Phình đĩa đệm có nguy hiểm không? Cách điều trị và phòng ngừa

Phình đĩa đệm là gì?

Phình đĩa đệm là thuật ngữ chỉ tình trạng phần nằm giữa hai đốt sống bị phồng lên, biến dạng so với cấu trúc giải phẫu ban đầu. Khi bộ phận này phình lên quá mức có thể gia tăng áp lực lên các rễ thần kinh xung quanh, khiến người bệnh đau nhức hoặc không thoải mái trong sinh hoạt thường ngày.

Phình đĩa đệm là tình trạng phần nằm giữa hai đốt sống bị phồng ra

Đĩa đệm ở trạng thái bình thường có cấu trúc dạng dẹt và tròn, gồm lớp vỏ bao xơ bên ngoài và nhân nhầy dạng gel bên trọng. Cơ quan này có chức năng chính là hấp thụ xung động, giảm ma sát và bảo vệ các đốt sống khi cơ thể di chuyển, vận động.

Dấu hiệu nhận biết phồng đĩa đệm

Tùy vào mức độ phồng và vị trí đĩa đệm bị ảnh hưởng, người bệnh sẽ xuất hiện những triệu chứng khó chịu khác nhau. Cụ thể:

• Đau lưng dưới khi cúi hoặc nâng đồ vật nặng.
• Cơn đau từ lưng lan xuống chân, gây triệu chứng tê bì hoặc ngứa ran.
• Nếu đĩa đệm cột sống cổ bị ảnh hưởng, bệnh nhân sẽ cảm nhận được rõ cơn đau ở cổ hoặc vai, kèm theo cảm giác yếu và tê bì ở các ngón tay.
• Khả năng vận động suy giảm, khớp co cứng khó vận động.

Dấu hiệu nhận biết đĩa đệm bị phình lớn ra ngoài

Trường hợp bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp vấn đề về rối loạn bàng quang và ruột. Bệnh nhân trong tình trạng này đòi hỏi được can thiệp y tế nhanh chóng, kịp thời, phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm xuất hiện.

Nguyên nhân đĩa đệm bị phình

Có nhiều nguyên nhân khác nhau tác động đến sức khỏe cột sống, khiến đĩa đệm bị phồng lên bất thường. Cụ thể bao gồm:

• Lão hóa: Cơ thể càng lớn tuổi, đĩa đệm càng mất nước dần và kém đàn hồi hơn trước. Điều này góp phần khiến tình trạng thoái hóa diễn ra nhanh và gây phồng bất thường.
• Chấn thương cột sống: Các va chạm như ngã, tai nạn giao thông, tai nạn lao động không được xử trí kịp thời và đúng cách có thể làm tổn thương đĩa đệm, khiến chúng phình lên.
• Sai tư thế: Ngồi ở một tư thế quá lâu, thường xuyên cúi gập người, vặn xoắn cột sống đốt sống dễ khiến đĩa đệm bị phồng lên.
• Cột sống căng thẳng quá mức: Người lao động mang vác nặng, quá sức dễ tạo áp lực lớn lên đĩa đệm, khiến bộ phận này chịu tổn thương và biến dạng không mong muốn.
• Yếu tố di truyền: Một số người ngay từ khi chào đời đã có cấu trúc cột sống yếu hơn người bình thường, tạo điều kiện cho các tác nhân gây hại và tác động lên sức khỏe đĩa đệm.
• Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể quá lớn khiến cột sống phải chịu áp lực liên tục, đẩy nhanh tốc độ thoái hóa và khiến đĩa đệm phình ra ngoài.
• Sinh hoạt thiếu lành mạnh: Những thói quen thường xuyên hút thuốc lá, lười vận động cũng góp phần làm giảm sự linh hoạt, sức bền cột sống, đẩy nhanh tốc độ thoái hóa.

Nhóm nguyên nhân dẫn đến hiện tượng phồng đĩa đệm

Phình đĩa đệm có nguy hiểm không?

Phình đĩa đệm nếu được phát hiện, điều trị sớm sẽ không gây nguy hiểm đến sức khỏe và chức năng vận động thông thường của người bệnh. Song nếu bệnh kéo dài có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, ví dụ như:

• Suy yếu cơ bắp: Đĩa đệm phình lên sẽ chèn ép các dây thần kinh nuôi dưỡng cơ, gián đoạn quá trình cung cấp dưỡng chất thiết yếu. Tình trạng này về lâu dài sẽ dẫn đến teo cơ, đặc biệt ảnh hưởng ở cánh tay và chân.
• Rối loạn cảm giác: Khu vực bị đĩa đệm phình chèn ép thường xuất hiện cảm giác tê bì. Cảm giác của người bệnh sẽ bị ảnh hưởng nhất định, khó phân biệt giữa đau nhức và nóng lạnh.
• Chức năng ruột, bàng quang giảm: Là biến chứng nguy hiểm nhất của phồng đĩa đệm, đặc biệt ở vị trí cột sống thắt lưng. Người bệnh khi này không thể tự kiểm soát việc tiểu tiện và đại tiện, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống thường nhật.

Biến chứng nếu đĩa đệm phồng không được điều trị kịp thời

Điều trị phình đĩa đệm

Phình đĩa đệm cần được điều trị sớm và phù hợp với từng vị trí (lưng, cổ hoặc ngực) bị ảnh hưởng. Chuyên gia y tế khuyến nghị, người bệnh cần sớm thăm khám y tế để được bác sĩ đánh giá mức độ, tình trạng chèn ép để xây dựng liệu pháp can thiệp phù hợp.

Một số phương pháp khắc phục mà bệnh nhân và gia đình có thể tham khảo:

• Chườm nhiệt: Trong vài ngày đầu, bệnh nhân nên chườm túi lạnh lên vùng phồng đĩa đệm. Tiếp đến sử dụng nhiệt để giảm đau, điều trị triệu chứng viêm. Phương pháp này giúp các nhóm cơ được thư giãn và nới lỏng.
• Vận động: Người bệnh nên ưu tiên các bài tập tăng cường độ dẻo dai của xương khớp, cải thiện sức mạnh của cơ bắp. Qua đó cơ thể kích hoạt khả năng phục hồi tự nhiên, thuyên giảm rõ rệt cơn đau khó chịu.
• Dùng thuốc: Tùy trường hợp bác sĩ sẽ xem xét chỉ định dùng thuốc chống co giật, giãn cơ hoặc chống viêm chứa corticoid.
• Vật lý trị liệu: Các bài tập chuyên sâu, riêng biệt dành cho bệnh lý sẽ giúp làm thẳng cột sống, lấy lại cấu trúc tự nhiên ban đầu cho đĩa đệm và cột sống. Người bệnh nhờ đó thuyên giảm rõ rệt cơn đau mà không cần uống thuốc hay can thiệp ngoại khoa.
• Phẫu thuật: Phương pháp này chỉ xem xét khi phình đĩa đệm gây yếu, đau và hạn chế tầm vận động người bệnh. Trong quá trình mổ, bệnh nhân sẽ được xử lý tình trạng chèn ép tủy sống hoặc dây thần kinh cột sống.

Xem thêm: Trị liệu thần kinh cột sống có hiệu quả không? Thực hiện như thế nào?

Hướng dẫn điều trị đĩa đệm bị phình ra ngoài theo từng cấp độ tiến triển

Phòng ngừa đĩa đệm bị phình

Công tác phòng ngừa phồng đĩa đệm thường gặp khó khăn, do phần gel bên trong có thể bị khô cứng dần theo thời gian. Những biện pháp được chia sẻ dưới đây chỉ đóng vai trò hỗ trợ, hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển:

• Giữ cân nặng trong ngưỡng BMI cho phép, giảm áp lực lên cột sống và nguy cơ đĩa đệm bị phình lên.
• Thể dục thể thao đều đặn nhằm mục đích tăng cường sức mạnh nhóm cơ quanh cột sống, giảm áp lực lên đĩa đệm. Chú ý thực hiện các động tác phù hợp với sức khỏe, tránh bài tập khó hoặc quá nặng.
• Duy trì tư thế ngồi, đứng và nằm đúng để giảm áp lực đè lên cột sống. Bạn cũng nên lựa chọn sử dụng ghế hoặc giường phù hợp, giúp giữ đường cong cột sống tự nhiên.

Gợi ý biện pháp phòng ngừa đĩa đệm bị phồng lên

Phình đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy bị đẩy một phần ra ngoài nhưng vẫn nằm trong bao xơ, chưa bị rách hoàn toàn như thoát vị đĩa đệm. Bệnh lý có thể được xử trí hiệu quả nếu phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp. Người bệnh ngay khi nhận thấy dấu hiệu đau, khó vận động bất thường cần nhanh chóng thăm khám y tế, phòng ngừa nguy cơ thoái hóa tiến triển.