Nhiễm trùng sau thay khớp háng nhân tạo: Phân loại, chẩn đoán và điều trị

Nhiễm trùng sau thay khớp háng nhân tạo là gì?

Nhiễm trùng sau thay khớp háng nhân tạo là tình trạng vi khuẩn xâm nhập vùng quanh khớp nhân tạo, gây phản ứng viêm nhiễm. Đây được xác định là biến chứng hậu phẫu nguy hiểm, cần được nhận diện và can thiệp xử trí sớm.

Nhiễm trùng sau thay khớp háng nhân tạo là một trong những biến chứng nguy hiểm

Trước hết bệnh được xác định lâm sàng qua các triệu chứng nhiễm trùng toàn thân, tại chỗ như sốt, sưng, nóng, đỏ và đau ở khớp háng. Kết hợp với các chỉ số xét nghiệm chắc chắn hơn như độ viêm trong máu tăng cao, kết quả cấy vi khuẩn dương tính trong dịch khớp và mô mềm quanh khớp nhân tạo.

Xem thêm: Thay khớp háng có nguy hiểm không? Nên phẫu thuật ở đâu uy tín?

Phân loại mức độ nhiễm trùng sau thay khớp háng

Nhiễm trùng sau thay khớp háng được chia thành nhiều nhóm khác nhau, giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ tiến triển bệnh, nguyên nhân gây nhiễm và chọn hướng can thiệp phù hợp. Việc phân loại có thể dựa trên thời gian khởi phát, cơ chế sinh bệnh và mục tiêu điều trị.

Dựa vào thời gian

Dựa vào thời gian khởi phát, có thể phân loại độ nhiễm trùng hậu can thiệp thay khớp háng như sau:

• Giai đoạn 1 xảy ra rất sớm, chỉ trong vòng 6 tháng sau phẫu thuật.
• Giai đoạn 2 xuất hiện muộn hơn, gây viêm sau mổ thay khớp háng từ 6 - 12 tháng.
• Giai đoạn 3 được xác định lây nhiễm vi khuẩn qua đường máu từ bộ phận khác trong cơ thể, xảy ra sau 2 năm kể từ khi thay khớp.

Phân loại biến chứng nhiễm trùng dựa vào thời gian khởi phát

Dựa vào cơ chế bệnh sinh

Xác định đúng cơ chế gây nhiễm trùng hậu phẫu sẽ giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, giảm thiểu nguy cơ tái nhiễm và bảo tồn tối đa khớp nhân tạo. Cụ thể bao gồm các dạng dưới đây:

• Nhiễm khuẩn trong quá trình phẫu thuật, ví dụ như phòng mổ, dụng cụ y tế không đảm bảo vô trùng.
• Nhiễm trùng đường máu do lây nhiễm vi khuẩn từ ổ nhiễm khác như răng, da, hệ hô hấp, hệ tiết niệu.
• Nhiễm trùng tái phát do vi khuẩn tồn lưu từ đợt nhiễm trùng trước, chưa được điều trị triệt để.
• Nhiễm trùng lan rộng do vi khuẩn xâm nhập từ mô mềm hoặc xương xung quanh khớp nhân tạo.

Dựa vào mục đích điều trị

Cuối cùng, việc phân loại mức độ nhiễm trùng có thể dựa vào mục đích điều trị như sau:

• Nuôi cấy trong mổ: Loại nhiễm trùng này được xác định khi nuôi cấy trong mổ có 2 - 3 mẫu bệnh phẩm phát hiện có vi khuẩn. Bệnh nhân tiếp nhận trị liệu trong khoảng 6 tuần bằng kháng sinh tĩnh mạch, không cần can thiệp ngoại khoa.
• Nhiễm trùng sớm sau mổ: Bệnh nhân cần tiến hành mổ cắt lọc mô hoại tử, thay liner và điều trị kháng sinh tĩnh mạch 4 tuần.
• Nhiễm trùng muộn sau mổ: Toàn bộ khớp háng nhân tạo phải được tháo bỏ, tiếp nhận điều trị kháng sinh trước khi thay khớp ở thì hai.

Phân loại độ nhiễm trùng dựa vào mục đích điều trị

Phương pháp chẩn đoán

Chẩn đoán, xác định người bệnh bị nhiễm trùng sau thay khớp háng nhân tạo cần dựa vào nhiều yếu tố. Triệu chứng lâm sàng chỉ đóng một phần rất nhỏ, khó đưa kết luận mang giá trị phục vụ xây dựng phác đồ khắc phục.

Tùy tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ có chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp:

• Xét nghiệm máu tổng phân công thức máu.
• Tốc độ máu lắng.
• Xét nghiệm CRP đo nồng độ protein phản ứng C.
• Chẩn đoán hình ảnh với siêu âm, chụp X-quang.
• Chọc hút dịch khớp gối.
• Xạ hình xương.
• Cấy khuẩn từng khu vực, dịch quanh khớp nhân tạo để truy tìm vi khuẩn.

Xét nghiệm chẩn đoán nhiễm trùng hậu phẫu khớp háng

Phương pháp điều trị nhiễm trùng sau thay khớp háng

Quá trình điều trị nhiễm trùng sau thay khớp háng tương đối phức tạp, đòi hỏi bác sĩ cần xác định tốt mức độ nhiễm trùng, tình trạng khớp nhân tạo và sức khỏe tổng thể. Dù áp dụng phương pháp nào, mục tiêu cuối cùng đều hướng tới loại bỏ hoàn toàn ổ nhiễm, bảo tồn, phục hồi chức năng và ngừa nguy cơ tái phát.

Điều trị qua một thì mổ

Thay lại khớp háng qua một thì mổ để xử trí tình trạng nhiễm trùng hậu phẫu chỉ phù hợp với một số trường hợp nhất định. Đặc biệt ưu tiên với ca bệnh cần làm sạch ổ viêm nhiễm, lấy lại chức năng vận động khớp.

Hướng can thiệp được xem xét như sau:

• Mổ cắt lọc kết hợp dùng kháng sinh, bảo tồn khớp nhân tạo nguyên bản.
• Mổ cắt lọc kết hợp kháng sinh kết hợp thay từng phần khớp nhân tạo.
• Mổ cắt lọc kết hợp dùng thuốc kháng sinh, chỉ định thay ngay lại khớp nhân tạo.

Hướng điều trị qua một thì mổ với biến chứng nhiễm trùng

Chỉ định mổ một thì thường không được áp dụng với trường hợp mất xương, đòi hỏi ghép xương kèm theo. Bệnh nhân nên trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ để được giải đáp, tư vấn cụ thể với tình trạng.

Điều trị qua hai thì mổ

Điều trị qua hai thì mổ là kỹ thuật can thiệp phức tạp, bệnh nhân sẽ trải qua hai cuộc phẫu thuật lớn mà không sử dụng kháng sinh kéo dài. Phương pháp này chống chỉ định áp dụng với bệnh nhân sức khỏe yếu, đặc biệt người già yếu.

Dù mang lại hiệu quả điều trị cao hơn phẫu thuật một thì nhưng để đưa đến quyết định can thiệp, bác sĩ sẽ cân nhắc các yếu tố như tình trạng nhiễm trùng, sức khỏe người bệnh, chi phí và trình độ chuyên môn của bác sĩ.

Phòng ngừa nhiễm trùng sau thay khớp háng

Nhiễm trùng hậu phẫu thay khớp háng là biến chứng nặng nề đối với mọi bệnh nhân, tác động tiêu cực đến sức khỏe cũng như tài chính. Chủ động trang bị kiến thức về yếu tố nguy cơ, cơ chế sinh bệnh trở thành biện pháp phòng ngừa tối ưu nhất.

Đặc biệt công tác dự phòng trong quá trình mổ cần được triển khai tốt, kiểm soát nghiêm ngặt:

• Trước phẫu thuật bệnh nhân cần được thực hiện các xét nghiệm kiểm tra sức khỏe, đảm bảo đủ điều kiện tiến hành.
• Tiền phẫu, da xung quanh vùng mổ cần được vệ sinh kỹ lưỡng.
• Môi trường phòng mổ, dụng cụ phẫu thuật phải được đảm bảo vô khuẩn.
• Áp dụng kháng sinh dự phòng biến chứng đúng thời điểm.

Phòng ngừa biến chứng nhiễm trùng hậu phẫu khớp háng nhân tạo

Hậu phẫu, bệnh nhân cũng cần chú ý theo dõi tình trạng vết mổ, nếu nhận thấy bất thường cần nhanh chóng can thiệp xử trí. Tuân thủ lịch tái khám với bác sĩ, tiếp nhận điều trị kéo dài nhằm đảm bảo khả năng phục hồi và kéo dài tuổi thọ cho khớp háng nhân tạo.

Kết luận

Nhiễm trùng sau thay khớp háng cần được phát hiện và xử trí sớm, phòng tránh nguy cơ tổn thương đến mô, khớp nhân tạo hoặc nhiễm trùng lan rộng. Tùy trường hợp bác sĩ sẽ chỉ định điều trị một thì hoặc hai thì mổ, kết hợp phác đồ kháng sinh và chăm sóc hậu phẫu để lấy lại chức năng vận động.