Rạn xương chày: Nguyên nhân, điều trị và cách phòng ngừa

Rạn xương chày là gì?

Rạn xương chày là tình trạng xương chày xảy ra các vết nứt nhỏ trên vỏ xương, xương không bị chia rời hoàn toàn. Xương chày là vị trí xương chịu tải trọng lớn, đặc biệt với những người tham gia hoạt động thể thao tần suất dày đặc và cường độ cao. 

Rạn xương chày là tình trạng chấn thương xương nhưng không đứt lìa hoàn toàn

Dù chỉ là những đường nứt nhỏ, không bị tách rời nhưng nếu không được điều trị đúng cách có thể làm tình trạng bệnh tiến triển nặng. Người bệnh đối mặt với những cơn đau kéo dài, nghiêm trọng hơn có thể làm gãy xương hoàn toàn.

Nguyên nhân xương chày bị rạn

Rạn xương chày xuất hiện bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, đáng kể đến như:

• Áp lực kéo dài lên xương: Xương chày chịu lực lớn trong thời gian dài do vận động quá sức, tăng cường độ tập luyện đột ngột, tăng cân nhanh đều có thể gây ra những vết rạn nhỏ trên xương.
• Hoạt động thể chất cường độ cao: Người thường xuyên tham gia, hoạt động thể thao cường độ cao như nhảy xa, bóng đá, chạy bộ hoặc các bộ môn đòi hỏi vận động mạnh.
• Thiếu hụt dinh dưỡng: Cơ thể không được bổ sung vitamin C, vitamin D, canxi và các khoáng chất thiết yếu sẽ làm giảm mật độ xương, khiến xương yếu đi và dễ bị tổn thương.
• Môi trường hoạt động đặc thù: Người làm việc trong môi trường quân đội, huấn luyện viên thể thao, vận động viên chuyên nghiệp có mức độ vận động cao hơn bình thường có thể gặp nguy cơ rạn xương.

Xương bị nứt, rạn do áp lực kéo dài, hoạt động thể chất cường độ cao hoặc thiếu hụt dinh dưỡng

Khi bị rạn xương, người bệnh có thể đối mặt với tình trạng đau, sưng, khó khăn khi di chuyển. Đây là những dấu hiệu nhận biết của bệnh, cần sớm kiểm tra để có hướng điều trị kịp thời.

Cách điều trị rạn xương chày

Rạn xương chày thường được hướng dẫn áp dụng các biện pháp giảm đau, kết hợp với quá trình lành tự nhiên của xương. Dưới đây là một số phương pháp điều trị thường được áp dụng:

• Nghỉ ngơi là hướng điều trị rạn xương chày hiệu quả, giúp giảm tải áp lực và căng thẳng lên vùng xương, thúc đẩy quá trình làm lành.
• Chườm lạnh được chứng minh về hiệu quả giảm sưng, giảm đau do nứt xương, được khuyến nghị thực hiện trong 15 - 20 phút và lặp lại sau khoảng 1 giờ đồng hồ.
• Sau vài ngày tình trạng sưng thuyên giảm, bệnh nhân có thể chuyển chườm ấm để cải thiện sự linh hoạt của cơ, tăng khả năng lưu thông dòng máu đến khu vực bị tổn thương.
• Dùng thuốc kê đơn giảm đau, chống viêm không kích thích dạ dày như Paracetamol, kháng viêm không steroid.
• Can thiệp y tế như sử dụng đinh, gót giày đặc biệt ở một số trường hợp, làm giảm áp lực và giảm tải trọng lên xương chày.
• Vật lý trị liệu với những bài tập được thiết kế riêng để củng cố cơ bắp quanh xương chày, cải thiện sự ổn định chức năng xương.

Điều trị nội khoa kết hợp nghỉ ngơi, vật lý trị liệu cải thiện vùng xương chày bị rạn

Hơn hết việc điều trị rạn xương chày cần phụ thuộc vào nguyên nhân gây chấn thương. Bác sĩ chỉ định một số xét nghiệm chẩn đoán như chụp X-quang, đánh giá mức độ tổn thương và đề xuất phương án điều trị phù hợp.

Biện pháp phòng rạn xương chày

Rạn xương chày không phải chấn thương nghiêm trọng nhưng cần được kiểm soát chặt chẽ, chủ động phòng ngừa từ bước đầu tập luyện thể thao:

• Chọn giày chính xác với cung bàn chân, kích thước chân và đế có khả năng giữ chân tốt với nhóm đối tượng nguy cơ cao bị rạn xương.
• Thực hiện bài tập cường độ thấp, tập trung tăng cơ bắp quanh xương chày để giảm áp lực và nguy cơ rạn xương.
• Nếu là người mới bắt đầu tập luyện, bạn nên tập luyện từ từ để cơ thể có thời gian thích ứng và tránh tình trạng quá tải lên xương.
• Đảm bảo có đủ thời gian nghỉ ngơi giữa các buổi tập, giúp cơ bắp và xương khớp phục hồi.
• Duy trì cân nặng ở mức ổn định, tránh làm áp lực lên xương chày khi đứng hoặc vận động.
• Cung cấp dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể như canxi, vitamin D và các khoáng chất có lợi cho sức khỏe của xương.
• Trước khi tập luyện cần khởi động, làm ấm cơ bắp và xương, chuẩn bị cho hoạt động thể thao.

Xem thêm:

Rạn xương bàn chân có phải mổ không? Bao giờ thì lành?

Rạn xương mắt cá chân: Lưu ý gì khi chăm sóc và phục hồi cho người bệnh?

Biện pháp phòng ngừa rạn xương chày từ thói quen tập thể dục thường ngày

Rạn xương chày dù chỉ là tình trạng rạn nứt nhỏ, không phải đứt lìa nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ nhất định về sức khỏe. Bệnh nhân khi xuất hiện các triệu chứng đau nhức, khó chịu cần chủ động thăm khám với bác sĩ chuyên môn, tuân thủ chỉ định điều trị giúp hồi phục chức năng xương.