Thiếu mangan: Nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục

Mangan là gì?

Mangan là một khoáng chất quan trọng giúp hỗ trợ phát triển xương và cơ, đồng thời tăng khả năng hấp thụ thức ăn của trẻ nhỏ. Mangan thường được gặp trong việt quất, tảo biển, rau cải xoăn, cá hồi và gan động vật. 

Mangan đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các mô liên kết, xương và hormone giới tính. Ngoài ra, mangan còn giúp hấp thụ canxi, điều chỉnh lượng đường trong máu, hỗ trợ, hỗ trợ chuyển hóa carbohydrate và chất béo, bảo vệ hệ thống miễn dịch, giảm nguy cơ loãng xương và viêm nhiễm. Việc bổ sung mangan đầy đủ giúp tránh tình trạng thiếu hụt trong cơ thể con người. 

Mangan đóng vai trò quan trọng trong chức năng thần kinh và làm giảm nguy cơ loãng xương, có tác dụng chống viêm, hấp thụ chất dinh dưỡng, bảo vệ hệ thống miễn dịch. 

Theo nghiên cứu, có nhiều loại thực phẩm giàu mangan có thể được bổ sung trong chế độ ăn uống hàng ngày. Vì vậy, nếu không thiếu mangan quá nghiêm trọng, có thể sử dụng các thực phẩm chức năng để cung cấp đủ lượng mangan cần thiết cho cơ thể. 

Mangan đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người

Nguyên nhân gây thiếu mangan 

Thiếu mangan phần lớn là do không bổ sung đủ vi chất này trong thực phẩm hàng ngày. Một chế độ ăn uống thiếu chất, không lành mạnh sẽ là một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến thiếu mangan. 

Bên cạnh đó, một số nhà khoa học còn chỉ ra rằng, những đối tượng có nguy cơ dễ mắc bệnh thiếu mangan gồm: 

• Người mắc bệnh động kinh
• Người bệnh tiểu đường
• Người bị suy tuyến yên ngoạt tiết
• Những người đang chạy thận nhân tạo
• Trẻ em mắc bệnh Perthes
• Trẻ em bị mắc bệnh phenylketon niệu
• Người mắc bệnh loãng xương

Xem thêm:

• Tiểu đường - Căn bệnh đáng báo động trong thời gian gần đây
  

Triệu chứng lâm sàng khi thiếu mangan

Khi cơ thể không được cung cấp đủ mangan, một số biểu hiện có thể xuất hiện, bao gồm:

Rối loạn phát triển hệ xương

Thiếu mangan ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành và khoáng hóa xương. Người bệnh có thể gặp các dấu hiệu sau:

• Xương phát triển kém, mật độ xương suy giảm
• Biến dạng xương như cong cột sống
• Chi ngắn hơn hoặc dày bất thường
• Tình trạng giãn rộng khớp

Nguyên nhân là do mangan tham gia vào hoạt động của các enzym liên quan đến cấu trúc xương và tổng hợp proteoglycan trong sụn.

Chậm lành vết thương và suy yếu mô liên kết

Mangan giữ vai trò kích thích sản sinh collagen, thành phần quan trọng giúp tái tạo mô da và duy trì tính bền vững của mô liên kết. Khi thiếu mangan, cơ thể có thể gặp:

• Vết thương lâu lành
• Da kém đàn hồi
• Tăng nguy cơ tổn thương mô mềm

Sự suy giảm tổng hợp collagen làm ảnh hưởng đến quá trình phục hồi tự nhiên của cơ thể.

Khiến vết thương chậm lành hơn do ảnh hưởng đến quá trình phục hồi của cơ thể

Ảnh hưởng đến tăng trưởng và phát triển

Mangan có vai trò trong quá trình sản xuất thyroxine, một hormon thiết yếu của tuyến giáp. Thyroxine giúp điều hòa:

• Cảm giác thèm ăn
• Quá trình chuyển hóa năng lượng
• Duy trì cân nặng hợp lý
• Tăng trưởng và phát triển toàn cơ thể

Thiếu mangan có thể làm suy giảm nồng độ thyroxine, từ đó gây chậm phát triển và giảm tốc độ tăng trưởng.

Rối loạn chuyển hóa

Mangan tham gia điều hòa chuyển hóa carbohydrate và lipid. Khi thiếu hụt, người bệnh có thể xuất hiện:

• Mất cân bằng kiểm soát glucose máu
• Tăng nguy cơ rối loạn dung nạp glucose
• Bất thường trong chuyển hóa chất béo

Những thay đổi này có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các rối loạn chuyển hóa nếu không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời.

Chẩn đoán thiếu mangan

Để xác định thiếu mangan, bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm máu nhằm đo nồng độ mangan huyết thanh. Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch cánh tay và phân tích tại phòng xét nghiệm.

Theo tiêu chuẩn của Phòng thí nghiệm Mayo Clinic, nồng độ mangan trong máu được xem là an toàn khi nằm trong khoảng từ 4,7 đến 18,3 nanogam trên mililit.

Việc so sánh kết quả xét nghiệm với giá trị tham chiếu giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn cụ thể về kết quả xét nghiệm của mình.

Thực hiện xét nghiệm máu giúp xác định nồng độ mangan huyết thanh

Điều trị và bổ sung mangan

Nguyên tắc điều trị

Khi được xác định thiếu mangan, bệnh nhân sẽ được khuyến nghị bổ sung mangan phù hợp với nhu cầu cơ thể. Bổ sung có thể thông qua:

• Thực phẩm tự nhiên giàu mangan
• Sản phẩm bổ sung vi chất theo chỉ định y khoa.

Thực phẩm giàu mangan

Nguồn thực phẩm cung cấp mangan phong phú bao gồm:

• Các loại hạt như hạnh nhân, hồ đào
• Các loại đậu như đậu lima, đậu pinto
• Ngũ cốc nguyên cám và bột yến mạch
• Gạo lứt
• Rau bina
• Sô cô la đen

Nhu cầu mangan khuyến nghị

Theo Viện nghiên cứu Linus Pauling, nhu cầu mangan khuyến nghị mỗi ngày như sau:

• Nam giới trưởng thành: 2,3 miligam mỗi ngày
• Nữ giới trưởng thành: 1,8 miligam mỗi ngày

Đảm bảo cung cấp đủ vi chất này đóng vai trò quan trọng trong duy trì sức khỏe xương, chức năng chuyển hóa và sự phát triển toàn diện.

Bổ sung mangan theo khuyến nghị

Thiếu mangan tuy hiếm gặp nhưng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc xương, quá trình lành vết thương, chuyển hóa năng lượng và tăng trưởng cơ thể. Chẩn đoán sớm thông qua xét nghiệm máu và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý là biện pháp quan trọng nhằm phòng ngừa biến chứng lâu dài. Việc bổ sung mangan cần được thực hiện có kiểm soát và theo hướng dẫn của nhân viên y tế để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Qua bài viết này của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, hy vọng đã cung cấp những thông tin hữu ích về thiếu mangan. Nếu Quý khách có bất kỳ thắc mắc nào có thể liên hệ BVĐK Phương Đông qua Hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được nhân viên tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.