Tyrosine là gì? Vai trò quan trọng của tyrosine đối với sức khỏe

Tyrosine là gì?

Tyrosine là một trong 20 loại axit amin tham gia cấu trúc nên protein. Đây là axit amin không thiết yếu, có nghĩa là cơ thể có khả năng tự tổng hợp tyrosine từ phenylalanine thông qua các phản ứng chuyển hóa. Phenylalanine thường có nhiều trong các thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa, các loại hạt, yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt.

Trong lĩnh vực y học, tyrosine không chỉ được xem là chất dinh dưỡng mà còn được ứng dụng như một chất hỗ trợ giúp cải thiện sự tỉnh táo, tăng cường trí nhớ và ổn định tâm trạng. Tyrosine cũng được sử dụng bổ sung cho người mắc bệnh phenylketonuria và một số rối loạn thần kinh liên quan đến nghiện rượu.

Tyrosine là một axit amin cần thiết đối với cơ thể

Vai trò của tyrosine đối với cơ thể

Tyrosine tham gia vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng, ảnh hưởng đồng thời đến thể chất và tinh thần.

Tham gia tổng hợp các hợp chất sinh học thiết yếu

Tyrosine là tiền chất để tổng hợp nhiều hợp chất có vai trò sống còn đối với cơ thể, bao gồm:

• Adrenaline và noradrenaline: Đây là các hormone thuộc hệ thần kinh giao cảm, có tác dụng điều hòa nhịp tim, huyết áp và giúp cơ thể thích nghi với các tình huống căng thẳng như lo âu, sợ hãi hoặc hưng phấn.
• Dopamine: Dopamine là chất dẫn truyền thần kinh quan trọng, giúp não bộ xử lý thông tin hiệu quả, duy trì khả năng tập trung và ghi nhớ. Thiếu hụt dopamine có thể gây suy giảm trí nhớ và giảm khả năng chú ý.
• Hormone tuyến giáp:  Các hormone như T3 và T4 được tuyến giáp sản xuất từ tyrosine, giữ vai trò điều hòa chuyển hóa năng lượng và hỗ trợ sự phát triển của não bộ.
• Melanin: Melanin là sắc tố quyết định màu da, màu tóc và màu mắt, đồng thời giúp bảo vệ da trước tác động của tia cực tím.
  

Nâng cao hiệu suất hoạt động trí não

Tyrosine có tác động tích cực đến chức năng nhận thức, đặc biệt trong các tình huống đòi hỏi sự tập trung cao. Một nghiên cứu trên 22 phụ nữ cho thấy việc bổ sung tyrosine giúp cải thiện đáng kể trí nhớ làm việc, còn gọi là trí nhớ ngắn hạn. Một số nghiên cứu khác cũng ghi nhận, axit amin này giúp tăng tính linh hoạt nhận thức và hỗ trợ duy trì hiệu suất tinh thần khi chịu áp lực kéo dài.

Đóng vai trò trong nâng cao hiệu suất hoạt động của não

Xem thêm:

• Axit amin không thiết yếu​ là gì? Có gì khác với axit amin thiết yếu​?
  

Hỗ trợ điều trị bệnh phenylketonuria

Phenylketonuria là bệnh lý di truyền hiếm gặp, xảy ra khi cơ thể thiếu enzyme chuyển đổi phenylalanine thành tyrosine. Hậu quả là phenylalanine tích tụ trong máu, gây tổn thương não và rối loạn hành vi. Việc bổ sung tyrosine giúp bù đắp sự thiếu hụt, từ đó hỗ trợ cải thiện các triệu chứng liên quan đến trí nhớ và hành vi ở người bệnh.

Góp phần cải thiện tình trạng trầm cảm

Sự mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh có thể là một yếu tố liên quan đến trầm cảm. Axit amin này tham gia vào quá trình tổng hợp dopamine và norepinephrine, do đó có thể hỗ trợ ổn định dẫn truyền thần kinh. 

Một số nghiên cứu cho thấy việc tăng cường thực phẩm giàu tyrosine như thịt nạc, trứng, sữa và phô mai giúp kích thích sản sinh dopamine, góp phần cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, tyrosine không được xem là biện pháp phòng ngừa trầm cảm và cần sử dụng đúng chỉ định.

Hỗ trợ giảm mệt mỏi do thiếu ngủ

Tyrosine có thể giúp cải thiện sự tỉnh táo ở những người bị thiếu ngủ hoặc thường xuyên làm việc cường độ cao. Theo một số khuyến cáo, bổ sung với liều khoảng 150 miligam trên mỗi kilogam cân nặng mỗi ngày có thể giúp duy trì trạng thái tỉnh táo thêm vài giờ so với người không sử dụng.

Ở những người thức khuya kéo dài, nồng độ catecholamine trong não giảm, dẫn đến cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ. Việc bổ sung tyrosine trong những thời điểm cần sự tập trung có thể giúp tăng tổng hợp catecholamine, từ đó cải thiện tình trạng uể oải. Tuy nhiên, không nên lạm dụng tyrosine để chống lại thiếu ngủ kéo dài.

Tyrosine có thể giúp cải thiện sự tỉnh táo ở những người bị thiếu ngủ

Lưu ý khi bổ sung tyrosine

Để sử dụng tyrosine an toàn và hiệu quả, cần ghi nhớ một số nguyên tắc sau:

• Tyrosine có thể được bổ sung thông qua chế độ ăn uống hàng ngày với các thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa, đậu, yến mạch và lúa mì.
• Khi sử dụng thực phẩm bổ sung, liều tyrosine thường được khuyến nghị cho người trưởng thành dao động trong khoảng từ 100-300 miligam trên mỗi kilogam cân nặng mỗi ngày, dùng đường uống.
• Đối với dạng N acetyl L tyrosine, người dùng có thể cần liều cao hơn để đạt hiệu quả tương đương tyrosine thông thường.
• Một số cách dùng thường gặp bao gồm uống từ 0.5-2g trước khi tập luyện khoảng 30-60 phút để hỗ trợ hiệu suất, hoặc chia liều trong ngày để cải thiện tình trạng căng thẳng thần kinh và mệt mỏi.

Trước khi bổ sung tyrosine dưới dạng thực phẩm chức năng, người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Việc sử dụng đúng liều và đúng đối tượng sẽ giúp phát huy lợi ích của tyrosine, đồng thời hạn chế nguy cơ ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe.

Qua bài viết này của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tyrosine và vai trò của tyrosine đối với cơ thể. Việc bổ sung tyrosine hợp lý thông qua chế độ dinh dưỡng cân đối hoặc theo chỉ định y khoa sẽ góp phần duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần một cách bền vững. Quý khách có thể liên hệ BVĐK Phương Đông qua Hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được nhân viên tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.