Điều trị xẹp đốt sống bằng phương pháp bơm xi măng sinh học

Bích Ngọc

28-03-2026

goole news
16

Hiện nay, phương pháp điều trị xẹp đốt sống hiệu quả và ít xâm lấn là bơm xi măng sinh học vào thân đốt sống. Thủ thuật này giúp ổn định đốt sống bị xẹp, giảm đau nhanh chóng và cải thiện khả năng vận động của người bệnh.

Bệnh lý xẹp đốt sống và các phương pháp điều trị

Xẹp đốt sống là gì?

Xẹp đốt sống (vertebral compression fracture) là tình trạng thân đốt sống bị lún hoặc gãy làm giảm chiều cao của đốt sống. Đây là một trong những bệnh lý cột sống thường gặp, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc những người mắc bệnh loãng xương. Khi cấu trúc xương bị suy yếu, chỉ cần một chấn thương nhẹ như cú ngã, mang vật nặng hoặc thậm chí vận động bình thường cũng có thể gây xẹp đốt sống.

Trong nhiều trường hợp, bệnh có thể tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi bệnh nhân xuất hiện đau lưng kéo dài hoặc biến dạng cột sống. Khi đốt sống bị xẹp, cột sống mất ổn định và có thể dẫn đến các biến chứng như gù lưng, giảm chiều cao cơ thể, hạn chế vận động hoặc chèn ép thần kinh.

Xẹp đốt sống thường xảy ra ở vùng cột sống ngực và cột sống thắt lưng – nơi chịu tải trọng lớn của cơ thể. Tình trạng này nếu không được điều trị kịp thời có thể gây đau mạn tính, giảm chất lượng cuộc sống và làm tăng nguy cơ gãy xương ở các vị trí khác.

 Hình ảnh xẹp đốt sống trên MRIHình ảnh xẹp đốt sống trên MRI

Nguyên nhân gây xẹp đốt sống

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến xẹp đốt sống, trong đó phổ biến nhất bao gồm:

Loãng xương

Loãng xương là nguyên nhân hàng đầu gây xẹp đốt sống, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh và người cao tuổi. Khi mật độ xương giảm, cấu trúc xương trở nên giòn và dễ gãy. Chỉ cần một lực tác động nhỏ cũng có thể khiến thân đốt sống bị lún hoặc gãy.

Chấn thương cột sống

Các tai nạn như ngã từ trên cao, tai nạn giao thông hoặc chấn thương thể thao có thể gây gãy xẹp đốt sống. Tùy mức độ chấn thương, bệnh nhân có thể bị xẹp nhẹ hoặc gãy đốt sống nghiêm trọng.

Khối u hoặc ung thư di căn

Một số bệnh ung thư có thể di căn đến cột sống, làm phá hủy cấu trúc xương và gây xẹp đốt sống. Các khối u nguyên phát hoặc di căn từ các cơ quan khác cũng có thể làm yếu thân đốt sống.

Nhiễm trùng cột sống

Một số bệnh nhiễm trùng như lao cột sống có thể làm phá hủy thân đốt sống và dẫn đến xẹp đốt sống.

Triệu chứng của xẹp đốt sống

Các triệu chứng của xẹp đốt sống có thể khác nhau tùy mức độ tổn thương. Một số biểu hiện thường gặp bao gồm:

  • Đau lưng đột ngột, đặc biệt khi đứng hoặc vận động
  • Đau tăng khi cúi người hoặc mang vật nặng
  • Giảm chiều cao cơ thể theo thời gian
  • Gù lưng hoặc biến dạng cột sống
  • Hạn chế vận động
  • Trong trường hợp nặng có thể xuất hiện chèn ép thần kinh gây tê bì hoặc yếu chân

Các phương pháp điều trị xẹp đốt sống

Tùy theo nguyên nhân và mức độ tổn thương, bác sĩ có thể lựa chọn nhiều phương pháp điều trị khác nhau.

Điều trị bảo tồn

Đây là phương pháp được áp dụng cho các trường hợp xẹp đốt sống nhẹ hoặc mới xảy ra. Các biện pháp điều trị bảo tồn bao gồm:

  • Nghỉ ngơi trong thời gian ngắn
  • Sử dụng thuốc giảm đau
  • Thuốc điều trị loãng xương
  • Mang nẹp lưng để cố định cột sống
  • Vật lý trị liệu

Tuy nhiên, điều trị bảo tồn thường chỉ giúp giảm triệu chứng và không khôi phục cấu trúc của đốt sống đã bị xẹp.

Phẫu thuật cột sống

Trong những trường hợp nặng, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cố định cột sống. Phẫu thuật thường được áp dụng khi:

  • Xẹp đốt sống gây chèn ép thần kinh
  • Cột sống mất vững nghiêm trọng
  • Điều trị bảo tồn không hiệu quả

Tuy nhiên, phẫu thuật cột sống thường xâm lấn nhiều, thời gian hồi phục lâu và có nguy cơ biến chứng cao, đặc biệt ở người cao tuổi.

Can thiệp bơm xi măng sinh học

Hiện nay, một trong những phương pháp điều trị xẹp đốt sống hiệu quả và ít xâm lấn là bơm xi măng sinh học vào thân đốt sống. Thủ thuật này giúp ổn định đốt sống bị xẹp, giảm đau nhanh chóng và cải thiện khả năng vận động của người bệnh.

Phương pháp này đang ngày càng được áp dụng rộng rãi trong điều trị xẹp đốt sống do loãng xương, chấn thương hoặc khối u.

Phương pháp bơm xi măng cột sống là gì?

Khái niệm

Bơm xi măng cột sống là kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn nhằm điều trị các trường hợp xẹp đốt sống bằng cách bơm một loại xi măng sinh học vào thân đốt sống bị tổn thương. Xi măng sinh học sẽ đông cứng nhanh chóng trong thân đốt sống, giúp cố định vùng gãy và làm vững cấu trúc cột sống.

Loại xi măng thường được sử dụng là polymethylmethacrylate (PMMA) – một vật liệu có tính tương thích sinh học cao, có khả năng đông cứng sau khi được trộn và bơm vào cơ thể.

Có hai kỹ thuật chính:

  1. Vertebroplasty: bơm xi măng trực tiếp vào thân đốt sống.
  2. Kyphoplasty: sử dụng bóng để nâng thân đốt sống trước khi bơm xi măng.

Cả hai kỹ thuật đều nhằm mục đích ổn định thân đốt sống, giảm đau và cải thiện chức năng vận động của người bệnh.

Hình ảnh bơm xi măng sinh học điều trị xẹp đốt sống dưới số hóa xóa nền (DSA)

Hình ảnh bơm xi măng sinh học điều trị xẹp đốt sống dưới số hóa xóa nền (DSA)Hình ảnh bơm xi măng sinh học điều trị xẹp đốt sống dưới số hóa xóa nền (DSA)

Lợi ích của phương pháp bơm xi măng cột sống

Phương pháp này mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh:

Giảm đau nhanh chóng

Sau khi xi măng được bơm vào thân đốt sống và đông cứng, cấu trúc đốt sống được ổn định. Điều này giúp giảm đau rõ rệt, nhiều bệnh nhân có thể cảm thấy giảm đau chỉ sau 24–48 giờ.

Phương pháp ít xâm lấn

So với phẫu thuật cột sống truyền thống, bơm xi măng cột sống chỉ cần một kim nhỏ đưa vào thân đốt sống qua da. Do đó:

  • Ít chảy máu
  • Ít tổn thương mô
  • Sẹo nhỏ

Thời gian hồi phục nhanh

Người bệnh thường có thể ngồi dậy và đi lại trong thời gian ngắn sau can thiệp, thậm chí xuất viện trong ngày.

Cải thiện chất lượng cuộc sống

Nhờ giảm đau và ổn định cột sống, bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường nhanh hơn, từ đó cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.

Nguy cơ và biến chứng có thể gặp

Mặc dù là thủ thuật ít xâm lấn và tương đối an toàn, bơm xi măng cột sống vẫn có thể gây ra một số biến chứng.

  • Rò rỉ xi măng: Đây là biến chứng thường gặp nhất, xảy ra khi xi măng tràn ra ngoài thân đốt sống. Trong đa số trường hợp, tình trạng này không gây triệu chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu xi măng rò vào ống sống hoặc mạch máu, có thể gây chèn ép thần kinh hoặc tắc mạch.
  • Nhiễm trùng: Mọi thủ thuật xuyên qua da đều có nguy cơ nhiễm trùng, mặc dù tỷ lệ xảy ra rất thấp.
  • Chảy máu hoặc tổn thương thần kinh: Một số trường hợp hiếm gặp có thể xảy ra tổn thương thần kinh hoặc chảy máu tại vị trí can thiệp.
  • Gãy đốt sống lân cận: Sau khi đốt sống được cố định bằng xi măng, các đốt sống lân cận có thể chịu áp lực lớn hơn và có nguy cơ gãy.

Ưu điểm của phương pháp

  • Ít xâm lấn
  • Giảm đau nhanh
  • Thời gian thực hiện ngắn
  • Hồi phục nhanh
  • Phù hợp với bệnh nhân cao tuổi

Nhược điểm

  • Không điều trị nguyên nhân loãng xương
  • Có nguy cơ rò xi măng
  • Không phù hợp với mọi trường hợp xẹp đốt sống

Chỉ định

Bơm xi măng cột sống thường được chỉ định trong các trường hợp:

  • Xẹp đốt sống do loãng xương
  • Xẹp đốt sống gây đau dữ dội
  • Điều trị bảo tồn không hiệu quả
  • Xẹp đốt sống do khối u hoặc ung thư di căn

Chống chỉ định

Phương pháp này không được khuyến cáo trong các trường hợp:

  • Rối loạn đông máu
  • Nhiễm trùng tại vùng cột sống
  • Xẹp đốt sống không gây đau
  • Dị ứng với vật liệu xi măng sinh học

Quy trình bơm xi măng cột sống điều trị xẹp đốt sống

Chuẩn bị trước can thiệp

Trước khi thực hiện thủ thuật, bệnh nhân sẽ được:

  • Khám lâm sàng
  • Chụp X-quang, CT hoặc MRI
  • Xét nghiệm máu
  • Đánh giá nguy cơ gây mê

Bệnh nhân cũng sẽ được tư vấn về lợi ích, nguy cơ và quá trình hồi phục sau can thiệp.

Các bước thực hiện

Quy trình bơm xi măng cột sống thường bao gồm các bước sau:

  • Bước 1: Gây tê hoặc gây mê: Bệnh nhân được gây tê tại chỗ hoặc gây mê nhẹ để giảm đau trong quá trình thực hiện.
  • Bước 2: Định vị đốt sống: Bác sĩ sử dụng hệ thống X-quang hoặc CT để xác định chính xác vị trí đốt sống bị xẹp.
  • Bước 3: Đưa kim vào thân đốt sống: Một kim chuyên dụng được đưa qua da vào thân đốt sống thông qua cuống đốt sống.
  • Bước 4: Bơm xi măng sinh học: Xi măng sinh học được bơm từ từ vào thân đốt sống. Xi măng sẽ lan tỏa trong cấu trúc xương và nhanh chóng đông cứng.
  • Bước 5: Kiểm tra và kết thúc: Sau khi xi măng đông cứng, bác sĩ rút kim và băng lại vị trí chọc kim.

 Toàn bộ thủ thuật thường kéo dài khoảng 30–60 phút.

Hình ảnh Ths. BSNT Trần Văn Giang can thiệp bơm xi măng sinh học điều trị xẹp đốt sống cho bệnh nhân.Hình ảnh Ths. BSNT Trần Văn Giang can thiệp bơm xi măng sinh học điều trị xẹp đốt sống cho bệnh nhân.

Chăm sóc sau can thiệp

Sau thủ thuật, bệnh nhân cần được theo dõi trong vài giờ để đảm bảo không có biến chứng.

Các hướng dẫn chăm sóc bao gồm:

  • Nghỉ ngơi trong ngày đầu tiên
  • Tránh mang vác nặng
  • Tái khám theo lịch hẹn
  • Điều trị loãng xương nếu có

Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân có thể đi lại nhẹ nhàng sau vài giờ và trở lại sinh hoạt bình thường sau vài ngày.

Các câu hỏi liên quan

Bơm xi măng cột sống có đau không?

Thủ thuật thường được thực hiện dưới gây tê hoặc gây mê nhẹ nên bệnh nhân ít cảm thấy đau trong quá trình can thiệp.

Sau bao lâu có thể đi lại?

Nhiều bệnh nhân có thể ngồi dậy và đi lại sau vài giờ hoặc trong ngày thực hiện thủ thuật.

Bơm xi măng có chữa khỏi hoàn toàn xẹp đốt sống không?

Thủ thuật giúp ổn định đốt sống và giảm đau nhưng không điều trị nguyên nhân gây loãng xương.

Xi măng sinh học có an toàn không?

Xi măng PMMA đã được sử dụng trong y học nhiều năm và có tính tương thích sinh học cao.

Có cần nằm viện lâu không?

Hầu hết bệnh nhân chỉ cần theo dõi trong thời gian ngắn và có thể xuất viện trong ngày.

Bơm xi măng sinh học cột sống là một phương pháp điều trị hiện đại, ít xâm lấn và mang lại hiệu quả cao trong điều trị xẹp đốt sống. Thủ thuật giúp giảm đau nhanh chóng, ổn định cấu trúc cột sống và cải thiện khả năng vận động của người bệnh. Tuy nhiên, việc chỉ định phương pháp này cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả điều trị tốt nhất.

Tại Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp Quốc tế - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, chúng tôi đã điều trị bệnh lý xẹp đốt sống bằng phương pháp bơm xi măng sinh học cho nhiều bệnh nhân với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Điện quang can thiệp. Ngoài ra, sự hỗ trợ của hệ thống máy móc hiện đại (cộng hưởng từ 3 Tesla, CT Photon, máy chụp số hóa xóa nền DSA,…) giúp người bệnh được thăm khám, điều trị và chăm sóc toàn diện trong điều kiện tốt nhất

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

10

Bài viết hữu ích?

Nguồn tham khảo

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

19001806 Đặt lịch khám