Xét nghiệm Rh khi mang bầu: Khi nào cần thực hiện để bảo vệ thai nhi?

Ngọc Anh

20-11-2026

goole news
16

Xét nghiệm Rh khi mang bầu giúp xác định mẹ thuộc nhóm máu Rh dương tính hay Rh âm tính, từ đó đánh giá nguy cơ bất đồng yếu tố Rh giữa mẹ và thai nhi. Tình trạng này có thể khiến cơ thể mẹ tạo kháng thể chống lại hồng cầu của em bé, làm tăng nguy cơ thiếu máu và gặp một số biến chứng trong thai kỳ.

Xét nghiệm Rh khi mang bầu là gì?

Xét nghiệm Rh khi mang bầu là phương pháp khảo sát người mẹ thuộc nhóm máu Rh âm tính hay Rh dương tính. Điều này giúp dự phòng nguy cơ bất đồng Rh của mẹ và thai nhi, có thể dẫn đến nguy cơ thiếu máu bào thai, tử vong cho thai nhi và chuẩn bị đầy đủ nguồn cung cấp máu trước khi sinh.

Theo Hội Truyền máu Quốc tế, ngoài cách phân loại nhóm máu ABO phổ biến, chúng ta còn có thể phân loại theo hệ nhóm máu Rh. Rh là một loại protein trên bề mặt hồng cầu. Dựa vào việc có kháng nguyên D trên hồng cầu hay không, có thể chia thành:

  • Rh dương tính (Rh+): Có protein RhD trên bề mặt hồng cầu.
  • Rh âm tính (Rh-): Không có protein RhD trên bề mặt hồng cầu.

Rh(-) được xếp vào một trong số các nhóm máu hiếm có. Trên thế giới, ước tính có 15% dân số mang nhóm máu này nhưng tỷ lệ ở Việt Nam chỉ dao động từ 0,04–0,07% dân số.

Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG)[1], xét nghiệm nhóm máu là bước quan trọng trong chăm sóc thai kỳ, giúp nhận diện sớm thai phụ có nguy cơ mẫn cảm với kháng nguyên hồng cầu. Trong trường hợp mẹ bầu Rh âm tính, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm sàng lọc kháng thể để kiểm tra cơ thể đã tạo kháng thể chống hồng cầu hay chưa.

Xét nghiệm giúp phát hiện nhóm máu Rh của mẹ và dự phòng nguy cơ trong thai kỳ

Xét nghiệm giúp phát hiện nhóm máu Rh của mẹ và dự phòng nguy cơ trong thai kỳ

Vì sao mẹ bầu cần xét nghiệm Rh?

Xét nghiệm Rh giúp phát hiện nguy cơ do bất đồng nhóm máu mẹ và con gây ra, đặc biệt khi mẹ Rh(-) nhưng con Rh(+). Nếu mẹ đã hình thành kháng thể anti-D, những kháng thể này có thể tấn công hồng cầu của thai nhi mang Rh+, dẫn đến thai nhi bị thiếu máu, nhẹ cân, vàng da,... Nguy cơ không chỉ xuất hiện ở thai kỳ hiện tại mà còn có thể ảnh hưởng đến những lần mang thai sau.

Ngoài ra, thông qua kết quả xét nghiệm, bác sĩ có thể:

  • Chủ động dự phòng, chỉ định tiêm anti-D cho thai phụ có nhóm máu Rh(-) khi thai nhi có nhóm máu Rh(+) phù hợp để hạn chế nguy cơ sức khỏe cho thai nhi.
  • Lập kế hoạch theo dõi với trường hợp cơ thể mẹ sinh ra kháng thể anti-D để theo dõi nguy cơ thiếu máu của thai nhi.

Xem thêm: 

Bất đồng Rh khi mang thai có nguy hiểm không?

Có. Biến chứng trong trường hợp bất tương hợp Rh giữa mẹ và thai nhi thường gặp nhất là thiếu máu bào thai, mức độ nguy hiểm tùy lượng Rh truyền từ mẹ qua thai nhi. Nếu tình trạng này không được phát hiện kịp thời, bệnh tiến triển nặng, thai nhi có thể tử vong vì thiếu máu. Tuy nhiên, tình trạng này không có nghĩa mọi thai phụ mang nhóm máu Rh(-) đều gặp biến chứng.

Bất đồng Rh xảy ra trong trường hợp nào?

Tình huống điển hình là mẹ có nhóm máu Rh âm tính (Rh-), trong khi thai nhi Rh dương tính (Rh+). Thai nhi có thể thừa hưởng yếu tố Rh dương tính từ bố.

Khi đó, hệ miễn dịch của mẹ có thể nhận diện kháng nguyên D trên hồng cầu thai nhi là yếu tố lạ và tạo ra kháng thể anti-D đi qua nhau thai. Kháng thể này sẽ phá hủy hồng cầu của thai nhi trong thai kỳ hiện tại hoặc những lần mang thai sau nếu thai nhi tiếp tục mang RhD dương tính. Để ngăn ngừa nguy cơ này, mẹ bầu có nhóm máu Rh(-) cần được theo dõi thai kỳ bằng phương pháp siêu âm Doppler.

Nếu mẹ bầu có nhóm máu Rh(-), mẹ có thể cần theo dõi thai kỳ bằng siêu âm Doppler

Nếu mẹ bầu có nhóm máu Rh(-), mẹ có thể cần theo dõi thai kỳ bằng siêu âm Doppler

Bất đồng Rh ảnh hưởng thế nào đến thai nhi?

Một số biến chứng có thể kể đến như sau:

  • Thiếu máu thai nhi: Do hồng cầu sinh ra liên tục bị phá hủy, các cơ quan trong cơ thể em bé không nhận đủ lượng oxy cần thiết. Trong trường hợp nặng có thể dẫn đến phù thai, suy tim hoặc đe dọa tính mạng thai nhi.
  • Vàng da sau sinh: Khi hồng cầu bị phá hủy, bilirubin được giải phóng và tích tụ trong máu trẻ.

Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, Trung tâm Xét nghiệm phối hợp cùng chuyên khoa Sản khoa trong quá trình thực hiện xét nghiệm, đánh giá kết quả và tư vấn theo dõi thai kỳ. Sự phối hợp liên chuyên khoa giúp bác sĩ có thêm cơ sở nhận diện nguy cơ bất đồng Rh, chỉ định xét nghiệm bổ sung khi cần thiết và xây dựng hướng dự phòng phù hợp cho từng mẹ bầu. Mẹ có thể chủ động thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết tại bệnh viện để được tư vấn, theo dõi sức khỏe thai kỳ toàn diện.

Đặt lịch khám TẠI ĐÂY hoặc liên hệ HOTLINE 1900 1806 để được hỗ trợ!

Khi nào mẹ bầu cần xét nghiệm Rh?

  • Trong lần khám thai đầu tiên: Việc xét nghiệm nhóm máu ở thời điểm này giúp bác sĩ nhận diện sớm những thai phụ có nguy cơ bất đồng nhóm máu giữa mẹ bầu – thai nhi.
  • Tuần thứ 28 của thai kỳ: Phát hiện các kháng thể hồng cầu có nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi và cân nhắc tiêm anti-D dự phòng cho mẹ.

Trong trường hợp kết quả xét nghiệm cho thấy mẹ mang nhóm máu Rh(-), bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm định kỳ với tần suất phù hợp để theo dõi nồng độ kháng thể và đánh giá nguy cơ đối với thai nhi.

(Theo hướng dẫn của Hiệp hội Huyết học Anh (BSH)[2])

Mẹ bầu cần làm gì khi có kết quả Rh âm tính?

Xét nghiệm sàng lọc kháng thể theo chỉ định

Sau khi xác định mẹ Rh âm tính, bác sĩ sẽ yêu cầu mẹ thực hiện xét nghiệm sàng lọc kháng thể để khảo sát xem cơ thể mẹ đã hình thành kháng thể anti-D hay chưa.

  • Nếu chưa có kháng thể anti-D: Thai phụ có thể được chỉ định tiêm globulin miễn dịch anti-D để dự phòng mẫn cảm. Anti-D (Rh immunoglobulin/RhIg) là chế phẩm globulin miễn dịch giúp ngăn cơ thể mẹ Rh âm tính chưa mẫn cảm tạo ra kháng thể chống lại hồng cầu Rh dương tính của thai nhi. Theo ACOG, thai phụ Rh âm tính chưa hình thành kháng thể anti-D thường được khuyến nghị tiêm dự phòng vào khoảng tuần thai thứ 28. Sau sinh, nếu trẻ được xác định Rh dương tính, mẹ thường cần được tiêm bổ sung trong vòng 72 giờ.
  • Nếu đã có kháng thể anti-D: Chỉ định siêu âm Doppler động mạch não giữa (MCA-PSV) sẽ được đưa ra để đánh giá nguy cơ thiếu máu thai nhi.

Theo dõi thai kỳ nếu mẹ đã có kháng thể Rh

Nếu xét nghiệm phát hiện mẹ đã hình thành kháng thể anti-D, tiêm anti-D dự phòng không thể loại bỏ kháng thể đã có. Khi đó, bác sĩ cần đánh giá mức độ nguy cơ và theo dõi thai kỳ chặt chẽ hơn.

Mẹ bầu có nhóm máu Rh(-) có thể cần xét nghiệm sàng lọc và theo dõi thai kỳ sát sao 

Mẹ bầu có nhóm máu Rh(-) có thể cần xét nghiệm sàng lọc và theo dõi thai kỳ sát sao 

Câu hỏi thường gặp

Mang thai lần đầu có cần xét nghiệm Rh không?

Có. Mẹ bầu nên xác định nhóm máu ABO và Rh ngay trong lần khám thai đầu tiên, kể cả khi chưa từng mang thai hoặc chưa có tiền sử bất đồng nhóm máu. Mặc dù nguy cơ bất đồng nhóm máu thường tăng sau khi máu thai nhi tiếp xúc với máu mẹ nhưng quá trình này vẫn có thể xảy ra trong lần mang thai đầu tiên, đặc biệt khi có chảy máu hoặc một số can thiệp sản khoa.

Xét nghiệm Rh khi mang thai có cần nhịn ăn không?

Nếu chỉ thực hiện riêng xét nghiệm Rh thì mẹ không cần nhịn ăn. Nhưng nếu được chỉ định thực hiện xét nghiệm Rh chung với các xét nghiệm khác thì mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể.

Mẹ có nhóm máu Rh âm tính có thể sinh con khỏe mạnh không?

Có. Phần lớn thai phụ mang nhóm máu Rh âm tính vẫn có thể mang thai và sinh con khỏe mạnh nếu được đánh giá nguy cơ, dự phòng anti-D khi phù hợp và theo dõi đúng chỉ định.

Xét nghiệm Rh khi mang bầu giúp xác định nhóm máu Rh của mẹ, góp phần chủ động dự phòng nguy cơ thiếu máu thai nhi, sảy thai trong thai kỳ và trong các lần mang thai tiếp theo. Nếu không may mang nhóm máu Rh âm tính, mẹ cũng không nên quá lo lắng nhưng cần thực hiện xét nghiệm sàng lọc kháng thể và tiêm anti-D khi có chỉ định để trải qua thai kỳ khỏe mạnh, an toàn.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

35

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

TS.BS

TRỊNH THỊ QUẾ

Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm

TS.BS

TRỊNH THỊ QUẾ

Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm
19001806 Đặt lịch khám