn thân;
- Đau sưng nghiêm trọng tại chỗ tiêm;
- Trẻ khóc thét kéo dài nhiều giờ.

Nếu bé có triệu chứng co giật sau tiêm thì gia đình nên đưa bé đến Bệnh viện càng sớm càng tốt
Bị sốt sau tiêm viêm não mô cầu AC bao lâu thì khỏi
Thông thường, cơn sốt sau tiêm viêm não mô cầu ACYW chỉ kéo dài khoảng 24 – 48 giờ. Sau thời gian này, nhiệt độ cơ thể sẽ dần trở lại bình thường. Ở một số người có cơ địa nhạy cảm hoặc đáp ứng miễn dịch mạnh, tình trạng sốt có thể kéo dài hơn một chút nhưng thường vẫn tự cải thiện.
Nếu sốt kéo dài trên 2 ngày, sốt liên tục không giảm hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường khác như khó thở, co giật, phát ban toàn thân… thì gia đình hoặc bạn bè cần đưa người tiêm đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra càng sớm càng tốt.
Xem thêm: Viêm màng não mô cầu ACYW chẩn đoán và điều trị ra sao?
Hướng dẫn chăm sóc người bệnh khi bị sốt sau tiêm viêm não mô cầu AC
Chăm sóc đúng cách sau tiêm sẽ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn, đồng thời hỗ trợ cơ thể phục hồi nhanh và hạn chế nguy cơ biến chứng. Nếu chưa có kinh nghiệm chăm sóc bệnh nhân bị sốt, gia đình có thể tham khảo các gợi ý dưới đây:
- Cho người bệnh mặc quần áo thoáng mát: Bạn nên chọn quần áo rộng rãi, dễ thấm hút mồ hôi để cơ thể dễ tản nhiệt. Không nên mặc quá nhiều lớp áo hoặc ủ kín khi đang sốt.
- Chườm ấm để hỗ trợ hạ nhiệt: Có thể dùng khăn ấm lau người hoặc chườm ở vùng cổ, nách, bẹn nhằm giúp thân nhiệt giảm nhẹ. Không nên dùng nước quá lạnh vì có thể khiến người bệnh run và khó chịu hơn.
- Bổ sung đủ nước: Khi sốt, cơ thể dễ mất nước nên cần uống nhiều nước hơn bình thường. Với trẻ nhỏ, nên tăng cữ bú hoặc cho uống nước từng ít một.
- Đảm bảo chế độ dinh dưỡng: Ưu tiên các loại thức ăn mềm, dễ tiêu hóa và nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể phục hồi nhanh hơn.
- Dùng thuốc hạ sốt đúng hướng dẫn: Nếu sốt từ 38.5 độ C trở lên, bạn có thể sử dụng Paracetamol theo đúng liều lượng phù hợp với cân nặng và độ tuổi. Không tự ý dùng nhiều loại thuốc cùng lúc nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Theo dõi sát các dấu hiệu bất thường: Nếu người tiêm có biểu hiện khó thở, tím tái, co giật hoặc lừ đừ bất thường, cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức.

Khi bé bị sốt, bạn có thể dán miếng hạ sốt cho con
Các biện pháp hạn chế cơn sốt sau tiêm viêm não mô cầu AC?
Mặc dù phản ứng sốt sau tiêm là điều không thể phòng tránh hoàn toàn nhưng một số biện pháp chăm sóc sức khỏe dưới đây có thể giúp cơ thể thích nghi tốt và giảm nguy cơ bị sốt đáng kể sau tiêm chủng bao gồm:
- Uống đủ nước trước và sau tiêm: Cơ thể đủ nước sẽ giúp điều hòa thân nhiệt hiệu quả hơn và giảm cảm giác mệt mỏi sau tiêm.
- Ngủ đủ giấc và nghỉ ngơi hợp lý: Một cơ thể khỏe mạnh và được nghỉ ngơi đầy đủ sẽ tạo đáp ứng miễn dịch tốt hơn sau tiêm.
- Giữ tâm lý thoải mái: Lo lắng quá mức có thể khiến người tiêm dễ chóng mặt hoặc khó chịu hơn sau tiêm chủng.
- Có thể tham khảo các mẹo dân gian: Theo kinh nghiệm dân gian, lá tía tô có thể hỗ trợ giải cảm và giúp cơ thể ra mồ hôi nhẹ. Tuy nhiên, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng lá tía tô để hạ sốt, đặc biệt với trẻ nhỏ.
- Lựa chọn cơ sở tiêm chủng uy tín: Việc tiêm chủng tại các cơ sở đạt chuẩn sẽ giúp hạn chế tối đa các phản ứng liên quan đến sai sót trong bảo quản và thực hiện tiêm chủng.
Nói chung, sốt sau tiêm viêm não mô cầu ACYW nhìn chung là phản ứng phổ biến và không đáng lo ngại. Phần lớn trường hợp chỉ sốt nhẹ trong thời gian ngắn rồi tự hồi phục. Tuy nhiên, người tiêm vẫn phải theo dõi sức khỏe đúng cách, chăm sóc phù hợp và đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường để được xử trí kịp thời.