Ở tuổi 44, chị Đ.T.N (Hà Nội) mang trên mình thân hình nặng tới 101kg. Với chiều cao 1m64, con số ấy đưa chỉ số khối cơ thể (BMI) của chị lên 37,6, ngưỡng béo phì mức độ nặng theo phân loại y khoa.
Là giáo viên mầm non, công việc đòi hỏi phải liên tục di chuyển, đứng lớp và chăm sóc trẻ nhỏ, nhưng thân hình quá khổ khiến chị nhanh kiệt sức sau mỗi ngày làm việc.
Những cơn đau nhức kéo dài, cảm giác hụt hơi khi vận động hay việc không thể mặc vừa quần áo bình thường dần trở thành áp lực âm thầm đè nặng lên cuộc sống của người phụ nữ này.
Chị N từng nặng 101kg với chỉ số BMI khoảng 37,6 - ngưỡng béo phì mức độ nặng.
Từng nhiều lần ăn kiêng, tập luyện rồi lại thất bại, chị N đặt hy vọng cuối cùng vào hút mỡ, phương pháp mà chị tin rằng sẽ giúp mình "đổi đời" nhanh chóng. Nhưng tại cơ sở thẩm mỹ, chị bất ngờ bị từ chối.
"Bác sĩ nói tôi quá béo, nguy cơ gây mê và biến chứng cao nên không thể hút mỡ. Họ yêu cầu tôi phải giảm khoảng 30kg trước", chị nhớ lại. Lời từ chối ấy khiến chị hụt hẫng, bởi cách mà chị tin sẽ giúp mình thay đổi cuộc sống lại tiềm ẩn quá nhiều rủi ro.
Ít ai biết rằng phía sau cân nặng 101kg ấy còn là một hành trình làm mẹ đầy khó khăn. Do ảnh hưởng của béo phì và rối loạn chuyển hóa, chị từng mang thai tới 13 lần nhưng chỉ giữ được 3 bé. Với chị, giảm cân vì thế chưa bao giờ chỉ là chuyện vóc dáng, mà còn là chuyện được sống khỏe và được làm mẹ trọn vẹn.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Ngoại khoa, BVĐK Phương Đông, trường hợp của chị N. phản ánh một nhầm lẫn rất phổ biến hiện nay: đánh đồng hút mỡ tạo hình với điều trị béo phì.
"Hút mỡ không phải phương pháp giảm cân. Đây là kỹ thuật tạo hình cơ thể, loại bỏ một phần mỡ dưới da ở các vùng nhất định. Với người béo phì nặng, hút mỡ tiềm ẩn nhiều nguy cơ và không giải quyết được gốc rễ bệnh lý", PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn cho biết. Theo ông, việc cơ sở thẩm mỹ từ chối ca như chị N. là quyết định đúng về mặt an toàn, dù gây thất vọng cho người bệnh.
Người béo phì cần được bác sĩ đánh giá toàn diện trước khi lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp với thể trạng.
Theo chuyên gia, béo phì là bệnh lý chuyển hóa phức tạp, không thể chỉ nhìn ở lớp mỡ dưới da. Bệnh liên quan trực tiếp tới chuyển hoá, nội tiết và kéo theo hàng loạt nguy cơ như tim mạch, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ hay vô sinh... Hút bỏ một phần mỡ không chạm tới được những cơ chế bệnh lý ẩn sâu bên trong.
Với trường hợp BMI cao, phẫu thuật giảm cân như thu nhỏ dạ dày hay phẫu thuật chuyển hóa được xem là giải pháp y khoa hiệu quả, giúp giảm lượng thức ăn nạp vào, thay đổi cơ chế hấp thu và hỗ trợ giảm cân bền vững. Tuy nhiên, PGS Tuấn cũng lưu ý, người bệnh cần được đánh giá kỹ lưỡng, theo dõi đa chuyên khoa và duy trì chế độ dinh dưỡng, vận động khoa học để đảm bảo hiệu quả lâu dài.
Ê-kíp PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn trong một ca phẫu thuật thu nhỏ dạ dày.
Dưới sự tư vấn và thăm khám chuyên sâu bởi PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, chị N quyết định thực hiện phương pháp phẫu thuật thu nhỏ dạ dày. Khác với suy nghĩ trước đây về một giải pháp giảm cân nhanh chóng, lần này chị bước vào hành trình điều trị với sự chuẩn bị nghiêm túc và hiểu rõ đây là quá trình thay đổi sức khỏe lâu dài.
Thu nhỏ dạ dày là phương pháp loại bỏ 70 - 80% thể tích dạ dày. Sau phẫu thuật giúp người bệnh nhanh no hơn, giảm cảm giác thèm ăn, đồng thời hỗ trợ cải thiện rối loạn chuyển hóa và các bệnh lý liên quan đến béo phì. Theo PGS Tuấn, đây là phương pháp điều trị hiệu quả đối với bệnh nhân béo phì mức độ nặng khi các biện pháp thông thường không còn đáp ứng.
PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn kiểm tra vết mổ và tình trạng hồi phục của bệnh nhân sau phẫu thuật thu nhỏ dạ dày
Nhờ phương pháp trên, kết hợp cùng sự theo dõi sát sao của PGS Tuấn, chỉ sau 9 tháng, chị N giảm được 34kg, từ 101kg xuống còn 67kg, đưa BMI từ 37,6 về khoảng 24,9 - tiệm cận ngưỡng bình thường. Các chỉ số sức khỏe dần ổn định, khả năng vận động cải thiện rõ rệt.
Giờ đây, việc đứng lớp cả ngày với chị N không còn là “cực hình”, và lần đầu tiên sau nhiều năm, chị cảm thấy cơ thể mình nhẹ nhõm, khỏe khoắn thay vì là gánh nặng phải mang theo mỗi ngày.
Sau khi giảm 34kg nhờ phương pháp thu nhỏ dạ dày, chị N đã lấy lại vóc dáng thon gọn và tự tin hơn.
Thời gian qua, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn đã tiếp nhận và điều trị thành công nhiều trường hợp béo phì mức độ nặng, trong đó không ít bệnh nhân từng mất nhiều năm áp dụng các phương pháp chưa phù hợp trước khi được can thiệp đúng hướng.
Theo ông, nhiều người chỉ tìm đến bác sĩ khi cơ thể đã xuất hiện biến chứng hoặc vượt quá ngưỡng chịu đựng, trong khi việc điều trị đúng phương pháp và đúng thời điểm có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát bệnh lý và phòng ngừa các nguy cơ sức khỏe do béo phì gây ra.
PGS Tuấn cũng khuyến cáo người béo phì, đặc biệt khi BMI tăng cao kèm nhiều bệnh nền, nên đi khám chuyên khoa sớm để được tư vấn phương pháp phù hợp, thay vì tự điều chỉnh hoặc lựa chọn can thiệp thẩm mỹ vốn không giải quyết được gốc rễ bệnh.