Hẹp ống sống thắt lưng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Hẹp ống sống thắt lưng là gì?

Cột sống được cấu tạo từ nhiều đốt sống xen với đĩa đệm giúp nâng đỡ cơ thể. Mỗi đốt sống đều có lỗ sống để tủy sống và các rễ thần kinh đi qua. Các đốt sống xếp lên nhau khiến lỗ sống thông nhau tạo thành khoang rỗng được gọi là ống sống. 

Hẹp ống sống thắt lưng xảy ra khi không gian bên trong ống sống ở vùng thắt lưng bị thu nhỏ, dẫn tới hiện tượng chèn ép tủy sống hoặc các rễ thần kinh đi qua. Tình trạng này là nguyên nhân phổ biến gây đau thắt lưng kéo dài, đau lan theo đường đi của dây thần kinh tọa và nhiều rối loạn vận động khác. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ rệt, tuy nhiên bệnh thường tiến triển âm thầm và nặng dần theo thời gian nếu không được phát hiện sớm.

Hẹp ống sống thắt lưng là tình trạng bên trong ống sống bị thu hẹp

Nguyên nhân gây hẹp ống sống thắt lưng

Hẹp ống sống thắt lưng có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, trong đó được chia thành 2 nhóm nguyên nhân chính.

Nguyên nhân bẩm sinh

Một số người ngay từ khi sinh ra đã có cấu trúc ống sống nhỏ hơn bình thường. Khi tuổi càng cao, các thay đổi thoái hóa dễ khiến lòng ống sống bị thu hẹp nhanh hơn so với người khỏe mạnh. Ngoài ra, các dị tật bẩm sinh của cột sống như vẹo cột sống cũng làm gia tăng nguy cơ mắc hẹp ống sống thắt lưng.

Nguyên nhân bệnh lý mắc phải

Thoái hóa cột sống là nguyên nhân thường gặp nhất. Quá trình thoái hóa khiến dây chằng dày lên, các khớp cột sống phì đại và hình thành gai xương từ thân đốt sống. Những cấu trúc này phát triển lấn vào lòng ống sống, gây chèn ép lên tủy sống và rễ thần kinh.

• Tình trạng viêm mạn tính tại các khớp cột sống có thể làm khớp to ra, từ đó thu hẹp không gian ống sống.
• Thoát vị đĩa đệm thường gặp ở người lớn tuổi do đĩa đệm mất nước, xơ hóa hoặc phồng lồi. Khối thoát vị có thể chèn ép các rễ thần kinh lân cận và xâm lấn vào lòng ống sống.
• Chấn thương cột sống gây viêm, phù nề hoặc biến dạng cấu trúc đốt sống, làm giảm diện tích ống sống và tăng áp lực lên hệ thần kinh.
• Khối u tủy sống hoặc u vùng cột sống khi phát triển sẽ chiếm chỗ trong ống sống, gây hẹp ống sống thắt lưng và rối loạn thần kinh tiến triển.
• Các rối loạn chuyển hóa xương như bệnh Paget xương có thể khiến xương phát triển bất thường, làm biến dạng cột sống và thu hẹp ống sống.

Thoát vị đĩa đệm là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh

Triệu chứng hẹp ống sống thắt lưng cần lưu ý

Hẹp ống sống thắt lưng chiếm khoảng 75% tổng số các trường hợp hẹp ống sống. Do vùng thắt lưng liên quan trực tiếp đến dây thần kinh tọa, người bệnh thường xuất hiện các biểu hiện đặc trưng sau:

• Đau âm ỉ hoặc đau dữ dội vùng thắt lưng, mông và lan xuống đùi, cẳng chân.
• Cảm giác tê bì, châm chích hoặc ngứa ran ở mông và chân.
• Yếu chân, cảm giác bủn rủn, đi lại khó khăn hoặc mất vững khi vận động.
• Cơn đau giảm khi ngồi hoặc cúi người về phía trước.
• Triệu chứng đau tăng rõ rệt khi đứng lâu hoặc đi bộ quãng đường dài.
• Trong trường hợp nặng, tổn thương chùm dây thần kinh đuôi ngựa có thể gây rối loạn tiểu tiện và đại tiện, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống.

Mức độ biểu hiện của hẹp ống sống thắt lưng phụ thuộc vào mức độ hẹp của ống sống, thời gian chèn ép và khả năng thích nghi của hệ thần kinh ở từng người bệnh.

Xem thêm:

• Một số bài tập hẹp ống sống hiệu quả và đơn giản

Điều trị hẹp ống sống thắt lưng như thế nào

Điều trị hẹp ống sống thắt lưng cần dựa trên nguyên nhân, mức độ tổn thương và triệu chứng lâm sàng của từng bệnh nhân. Trong đa số trường hợp, các phương pháp điều trị bảo tồn được ưu tiên áp dụng trước khi cân nhắc can thiệp phẫu thuật.

Điều trị bằng thuốc

Thuốc được sử dụng nhằm mục đích giảm đau, chống viêm, giãn cơ và hỗ trợ phục hồi chức năng cột sống. Sau khi thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định phác đồ thuốc phù hợp cho từng bệnh nhân.

Các thuốc giảm đau và kháng viêm giúp cải thiện triệu chứng đau và sưng nề. Một số trường hợp có thể được kê thuốc giãn cơ hoặc thuốc tác động lên hệ thần kinh. Người bệnh cần sử dụng thuốc cần tuân thủ chặt chẽ chỉ định y tế để tránh tác dụng không mong muốn.

Tiêm steroid là phương pháp đưa corticosteroid vào khoang quanh rễ thần kinh bị chèn ép nhằm giảm viêm và đau tạm thời. Phương pháp này không điều trị triệt để nguyên nhân nhưng có thể giúp giảm triệu chứng khoảng 50% trong thời gian nhất định.

Sử dụng thuốc giúp người bệnh giảm đau hiệu quả

Điều trị không dùng thuốc

Song song với dùng thuốc, các biện pháp phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát triệu chứng và cải thiện vận động.

• Xoa bóp trị liệu giúp giảm co cứng cơ, tăng tuần hoàn và cải thiện tầm vận động của cột sống. Phương pháp này không phù hợp với các trường hợp đau cấp tính dữ dội.
• Chườm nóng hoặc chườm lạnh là liệu pháp nhiệt đơn giản, giúp giảm đau và thư giãn cơ. Người bệnh cần chú ý điều chỉnh nhiệt độ phù hợp để tránh tổn thương da.
• Vật lý trị liệu được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân nhằm tăng cường sức mạnh cơ lưng, cải thiện độ linh hoạt của cột sống và giảm áp lực lên các rễ thần kinh.

Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, điều trị vật lý trị liệu được ưu tiên cho bệnh nhân hẹp ống sống thắt lưng. Hệ thống trang thiết bị đồng bộ hiện đại kết hợp kỹ thuật nắn chỉnh chuyên sâu, cùng đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm đã giúp nhiều bệnh nhân phục hồi vận động hiệu quả, hạn chế sử dụng thuốc và tránh phẫu thuật.

Phẫu thuật điều trị

Phẫu thuật được cân nhắc khi các biện pháp điều trị bảo tồn không còn mang lại hiệu quả hoặc khi bệnh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày.

Các trường hợp thường được chỉ định phẫu thuật bao gồm đau lưng và đau chân dữ dội kéo dài, yếu cơ tiến triển, tê bì lan rộng, rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện, cũng như thất bại với điều trị nội khoa và vật lý trị liệu.

Một số phương pháp phẫu thuật điều trị hẹp ống sống thắt lưng hiện nay gồm:

• Cắt bản sống nhằm tạo thêm không gian trong ống sống và giải phóng chèn ép thần kinh.
• Mở rộng lỗ liên hợp giúp tăng diện tích đường ra của rễ thần kinh, có thể thực hiện riêng lẻ hoặc phối hợp với cắt bản sống.
• Cắt diện khớp trong nhằm loại bỏ phần khớp bị phì đại, từ đó tăng khoảng trống cho tủy sống và rễ thần kinh.

Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nếu phương pháp khác không đáp ứng

Phòng ngừa và làm chậm tiến triển hẹp ống sống thắt lưng

Người bệnh có thể giảm nguy cơ mắc hoặc hạn chế tiến triển hẹp ống sống thắt lưng bằng các biện pháp sau:

• Xây dựng chế độ ăn uống cân đối, giàu canxi và vitamin cần thiết cho xương khớp.
• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên cột sống.
• Tránh hút thuốc và sử dụng các chất kích thích.
• Hạn chế rượu bia và đồ uống có cồn.
• Giữ tư thế đúng khi sinh hoạt và làm việc.
• Tập luyện thể dục thể thao đều đặn với các bài tập phù hợp.
• Tránh mang vác vật nặng hoặc lao động quá sức trong thời gian dài.

Trên đây là những thông tin tổng quan và chuyên sâu về hẹp ống sống thắt lưng. Nếu quý khách có nhu cầu thăm khám, tư vấn và điều trị hẹp ống sống thắt lưng tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, vui lòng liên hệ hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được hỗ trợ chi tiết.