Dị ứng sưng mắt: Hướng dẫn 8 cách xử lý tại nhà an toàn, đúng cách

Thế nào là dị ứng mắt

Dị ứng mắt là tình trạng khá phổ biến, xảy ra khi mắt phản ứng quá mức với các yếu tố gây dị ứng từ môi trường xung quanh. Trong y khoa, tình trạng này còn được gọi là viêm kết mạc dị ứng – tức là lớp màng mỏng, trong suốt nằm bên trong mí mắt và bao phủ phần lòng trắng của mắt bị viêm.

Khi mắt tiếp xúc với các tác nhân như phấn hoa, mạt bụi, lông thú cưng, khói bụi, mỹ phẩm hoặc một số hóa chất, hệ miễn dịch sẽ cho rằng đây là yếu tố có hại. Lúc này, cơ thể giải phóng histamin và nhiều chất trung gian khác, khiến mạch máu ở kết mạc giãn ra và rò rỉ dịch. Hệ quả là mắt bị sưng, đỏ, ngứa và chảy nước mắt liên tục.

Trên thực tế, dị ứng sưng mắt không phải là bệnh lây nhiễm và thường không gây tổn thương vĩnh viễn nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, tình trạng này dễ tái phát, đặc biệt ở những người có cơ địa dị ứng hoặc thường xuyên tiếp xúc với môi trường ô nhiễm. Nếu chủ quan, dụi mắt nhiều hoặc không xử lý đúng, mắt có thể bị kích ứng nặng hơn, ảnh hưởng đến sinh hoạt và thị lực tạm thời.

Khi tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng, mắt bạn có thể bị sưng đỏ

Triệu chứng của dị ứng mắt

Triệu chứng dị ứng mắt thường xuất hiện khá rõ ràng và gây nhiều khó chịu cho người bệnh. Mức độ nặng nhẹ có thể khác nhau tùy cơ địa và thời gian tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.

Những dấu hiệu cảnh báo dị  thường gặp nhất bao gồm:

• Ngứa mắt dữ dội hoặc cảm giác nóng rát trong mắt, càng dụi càng ngứa.
• Mí mắt sưng húp, đặc biệt dễ nhận thấy vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.
• Mắt đỏ do các mạch máu giãn rộng ở kết mạc.
• Chảy nước mắt nhiều, mắt ướt liên tục dù không khóc.
• Cảm giác cộm, khó chịu như có dị vật trong mắt.

Các triệu chứng trên có thể xảy ra ở một bên mắt hoặc cả hai bên cùng lúc. Trong nhiều trường hợp, dị ứng mắt còn đi kèm các biểu hiện dị ứng toàn thân khác như nghẹt mũi, sổ mũi, hắt hơi liên tục. Nếu nguyên nhân liên quan đến nhiễm virus, người bệnh có thể xuất hiện thêm sốt hoặc mệt mỏi.

Cách xử lý khi bị dị ứng sưng mắt tại nhà

Dị ứng sưng mắt là tình trạng khá phổ biến, thường xảy ra khi mắt tiếp xúc với các tác nhân như khói bụi, phấn hoa, lông thú cưng hoặc mỹ phẩm không phù hợp. Biểu hiện thường gặp là mắt sưng, đỏ, ngứa, chảy nước mắt nhiều và gây cảm giác rất khó chịu. Nếu mức độ dị ứng nhẹ, người bệnh có thể áp dụng một số cách xử lý tại nhà để giúp mắt nhanh chóng dịu lại.

Loại bỏ nguyên nhân gây dị ứng

Việc quan trọng nhất khi mắt bị dị ứng là loại bỏ ngay tác nhân gây kích ứng. Nếu nghi ngờ do bụi, phấn hoa hay khói, bạn nên rời khỏi môi trường đó càng sớm càng tốt. Trong thời gian mắt còn sưng, cần hạn chế ra ngoài, tránh dụi mắt và đeo kính bảo vệ khi bắt buộc tiếp xúc với môi trường nhiều dị nguyên.

Chườm lạnh

Chườm lạnh là cách đơn giản giúp giảm sưng và đau mắt khá hiệu quả. Bạn có thể dùng khăn sạch thấm nước lạnh hoặc nước đá, vắt khô rồi đặt nhẹ lên mắt đang nhắm trong khoảng 5–10 phút. Nhiệt độ lạnh giúp co mạch máu, từ đó làm dịu cảm giác sưng nóng và ngứa rát.

Dùng nước muối sinh lý

Nước muối sinh lý vô trùng giúp rửa trôi bụi bẩn, phấn hoa và các chất gây dị ứng bám trên bề mặt mắt. Việc nhỏ hoặc rửa mắt bằng nước muối sinh lý còn giúp làm dịu tình trạng khô, cộm và giảm kích ứng rõ rệt.

Bạn có thể dùng nước muối sinh lý rửa mắt để giảm bớt triệu chứng sưng mắt 

Nhỏ mắt bằng thuốc chuyên dụng

Khi mắt quá khô hoặc khó chịu, bạn có thể sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chuyên dụng cho dị ứng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Thuốc nhỏ mắt giúp bôi trơn, làm dịu niêm mạc mắt và giảm nhanh các triệu chứng sưng, đỏ.

Rửa mặt bằng nước sạch

Rửa mặt và vùng quanh mắt bằng nước sạch giúp loại bỏ dị nguyên còn sót lại trên da. Sau khi ra ngoài, bạn nên rửa tay, rửa mặt kỹ và tránh chạm tay bẩn lên mắt để không làm tình trạng dị ứng nặng thêm.

Massage

Massage nhẹ nhàng quanh mắt có thể giúp giảm cảm giác căng tức và cải thiện lưu thông máu. Trước khi massage, bạn cần rửa tay sạch, sau đó dùng đầu ngón tay xoa nhẹ vùng bầu mắt và khóe mắt, tránh ấn mạnh gây tổn thương.

Uống thuốc

Trong trường hợp dị ứng sưng mắt nặng, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định thuốc uống chống dị ứng để kiểm soát triệu chứng toàn thân. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc khi chưa có tư vấn y tế.

Áp dụng liệu pháp miễn dịch

Với những người bị dị ứng mắt mạn tính, dễ tái phát, liệu pháp miễn dịch có thể được cân nhắc. Phương pháp này giúp cơ thể dần thích nghi với dị nguyên, từ đó giảm mức độ phản ứng dị ứng trong thời gian dài.

Nhìn chung, các biện pháp trên chỉ phù hợp với tình trạng dị ứng sưng mắt mức độ nhẹ. Nếu mắt sưng nhiều, đau dữ dội, nhìn mờ hoặc không cải thiện sau vài ngày, người bệnh nên đến khám chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng ảnh hưởng đến thị lực.

Trong một số trường hợp, bạn có thể được điều trị bằng các liệu pháp miễn dịch

Lưu ý dành cho bệnh nhân bị dị ứng sưng mắt

Khi bị dị ứng sưng mắt, việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt và chăm sóc mắt đúng cách đóng vai trò rất quan trọng. Dưới đây là những lưu ý đơn giản nhưng giúp giảm triệu chứng và hạn chế tái phát hiệu quả mà bạn nên tham khảo:

• Tránh tiếp xúc với các chất gây dị ứng: Hạn chế tiếp xúc với phấn hoa, bụi nhà, mạt bụi, lông thú cưng, nấm mốc, khói thuốc… Giặt vỏ gối, chăn ga thường xuyên, sử dụng vỏ gối chống dị ứng, thay bộ lọc điều hòa định kỳ. Sau khi đi ngoài trời về, bạn nên tắm rửa và gội đầu để loại bỏ dị nguyên bám trên tóc và quần áo.
• Hạn chế sử dụng mỹ phẩm quanh mắt: Tránh trang điểm mắt khi đang bị dị ứng vì mỹ phẩm, nước hoa, chất bảo quản hay kim loại trong sản phẩm có thể khiến vùng da quanh mắt bị kích ứng nặng hơn, làm tăng sưng và ngứa.
• Không dụi mắt: Dụi mắt có thể làm giải phóng nhiều chất gây ngứa hơn, khiến dị nguyên xâm nhập sâu vào mắt, làm tình trạng sưng đỏ, đau rát kéo dài và nặng thêm.
• Đeo kính mát khi ra ngoài: Kính mát hoặc kính bảo hộ giúp hạn chế bụi, phấn hoa và các tác nhân gây dị ứng tiếp xúc trực tiếp với mắt, đặc biệt hữu ích trong mùa phấn hoa hoặc khi di chuyển ngoài trời nhiều.

Có thể nói, dị ứng sưng mắt hoàn toàn có thể cải thiện nếu người bệnh chủ động tránh tác nhân gây dị ứng và chăm sóc mắt đúng cách. Tuy nhiên, khi tình trạng sưng mắt kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc kèm theo đau nhức, nhìn mờ, người bệnh không nên chủ quan mà cần đi khám chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, giúp bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh lâu dài.