Can thiệp nút mạch điều trị ung thư gan: Phương pháp hiện đại giúp kiểm soát khối u hiệu quả

Ung thư gan và các phương pháp điều trị ung thư gan

Tổng quan về ung thư gan

Ung thư gan là tình trạng các tế bào gan phát triển bất thường và không kiểm soát, hình thành nên khối u ác tính trong gan. Loại ung thư gan phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào gan (Hepatocellular carcinoma – HCC).

Theo thống kê, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư gan cao trên thế giới. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến:

• Nhiễm virus viêm gan B và viêm gan C
• Xơ gan do rượu hoặc bệnh gan mạn tính
• Tiếp xúc với độc tố aflatoxin trong thực phẩm
• Một số bệnh chuyển hóa di truyền

Ung thư gan là loại ung thư phổ biến nhất với tỷ lệ tử vong cao

Ung thư gan thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu và chỉ biểu hiện rõ khi bệnh đã tiến triển. Một số triệu chứng thường gặp gồm:

• Đau tức vùng hạ sườn phải
• Chán ăn, sụt cân
• Mệt mỏi kéo dài
• Vàng da, vàng mắt
• Bụng trướng hoặc cổ trướng

Do các triệu chứng thường không rõ ràng ở giai đoạn sớm nên nhiều trường hợp bệnh được phát hiện khi khối u đã lớn hoặc không còn khả năng điều trị triệt căn bằng phẫu thuật.

Các phương pháp điều trị ung thư gan hiện nay

Ung thư gan là một trong những loại ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao trên thế giới, đặc biệt tại các quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của y học can thiệp, nhiều phương pháp điều trị mới đã được áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư gan phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Kích thước và số lượng khối u
• Giai đoạn bệnh
• Chức năng gan còn lại
• Tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân

Hiện nay, các phương pháp điều trị ung thư gan phổ biến bao gồm:

Phẫu thuật cắt gan

Phẫu thuật cắt gan là phương pháp điều trị triệt căn trong trường hợp khối u còn nhỏ và chức năng gan còn tốt. Bác sĩ sẽ loại bỏ phần gan chứa khối u, trong khi phần gan còn lại tiếp tục đảm nhận chức năng của cơ quan này.

Tuy nhiên, chỉ khoảng 20–30% bệnh nhân ung thư gan có thể phẫu thuật do nhiều trường hợp phát hiện muộn hoặc có xơ gan nặng.

Ghép gan

Ghép gan là phương pháp thay thế toàn bộ gan bị bệnh bằng gan khỏe mạnh từ người hiến tặng. Phương pháp này vừa loại bỏ khối u vừa giải quyết tình trạng bệnh gan nền.

Tuy nhiên, việc ghép gan còn gặp nhiều hạn chế do:

• Thiếu nguồn gan hiến tặng
• Chi phí điều trị cao
• Yêu cầu kỹ thuật và chăm sóc hậu phẫu phức tạp

Đốt u gan bằng sóng cao tần (RFA)

Đây là phương pháp sử dụng năng lượng nhiệt để phá hủy tế bào ung thư. Kim điện cực được đưa trực tiếp vào khối u, sau đó tạo nhiệt để tiêu diệt tế bào ung thư.

Phương pháp này thường áp dụng cho các khối u nhỏ, kích thước dưới 3–5 cm.

Điều trị toàn thân

Điều trị toàn thân bao gồm:

• Hóa trị
• Liệu pháp miễn dịch
• Thuốc nhắm trúng đích

Các phương pháp này được áp dụng khi ung thư gan đã tiến triển hoặc di căn.

Can thiệp nút mạch điều trị ung thư gan

Đối với những bệnh nhân không thể phẫu thuật hoặc không phù hợp với các phương pháp triệt căn, nút mạch hóa chất động mạch gan (TACE) là phương pháp được sử dụng phổ biến nhằm kiểm soát sự phát triển của khối u.

Can thiệp nút mạch hóa chất điều trị ung thư gan được xem là một trong những phương pháp điều trị ít xâm lấn nhưng mang lại hiệu quả cao, đặc biệt đối với các trường hợp ung thư gan không còn chỉ định phẫu thuật. Phương pháp này giúp làm hoại tử khối u bằng cách vừa cắt nguồn cung cấp máu nuôi khối u vừa đưa hóa chất trực tiếp vào khối u, từ đó kiểm soát sự phát triển của bệnh.

Can thiệp nút mạch điều trị ung thư gan

Phương pháp can thiệp nút mạch điều trị ung thư gan

Tổng quan về phương pháp nút mạch

Nút mạch gan hay nút mạch hóa chất động mạch gan (Transarterial Chemoembolization – TACE) là phương pháp điều trị can thiệp ít xâm lấn, được thực hiện thông qua hệ thống mạch máu.

Trong kỹ thuật này, bác sĩ sẽ đưa một ống thông nhỏ vào động mạch nuôi khối u trong gan, sau đó bơm hóa chất diệt tế bào ung thư kết hợp với vật liệu gây tắc mạch, làm ngừng cung cấp máu cho khối u.

Phương pháp này hoạt động dựa trên hai cơ chế chính:

• Đưa hóa chất trực tiếp vào khối u nhằm tiêu diệt tế bào ung thư
• Làm tắc các mạch máu nuôi khối u, khiến khối u thiếu oxy và chất dinh dưỡng dẫn đến hoại tử

Nhờ vậy, phương pháp này giúp kiểm soát sự phát triển của khối u và hạn chế ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong cơ thể.

Chỉ định của phương pháp nút mạch

Phương pháp nút mạch thường được chỉ định trong các trường hợp:

• Ung thư gan giai đoạn trung gian
• Khối u gan lớn hoặc nhiều ổ
• Không thể phẫu thuật cắt gan
• Khối u nằm ở vị trí khó phẫu thuật
• Bệnh nhân không đủ điều kiện sức khỏe để phẫu thuật

Ngoài ra, nút mạch cũng có thể được sử dụng:

• Như phương pháp tạm thời kiểm soát khối u trước phẫu thuật
• Điều trị chảy máu do u gan vỡ
• Kết hợp với các phương pháp khác như đốt sóng cao tần để nâng cao hiệu quả điều trị.

Nút mạch gan đem lại hiệu quả cao trong điều trị

Chống chỉ định của phương pháp nút mạch

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng không phải bệnh nhân nào cũng phù hợp với phương pháp này.

Một số chống chỉ định bao gồm:

• Suy gan nặng hoặc chức năng gan kém
• Rối loạn đông máu nghiêm trọng
• Dị ứng nặng với thuốc cản quang
• Ung thư gan đã di căn ngoài gan
• Tắc hoàn toàn tĩnh mạch cửa
• Bệnh nhân có thể điều trị hiệu quả hơn bằng phẫu thuật hoặc phương pháp triệt căn khác.

Ưu điểm của phương pháp nút mạch

Phương pháp nút mạch mang lại nhiều ưu điểm trong điều trị ung thư gan, bao gồm:

• Ít xâm lấn: Phương pháp được thực hiện thông qua một đường chọc nhỏ ở động mạch nên không cần phẫu thuật mở.

• Bảo tồn gan lành: Do tác động chọn lọc vào mạch máu nuôi khối u, phần gan lành vẫn được bảo tồn tối đa.

• Hiệu quả kiểm soát khối u: Phương pháp giúp làm hoại tử khối u và làm chậm tiến triển bệnh.

• Ít tác dụng phụ toàn thân: Hóa chất được đưa trực tiếp vào khối u nên hạn chế ảnh hưởng đến các cơ quan khác.

• Thời gian hồi phục nhanh: Người bệnh thường chỉ cần nằm viện vài ngày sau khi can thiệp.

Nhược điểm của phương pháp nút mạch

Bên cạnh những ưu điểm, phương pháp này cũng tồn tại một số hạn chế:

• Không phải phương pháp điều trị triệt căn
• Có thể cần thực hiện nhiều lần
• Khối u vẫn có nguy cơ tái phát
• Một số bệnh nhân có thể xuất hiện suy gan sau can thiệp nếu chức năng gan kém.

Lợi ích của phương pháp nút mạch

Những lợi ích nổi bật của phương pháp này bao gồm:

• Kiểm soát sự phát triển của khối u
• Giảm kích thước khối u
• Kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân
• Cải thiện chất lượng cuộc sống
• Giảm triệu chứng đau và khó chịu do khối u gây ra.

Nút mạch phương pháp an toàn giúp kiểm soát sự phát triển của khối u

Nguy cơ và biến chứng có thể gặp

Nút mạch gan là phương pháp tương đối an toàn, tuy nhiên vẫn có thể xuất hiện một số biến chứng.

Hội chứng sau nút mạch

Đây là tình trạng thường gặp với các triệu chứng như:

• Sốt nhẹ
• Buồn nôn
• Đau vùng gan
• Mệt mỏi

Các triệu chứng này thường giảm dần sau vài ngày.

Các biến chứng ít gặp hơn

Một số biến chứng hiếm gặp có thể bao gồm:

• Nhiễm trùng gan
• Viêm túi mật
• Viêm tụy
• Huyết khối
• Loét dạ dày

Tuy nhiên, nếu được thực hiện tại cơ sở y tế chuyên sâu với hệ thống máy móc hiện đại và bác sĩ giàu kinh nghiệm, nguy cơ biến chứng sẽ được giảm thiểu đáng kể.

Quy trình điều trị can thiệp nút mạch ung thư gan

Quy trình nút mạch gan thường được thực hiện tại phòng can thiệp mạch dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA).

Quy trình bao gồm các bước chính sau:

Chuẩn bị trước can thiệp

Trước khi thực hiện thủ thuật, bệnh nhân sẽ được:

• Khám lâm sàng
• Làm xét nghiệm máu
• Chụp CT hoặc MRI gan
• Đánh giá chức năng gan

Bệnh nhân thường được yêu cầu:

• Nhịn ăn trước thủ thuật
• Ngừng một số thuốc nếu cần
• Ký cam kết đồng ý điều trị.

Thực hiện can thiệp

Thủ thuật được thực hiện theo các bước:

• Bước 1: Gây tê tại chỗ: Bác sĩ gây tê vùng chọc mạch, thường ở động mạch đùi hoặc động mạch cổ tay.

• Bước 2: Đưa ống thông vào động mạch: Một ống thông nhỏ được luồn vào động mạch và dẫn đến động mạch gan.

• Bước 3: Chụp mạch xác định vị trí khối u: Bác sĩ sử dụng hệ thống chụp mạch DSA để xác định chính xác động mạch nuôi khối u.

• Bước 4: Bơm hóa chất và vật liệu nút mạch: Hóa chất và vật liệu tắc mạch được bơm vào động mạch nuôi khối u nhằm tiêu diệt tế bào ung thư và ngăn dòng máu nuôi khối u.

• Bước 5: Kết thúc thủ thuật: Sau khi hoàn tất, ống thông được rút ra và vị trí chọc mạch được băng ép.

Quy trình thực hiện nút mạch gan

Chăm sóc sau can thiệp

Sau thủ thuật, bệnh nhân cần:

• Nằm bất động vài giờ
• Theo dõi dấu hiệu sinh tồn
• Kiểm soát đau và sốt
• Kiểm tra chức năng gan

Bệnh nhân thường được xuất viện sau vài ngày nếu không có biến chứng.

Các câu hỏi thường gặp

Nút mạch gan có đau không?

Thủ thuật thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ nên người bệnh hầu như không cảm thấy đau trong quá trình can thiệp. Sau thủ thuật có thể xuất hiện đau nhẹ vùng gan nhưng có thể kiểm soát bằng thuốc.

Nút mạch gan có chữa khỏi ung thư gan không?

Nút mạch gan không phải là phương pháp điều trị triệt căn, nhưng có thể giúp:

• Kiểm soát khối u
• Làm chậm tiến triển bệnh
• Kéo dài thời gian sống.

Nút mạch gan có thể thực hiện nhiều lần không?

Có. Phương pháp này có thể được thực hiện nhiều lần nếu:

• Khối u tái phát
• Xuất hiện khối u mới
• Bệnh nhân vẫn đủ điều kiện sức khỏe.

Sau nút mạch gan cần lưu ý gì?

Sau khi điều trị, bệnh nhân cần:

• Tái khám định kỳ
• Kiểm tra chức năng gan
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh
• Tránh rượu bia
• Điều trị các bệnh gan nền nếu có.

Can thiệp nút mạch điều trị ung thư gan là một phương pháp hiện đại, ít xâm lấn nhưng mang lại hiệu quả cao trong kiểm soát khối u gan. Nhờ khả năng đưa hóa chất trực tiếp vào khối u và làm tắc nguồn nuôi khối u, phương pháp này giúp làm chậm tiến triển bệnh, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cần được đánh giá toàn diện bởi bác sĩ chuyên khoa dựa trên tình trạng bệnh, chức năng gan và sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.

Việc tầm soát sớm ung thư gan, phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm và tuân thủ phác đồ điều trị vẫn là yếu tố quan trọng nhất giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Điều trị nút mạch gan tại BVĐK Phương Đông

Tại Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp Quốc tế - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, chúng tôi đã điều trị ung thư gan cho rất nhiều bệnh nhân bằng phương pháp nút mạch hóa chất với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Điện quang can thiệp. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các chuyên ngành Ung bướu – Tiêu hóa – Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp giúp người bệnh được thăm khám, điều trị và chăm sóc toàn diện.

Hệ thống máy móc hiện đại bậc nhất thế giới hiện nay bao gồm máy chụp CT Photon, máy chụp cộng hưởng từ (MRI) 3.0 Tesla, máy chụp mạch dưới số hóa xóa nền (DSA), phòng can thiệp mạch đáp ứng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt của bệnh viện Đa khoa Phương Đông giúp người bệnh được chẩn đoán bệnh một cách chính xác và can thiệp điều trị trong điều kiện tốt nhất.