Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BSCK II. BSNT Ngô Quang Định, Ths. BSNT Trần Văn Giang, Ths. BSNT Tạ Quang Huy – Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp quốc tế - Bệnh viện đa khoa Phương Đông.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BSCK II. BSNT Ngô Quang Định, Ths. BSNT Trần Văn Giang, Ths. BSNT Tạ Quang Huy – Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp quốc tế - Bệnh viện đa khoa Phương Đông.
Trong y học hiện đại, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện bệnh sớm, đánh giá tình trạng tổn thương và theo dõi hiệu quả điều trị. Trong số đó, chụp cộng hưởng từ (MRI) được xem là một trong những kỹ thuật tiên tiến và có giá trị chẩn đoán cao. Phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát rõ ràng cấu trúc bên trong cơ thể, đặc biệt là các mô mềm như não, tủy sống, cơ, dây chằng hay các cơ quan nội tạng.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về chụp MRI, từ khái niệm, ưu nhược điểm, chỉ định chụp, các bộ phận có thể chụp cho đến quy trình thực hiện và những câu hỏi thường gặp.
Chụp cộng hưởng từ (Magnetic Resonance Imaging – MRI) là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh trong y học sử dụng từ trường mạnh, sóng radio và hệ thống máy tính để tạo ra hình ảnh chi tiết của các cơ quan và mô bên trong cơ thể.
Không giống như X-quang hoặc CT scan, MRI không sử dụng tia bức xạ ion hóa, vì vậy được đánh giá là phương pháp an toàn hơn cho nhiều đối tượng, đặc biệt khi cần chụp nhiều lần để theo dõi bệnh.
Nguyên lý hoạt động của MRI dựa trên hiện tượng cộng hưởng từ của các nguyên tử trong cơ thể, đặc biệt là nguyên tử hydro trong nước. Khi cơ thể được đặt trong từ trường mạnh, các nguyên tử này sẽ phản ứng với sóng radio, sau đó phát ra tín hiệu. Máy tính sẽ thu nhận và xử lý tín hiệu đó để tạo thành hình ảnh chi tiết của cơ quan hoặc mô cần khảo sát.
Một ưu điểm nổi bật của MRI là khả năng hiển thị rõ ràng các mô mềm như não, tủy sống, cơ, dây chằng, mạch máu hay các cơ quan nội tạng. Những hình ảnh này giúp bác sĩ phát hiện nhiều bệnh lý mà các phương pháp khác khó nhận thấy.
Hiện nay, chụp MRI được ứng dụng rộng rãi trong nhiều chuyên khoa như: Thần kinh học, Tim mạch, Cơ xương khớp, Ung bướu, Sản khoa, Tiêu hóa,…
Nhờ khả năng tạo hình ảnh có độ phân giải cao, MRI đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán sớm, đánh giá tổn thương và lập kế hoạch điều trị cho người bệnh.
Không sử dụng tia bức xạ
Một trong những ưu điểm lớn nhất của MRI là không sử dụng tia X hay bức xạ ion hóa, do đó giảm nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những bệnh nhân cần chụp nhiều lần để theo dõi bệnh.
Hình ảnh chi tiết và độ phân giải cao
MRI cung cấp hình ảnh có độ tương phản cao giữa các mô mềm như cơ, dây chằng, não và tủy sống. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương nhỏ hoặc những thay đổi sớm trong cơ thể.
Chẩn đoán nhiều loại bệnh lý
MRI có thể hỗ trợ phát hiện nhiều bệnh lý khác nhau, bao gồm:
Có thể chụp nhiều hướng và nhiều lớp
Máy MRI có thể tạo ra hình ảnh theo nhiều mặt cắt khác nhau như ngang, dọc hoặc chéo, giúp bác sĩ quan sát toàn diện cấu trúc cơ thể.
Phương pháp không xâm lấn
Chụp MRI là kỹ thuật không xâm lấn, không gây đau và không cần phẫu thuật hay can thiệp vào cơ thể.
Bên cạnh những ưu điểm nổi bật, phương pháp này cũng có một số hạn chế.
Chi phí cao
So với X-quang hoặc CT scan, chi phí chụp MRI thường cao hơn do thiết bị phức tạp và yêu cầu công nghệ hiện đại.
Thời gian chụp lâu
Một lần chụp MRI thường kéo dài 15 – 45 phút hoặc lâu hơn, tùy thuộc vào vùng cơ thể cần khảo sát.
Không phù hợp với một số người
MRI sử dụng từ trường mạnh nên có thể không phù hợp với người có:
Gây cảm giác khó chịu cho một số bệnh nhân
Máy MRI thường có dạng ống kín nên một số người có thể bị sợ không gian hẹp (claustrophobia) trong quá trình chụp.
Có thể xảy ra phản ứng với thuốc tương phản (đối quang từ)
Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc đối quang từ để làm rõ hình ảnh. Một số ít bệnh nhân có thể bị dị ứng với chất này.
Không phải ai cũng cần chụp MRI. Phương pháp này thường được bác sĩ chỉ định khi cần đánh giá chi tiết các cơ quan trong cơ thể hoặc khi các phương pháp khác chưa cho kết quả rõ ràng.
Một số trường hợp thường được chỉ định chụp MRI bao gồm:
Với những triệu chứng ban đầu từ nhẹ đến nặng như: đau đầu, choáng, chóng mặt, cơn ngất, méo miệng, thất ngôn, yếu liệt nửa người, hôn mê,…
MRI thường được sử dụng để chẩn đoán:
Trong nhiều trường hợp, MRI được coi là công cụ quan trọng trong việc tầm soát đột quỵ hoặc đánh giá tổn thương não.
Khi bạn có các triệu chứng liên quan đến hệ cơ xương khớp như: yếu tay, chân giảm khả năng vận động, đau mỏi cơ, đau khớp, lục cục trong khớp; đau cổ - vai – gáy, đau lưng,… Biểu hiện sưng – nóng – đỏ - đau ở các khớp trên cơ thể. Sau tai nạn, chấn thương thể thao,…
MRI có khả năng quan sát chi tiết:
Do đó phương pháp này thường được sử dụng để phát hiện:
Đánh giá tổn thương cơ xương khớp
MRI có thể giúp phát hiện các tổn thương ở nhiều cơ quan như:
Chụp MRI tim có thể giúp:
Ngoài ra, MRI còn được sử dụng để theo dõi tiến triển bệnh hoặc đánh giá hiệu quả điều trị sau phẫu thuật hay điều trị ung thư.
Một ưu điểm lớn của MRI là có thể khảo sát gần như mọi bộ phận trong cơ thể.
Một số bộ phận thường được chụp MRI gồm:
MRI não giúp phát hiện:
MRI cột sống thường được chỉ định trong các trường hợp:
MRI giúp đánh giá:
Các khớp thường chụp MRI gồm:
MRI tim có thể đánh giá:
MRI cũng có thể chụp: Gan, Thận, Tuyến tụy, Thận – tiết niệu, Tuyến tiền liệt, Tử cung và buồng trứng, Trực tràng – hậu môn
Nhờ khả năng khảo sát toàn diện này, MRI trở thành một trong những công cụ chẩn đoán quan trọng trong y học hiện đại.
Quy trình chụp cộng hưởng từ
Quy trình chụp MRI thường gồm các bước sau:
Trước khi chụp, bệnh nhân cần:
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu nhịn ăn vài giờ trước khi chụp, đặc biệt nếu cần sử dụng thuốc cản quang.
Bệnh nhân sẽ nằm trên một bàn chụp và được đưa vào trong máy MRI. Máy có hình dạng giống một ống tròn lớn.
Trong quá trình chụp:
Một số trường hợp cần tiêm thuốc cản quang để làm nổi bật các mô hoặc mạch máu.
Sau khi hoàn thành, bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường ngay.
Hình ảnh sẽ được xử lý trên máy tính và bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh sẽ đọc kết quả.
Không. Chụp MRI là phương pháp không xâm lấn và không gây đau. Người bệnh chỉ cần nằm yên trong máy trong suốt quá trình chụp.
MRI không sử dụng tia X nên được đánh giá là phương pháp an toàn cho đa số bệnh nhân. Tuy nhiên cần thận trọng với người có thiết bị kim loại trong cơ thể hay những người mắc chứng sợ không gian hẹp.
Thời gian chụp thường dao động từ 15 đến 45 phút, tùy thuộc vào vùng cơ thể cần khảo sát.
Phần lớn các trường hợp không cần nhịn ăn. Tuy nhiên nếu chụp MRI có sử dụng thuốc cản quang, bác sĩ có thể yêu cầu nhịn ăn trước khi chụp.
Một số đối tượng cần thận trọng hoặc không nên chụp MRI gồm:
Do không sử dụng tia bức xạ nên MRI có thể được thực hiện nhiều lần nếu cần thiết để theo dõi bệnh và kiểm tra định kỳ
Chụp cộng hưởng từ (MRI) là một trong những phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại và có độ chính xác cao trong y học. Nhờ sử dụng từ trường và sóng radio thay vì tia X, MRI mang lại nhiều lợi ích như an toàn, không xâm lấn và cho hình ảnh chi tiết của các mô mềm trong cơ thể.
Phương pháp này được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực y khoa, từ chẩn đoán bệnh lý thần kinh, tim mạch đến cơ xương khớp và ung thư. Tuy nhiên, MRI cũng có một số hạn chế như chi phí cao, thời gian chụp lâu và không phù hợp với một số bệnh nhân có thiết bị kim loại trong cơ thể.
Do đó, việc quyết định chụp MRI cần dựa trên chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, nhằm đảm bảo hiệu quả chẩn đoán và an toàn cho người bệnh.
Tại Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp Quốc tế - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, chúng tôi cung cấp dịch vụ chụp cộng hưởng từ (MRI) toàn thân và từng bộ phận trên cơ thể phù hợp với yêu cầu của từng khách hàng cũng như bệnh lý cần thiết. Với hệ thống máy chụp cộng hưởng từ hiện đại nhất (1.5 và 3 Tesla) cho chất lượng hình ảnh xuất sắc, độ phân giải rõ nét. Cùng đội ngũ bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh nhiều năm kinh nghiệm, trình độ chuyên môn cao giúp phân tích hình ảnh, chẩn đoán chính xác, sẵn sàng phục vụ khách hàng 24/24; giúp khách hàng yên tâm theo dõi và chăm sóc sức khỏe của mình.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Chụp cộng hưởng từ (MRI) được xem là một trong những kỹ thuật tiên tiến và có giá trị chẩn đoán cao giúp đánh giá cấu trúc cơ thể, mô...
