Ngủ dậy bị đau cổ là vấn đề thường gặp ở người ngủ sai tư thế, lao động gắng sức, thể dục sai tư thế, chấn thương hoặc mắc bệnh lý xương khớp. Tình trạng này cần được chẩn đoán nguyên nhân sớm, áp dụng phương pháp điều trị phù hợp giúp thuyên giảm nhanh cơn đau, lấy lại khả năng vận động cũng như ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
Ngủ dậy bị đau cổ là tình trạng khớp cổ căng cứng, khó khăn khi cử động. Phần lớn tình trạng này xảy ra do tư thế ngủ sai, sử dụng loại gối kém chất lượng, rối loạn giấc ngủ, căng thẳng kéo dài hoặc cảnh báo bệnh lý xương khớp tiềm ẩn.
Nằm sấp khi ngủ trong thời gian dài có thể làm cột sống cổ bị cong vẹo sang một bên, gây căng cơ, đau cứng vào buổi sáng. Không những vậy, cột sống lưng cũng có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt khi ngủ trên đệm quá mềm khiến bụng lún xuống, làm thay đổi đường cong sinh lý của cột sống.
Ngủ dậy bị đau cổ do nằm sai tư thế
Đầu, cổ là những bộ phận tiếp xúc trực tiếp và kéo dài hàng giờ đồng hồ trên gối. Dù sử dụng gối quá cao, quá thấp, quá mềm hay quá cứng đều có thể khiến vùng cổ bị căng cơ, dẫn đến đau nhức.
Việc lựa chọn gối phù hợp đóng vai trò quan trọng, quyết định đến phần lớn chất lượng giấc ngủ. Bạn nên ưu tiên các loại gối có độ cao vừa phải khoảng 8 - 12cm, độ đàn hồi tốt, thoáng khí, vừa vặn với đường cong tự nhiên của cổ và vai cơ thể.
Những va đập mạnh khi chơi thể thao, tai nạn lao động, tai nạn giao thông, đôi khi không gây đau cổ tức thì nhưng có thể xuất hiện sau vài giờ hoặc vài ngày. Nếu ngủ dậy bị đau cổ, tình trạng đau nhức rõ rệt kèm cứng, phạm vi vận động hạn chế, rất có khả năng đây là hệ quả từ những chấn thương trước đó.
Tiền sử chấn thương khiến cổ đau nhức sau khi ngủ dậy
Những chuyển động đột ngột khi ngủ như bất ngờ ngồi dậy, khua chân khua tay hoặc vặn người có thể khiến vùng cổ bị căng cứng. Trạng thái trằn trọc, khó đi vào giấc cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cột sống cổ, biểu hiện rõ rệt vào sáng hôm sau.
Thoái hóa đốt sống cổ xảy ra do vết nứt, sự lỏng lẻo của dây chằng hoặc tổn thương đĩa đệm. Những nguyên nhân này khiến các đốt sống dễ dàng va chạm với nhau, gây đau nhức cổ sau khi ngủ dậy.
Theo quá trình lão hóa tự nhiên, các bao xơ bên ngoài đĩa đệm sẽ bị nứt, rách, lượng nhân nhầy ở trung tâm dần đẩy ra ngoài theo khe hở hình thành thoát vị đĩa đệm cột sống cổ. Ngủ dậy bị đau cổ là một trong những điều chứng của bệnh, do tình trạng thoái hóa khi này chèn ép lên ống sống, rễ thần kinh và màng tủy.
Nguyên nhân có thể liên quan thoát vị đĩa đệm cột sống cổ
Đĩa đệm là các cấu trúc nhỏ, xốp nằm giữa đốt sống, đảm nhiệm chức năng giảm ma sát và phân tán lực. Tuy nhiên thành phần chủ yếu là dịch lỏng nên khi cơ thể bị mất nước, bộ phận này có thể bị mất đi độ đàn hồi và gây đau nhức.
Phần lớn tình trạng sáng ngủ dậy đau cổ không quá nguy hiểm, có thể tự chữa lành sau vài ngày chăm sóc bằng cách điều chỉnh tư thế ngủ, bổ sung nước hoặc thay đổi gối, đệm. Đổi lại, nếu cơn đau không thuyên giảm, kèm theo các biểu hiện dưới đây cần nhanh chóng thăm khám y tế:
Triệu chứng nguy hiểm cần khám bác sĩ
Dù xuất phát từ nguyên nhân nào, bệnh nhân cũng nên đến cơ sở y tế thăm khám và tiếp nhận hướng dẫn điều trị. Dưới đây là một số phương pháp thường được khuyến nghị áp dụng.
Nghỉ ngơi là cách đơn giản nhất để thuyên giảm cơn đau cổ vai gáy sau khi ngủ dậy. Bạn nên dành 1 - 3 ngày tĩnh dưỡng, tránh thực hiện các công việc nặng, thể dục thể thao cường độ cao, giúp các cấu trúc vùng cổ hồi phục hiệu quả.
Các động tác massage trực tiếp lên cơ, mô vùng cổ có thể thúc đẩy quá trình lưu thông máu diễn ra thuận lợi, hạn chế tắc nghẽn. Tuy nhiên cần thực hiện tại cơ sở có chuyên môn, tránh tác động sai huyệt gây hệ lụy không mong muốn.
Điều trị ngủ dậy bị đau cổ bằng phương pháp massage
Một số bài tập trị liệu có khả năng cải thiện tình trạng đau cổ nhờ khả năng kéo giãn nhẹ nhàng xương khớp và mô mềm xung quanh. Người bệnh có thể tập luyện theo bảng hướng dẫn dưới đây:
|
Duỗi cổ |
Xoay đầu |
|
Các bước tập luyện cơ bản như sau:
|
Bài tập xoay đầu tiến hành như sau:
|
Lưu ý, để tăng hiệu quả giảm căng, cứng cơ bạn nên lặp lại các động tác 2 - 3 lần cho mỗi bên. Nếu việc áp dụng phương pháp này không mang lại hiệu quả, cần sớm can thiệp y tế chuyên sâu.
Nếu nguyên nhân đau cổ sau khi ngủ dậy liên quan đến tình trạng viêm, người bệnh có thể chườm lạnh 2 - 3 lần trong ngày, mỗi lần không quá 20 phút. Riêng với bệnh nhân tiểu đường, gặp vấn đề về tuần hoàn, chỉ nên thực hiện 10 phút trên lần.
Điều trị hỗ trợ bằng chườm lạnh hoặc chườm nóng
Bạn cũng có thể kết hợp với chườm nóng để giảm căng cơ, đau nhức. Kỹ thuật này cũng chỉ nên thực hiện trong thời gian ngắn, chú ý nhiệt độ vừa phải tránh làm vùng tổn thương tiến triển nghiêm trọng hơn.
Người bệnh ngủ dậy bị đau cổ cũng có thể được sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn như chống viêm không steroid, acetaminophen. Nếu triệu chứng không cải thiện, bác sĩ sẽ xem xét thay đổi loại thuốc mạnh hơn như NSAID theo toa, giãn cơ hoặc opioid trong thời gian ngắn, tránh tác dụng phụ.
Chứng đau cổ khi ngủ dậy có thể chủ động phòng ngừa bằng thói quen sinh hoạt lành mạnh:
Biện pháp phòng ngừa đau cổ sau ngủ dậy
Ngủ dậy bị đau cổ không phải tình trạng hiếm gặp, người bệnh có thể dễ dàng cải thiện vấn đề bằng cách thay đổi gối, nệm và tư thế ngủ. Tuy nhiên không được chủ quan, nếu xuất hiện kèm theo các triệu chứng bất thường cần sớm thăm khám y tế, tìm nguyên nhân chính xác và điều trị kịp thời.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Ngủ dậy bị đau cổ là hiện tượng phổ biến, có thể ảnh hưởng bởi tư thế ngủ, chất lượng gối, đệm, hoặc bệnh lý xương khớp, thần kinh tiềm...
