Nhược điểm lớn nhất của xạ trị truyền thống là bức xạ gây ảnh hưởng tới cả tế bào ung thư và mô lành khiến người bệnh mệt mỏi, rụng tóc, chán ăn,... sau khi điều trị. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các kỹ thuật xạ trị công nghệ cao đã ra đời, trong đó phải kể đến xạ trị VMAT vs xạ trị 3D. Hai kỹ thuật này giúp khoanh vùng chính xác vị trí khối u, giúp bệnh nhân có cơ hội chữa trị ung thư dưới bức xạ xâm lấn tối thiểu mà vẫn đạt hiệu quả điều trị tối đa.
VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy) hay còn gọi là xạ trị điều biến thể tích theo khung quay. So với xạ trị truyền thống chỉ chiếu tia từ vài hướng cố định, phương pháp này đặc trưng bởi:
Nhờ đó, tia xạ được phân bố chính xác theo từng hình ảnh lát cắt của khối u. Bằng cách này, các bác sĩ không chỉ kiểm soát được liều xạ chiếu trọn khối u mà còn giảm đáng kể sự ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh.
Điểm khiến nhiều người bệnh yên tâm là phương pháp này không đưa chất phóng xạ vào cơ thể. Sau điều trị người bệnh không bị nhiễm xạ nên không có thể trở lại chung sống và sinh hoạt bình thường với gia đình.
Với VMAT, người bệnh được điều trị với cường độ tia xạ thay đổi liên tục, quay 360 độ quanh cơ thể
Xạ trị 3D CRT (Three-Dimensional Conformal Radiation Therapy) là kỹ thuật xạ trị sử dụng hình ảnh không gian 3 chiều để tiêu diệt các tế bào ác tính. Thông qua hình ảnh CT, MRI hoặc PET/CT, bác sĩ được hỗ trợ:
Nhờ đó, tia xạ được “may đo” theo hình dạng và kích thước khối u và chiếu tập trung đến vùng bị tổn thương để hạn chế gây ra tác dụng phụ đến các cơ quan xung quanh.
Theo các bác sĩ của Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông, kỹ thuật xạ trị 3D có độ chính xác so với xạ trị truyền thống, tuy nhiên mức độ điều biến liều vẫn chưa linh hoạt bằng các kỹ thuật hiện đại hơn.
Dù khác nhau về công nghệ ứng dụng trong thiết kế tia xạ, cả hai phương pháp này vẫn có các điểm tương tự như sau:
Ngoài ra, cả xạ trị VMAT vs xạ trị 3D đều có thể kết hợp điều trị đồng thời với các kỹ thuật khác như hóa trị, liệu pháp miễn dịch, thuốc nhắm trúng đích,... Đây cũng là phương pháp điều trị đa mô thức đã và đang đem lại hiệu quả kiểm soát diễn biến bệnh ung thư tích cực cho nhiều bệnh nhân.
Xem thêm: Ra mắt máy CT đếm Photon tại Bệnh viện Phương Đông
Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai kỹ thuật xạ trị này nằm ở cách điều chỉnh tia xạ và mức độ chính xác khi phân bố liều. Trong khi 3D CRT sử dụng các hướng chiếu cố định đã được thiết kế sẵn, VMAT cho phép máy quay liên tục và thay đổi liều theo từng góc, giúp tia xạ “ôm trọn” khối u một cách chính xác hơn.
Để hỗ trợ dễ hình dung hơn về điểm khác biệt của hai phương pháp này, mời người bệnh và gia đình theo dõi bảng so sánh dưới đây:
|
Tiêu chí |
Xạ trị VMAT |
Xạ trị 3D CRT |
|
Nguyên lý chiếu tia |
Máy gia tốc quay liên tục 360° quanh cơ thể, tia xạ được điều chỉnh đồng thời về cường độ, hình dạng và tốc độ quay |
Chiếu tia từ nhiều hướng cố định dựa trên kế hoạch hình ảnh 3D đã lập trước |
|
Cách phân bố liều xạ |
Liều xạ thay đổi linh hoạt theo từng lát cắt khối u, giúp tia xạ bao phủ sát thể tích u |
Liều xạ phân bố theo các trường chiếu cố định, ít thay đổi trong lúc chiếu |
|
Mức độ chính xác |
Điều chỉnh theo từng vị trí khi máy quay, chính xác đến từng milimet |
Chính xác nhờ định vị 3D nhưng không thể thay đổi linh hoạt trong quá trình chiếu |
|
Khả năng bảo vệ mô lành |
Giảm đáng kể liều xạ vào mô lành và cơ quan quan trọng xung quanh |
Vẫn bảo vệ mô lành nhưng vùng bị chiếu tia rộng hơn so với VMAT |
|
Thời gian mỗi lần xạ trị |
Khoảng 2–6 phút/ lần chiếu tia (tổng thời gian trong phòng khoảng 10 - 15 phút) |
Khoảng 10–20 phút/lần do cần chiếu từ nhiều góc cố định |
|
Mức độ xâm lấn mô lành |
Thấp hơn nhờ tia xạ được thiết kế để nhắm chính xác vào khối u và có thể thay đổi linh hoạt liều liên tục |
Cao hơn tương đối do trường chiếu lớn hơn |
|
Tác dụng phụ thường gặp |
Có thể cảm thấy mệt mỏi, buồn nôn nhẹ, đau đầu, rụng tóc vùng chiếu xạ, khô miệng, kích ứng da,... nhưng ở mức độ nhẹ |
Bao gồm mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, ợ nóng, đau họng, khó nuốt, viêm da vùng chiếu xạ, rụng tóc, nhiệt miệng,... với tần suất cao hơn |
|
Biến chứng |
Nguy cơ thấp hơn nhưng người bệnh vẫn có thể bị:
|
Hiếm gặp, tuy nhiên một số người bệnh vẫn có thể gặp các vấn đề sức khỏe như:
|
|
Vai trò trong phác đồ điều trị |
Thường dùng trong điều trị cá thể hóa, phối hợp hóa trị, miễn dịch hoặc thuốc nhắm trúng đích |
Là phương pháp tiêu chuẩn, vẫn được sử dụng rộng rãi trong nhiều phác đồ ung thư |
|
Đối tượng phù hợp |
Phù hợp cho các ca bệnh như sau:
|
Bác sĩ có thể chỉ định cho các trường hợp:
|
Xạ trị VMAT có thể được chỉ định cho bệnh nhân có khối u hình dạng phức tạp và nằm ở vị trí hiểm nghèo
Thông thường, hai kỹ thuật này không thực hiện đồng thời trong cùng một giai đoạn điều trị bệnh ung thư. Bác sĩ sẽ lựa chọn một phương pháp phù hợp nhất dựa trên vị trí khối u, giai đoạn bệnh, mục tiêu điều trị và tình trạng sức khỏe tổng thể.
Với phương châm điều trị kết hợp nhiều phương pháp hóa xạ trị, liệu pháp miễn dịch,... theo phác đồ cá nhân hóa cho từng Bệnh nhân, Trung tâm Ung bướu đã thành công nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện sức khỏe cho nhiều bệnh nhân (kể cả giai đoạn cuối).
Góp phần không nhỏ trong công cuộc tạo nên “phép màu” cho các bệnh nhân ung thư chính là bàn tay của các bác sĩ, chuyên gia đầu ngành ung bướu. Trong đó, tiêu biểu phải kể đến TTƯT. PGS. TS. BS cao cấp Trần Đình Hà - Nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, một chuyên gia hàng đầu cả nước trong lĩnh vực Ung bướu và Y học hạt nhân.
Không những thế, tiên phong trong lĩnh vực ứng dụng khoa học công nghệ để hỗ trợ bệnh nhân ung thư được điều trị nhẹ nhàng và hiệu quả hơn, Trung tâm đã được trang bị hệ thống trang thiết bị, máy móc tối tân, bao gồm:
CT Photon NAEOTOM Alpha giúp phát hiện tổn thương ngay từ giai đoạn rất sớm, kể cả những tổn thương siêu nhỏ hoặc nằm ở vị trí khó quan sát. Đồng thời, đối với người đang điều trị, máy cung cấp hình ảnh 3D sắc nét và phân tích mô ở nhiều mức năng lượng giúp hỗ trợ nâng cao hiệu quả xạ trị.
Máy xạ trị gia tốc tuyến tính Elekta Versa HD (VMAT, IGRT, SBRT, SGRT) tập trung tia xạ chính xác đến từng milimet khối u, giúp tiêu diệt tế bào ung thư hiệu quả đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh.
Hệ thống PET/CT và SPECT/CT có khả năng phát hiện mầm mống ung thư từ giai đoạn phân tử, giúp bệnh nhân được can thiệp và điều trị dứt điểm ngay trong giai đoạn đầu.
CT mô phỏng 4D & MRI 3.0 Tesla hỗ trợ lập kế hoạch xạ trị chi tiết và chính xác, đồng thời theo dõi sát sao quá trình điều trị, giúp giảm thiểu sai sót và tối ưu hiệu quả điều trị...
Bệnh nhân chụp CT bằng siêu máy CT NAEOTOM Alpha tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông
Có thể nói, xạ trị VMAT vs xạ trị 3D đều là hai trong số các công nghệ hiện đại hiện đại bậc nhất, là bước tiến trong quá trình điều trị ung thư giúp người bệnh chữa bệnh nhẹ nhàng mà vẫn kiểm soát tối đa diễn biến bệnh.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
BS.CKI
BS.CKI
Xạ trị VMAT vs xạ trị 3D kết hợp sử dụng hình ảnh 3D để chiếu tia bức xạ cao tới vị trí chính xác để tiêu diệt hoặc ngăn...
