Viêm tủy cắt ngang: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm tủy cắt ngang là gì?

Viêm tủy cắt ngang là một bệnh lý thần kinh khá hiếm gặp do viêm ở tủy sống. Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra bệnh này như nhiễm trùng, bệnh tự miễn,... Bệnh cũng có thể gây ra bởi các bệnh lý thoái hóa myelin khác như bệnh đa xơ cứng. 

Tủy sống là một cấu trúc hình trụ nằm dọc theo trung tâm cột sống, kéo dài từ thân não xuống vùng thắt lưng. Đây là bộ phận rất quan trọng, đảm nhiệm vai trò dẫn truyền tín hiệu thần kinh giữa não bộ và các cơ quan trong cơ thể. Bên trong tủy sống chứa các bó sợi thần kinh và tế bào thần kinh được bao bọc bởi lớp myelin có chức năng cách điện và bảo vệ.

Ở người mắc viêm tủy cắt ngang, lớp myelin bao quanh các sợi thần kinh trong tủy sống bị viêm và tổn thương. Hậu quả là quá trình dẫn truyền tín hiệu thần kinh bị gián đoạn, dẫn đến nhiều rối loạn về cảm giác, vận động và chức năng cơ tròn như tiểu tiện và đại tiện. Mức độ biểu hiện lâm sàng phụ thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương của tủy sống.

Viêm tủy cắt ngang là bệnh lý thần kinh do viêm ở tủy sống

Triệu chứng viêm tủy cắt ngang

Triệu chứng của viêm tủy cắt ngang thường khởi phát nhanh trong vài giờ đến vài ngày. Một số trường hợp có thể tiến triển chậm hơn và kéo dài trong vài tuần.

Phần lớn người bệnh xuất hiện triệu chứng ở cả hai bên cơ thể phía dưới vị trí tủy sống bị tổn thương. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp chỉ biểu hiện ở một bên.

Các triệu chứng phổ biến bao gồm:

• Đau: Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột tại vùng thắt lưng. Đau có tính chất nhói hoặc bỏng rát, lan xuống chân, cánh tay hoặc lan vòng quanh ngực và bụng. Vị trí đau phụ thuộc vào đoạn tủy sống bị viêm.
• Rối loạn cảm giác: Người bệnh có thể cảm thấy tê bì, châm chích, cảm giác lạnh hoặc nóng rát bất thường. Một số trường hợp trở nên rất nhạy cảm với sự tiếp xúc nhẹ của quần áo hoặc thay đổi nhiệt độ. Cảm giác bó chặt quanh ngực, bụng hoặc chân cũng thường được ghi nhận.
• Yếu liệt chi: Người bệnh có thể cảm thấy chân nặng, đi lại khó khăn, dễ vấp ngã hoặc lê chân. Trong những trường hợp nặng, có thể xuất hiện tình trạng yếu cơ nghiêm trọng hoặc liệt hoàn toàn.
• Rối loạn chức năng ruột và bàng quang: Bao gồm tiểu không kiểm soát, tiểu khó, bí tiểu hoặc táo bón kéo dài.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nghi ngờ viêm tủy cắt ngang như đau lưng kèm yếu liệt, rối loạn cảm giác hoặc rối loạn tiểu tiện, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời nhằm hạn chế biến chứng lâu dài.

Cần thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị bệnh

Nguyên nhân gây viêm tủy cắt ngang

Nguyên nhân chính xác của viêm tủy cắt ngang trong nhiều trường hợp vẫn chưa được xác định rõ. Một số người bệnh không tìm thấy nguyên nhân cụ thể dù đã được thăm khám và làm xét nghiệm đầy đủ.

Các yếu tố được ghi nhận có liên quan đến bệnh bao gồm:

Nhiễm trùng

Virus, vi khuẩn hoặc nấm có thể xâm nhập và gây viêm tủy sống. Phần lớn các trường hợp viêm xảy ra sau khi cơ thể đã hồi phục sau nhiễm trùng.

Các loại virus thường liên quan gồm:

• Virus herpes bao gồm virus gây zona và thủy đậu
• Epstein Barr virus
• HIV
• Enterovirus như poliovirus và coxsackievirus
• Echovirus
• Virus Zika
• Virus cúm
• Virus viêm gan B
• Virus gây quai bị, sởi và rubella

Nhiễm trùng vi khuẩn có thể gặp trong các bệnh:

• Bệnh Lyme
• Giang mai
• Lao
• Ho gà
• Uốn ván
• Bạch hầu

Trong một số ít trường hợp, ký sinh trùng hoặc nấm cũng có thể gây tổn thương tủy sống.

Các bệnh lý viêm và tự miễn

Một số tình trạng viêm mạn tính có thể gây viêm tủy cắt ngang như:

• Bệnh đa xơ cứng, trong đó hệ miễn dịch tấn công lớp myelin của não và tủy sống. Viêm tủy cắt ngang có thể là biểu hiện khởi phát hoặc là đợt tái phát của bệnh.
• Viêm tủy thị thần kinh gây viêm và mất myelin tại tủy sống và dây thần kinh thị giác.
• Các rối loạn tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống, hội chứng Sjogren.
• Sarcoidosis gây viêm tại nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả tủy sống.

Xem thêm:

• Hỏi đáp về chụp MRI và chụp CT: Mục đích, lợi ích và nguy cơ
  

Chẩn đoán viêm tủy cắt ngang

Bác sĩ chẩn đoán viêm tủy cắt ngang dựa trên tổng hợp nhiều yếu tố bao gồm triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh, thăm khám thần kinh và kết quả cận lâm sàng.

Các phương pháp thường được sử dụng gồm:

• Chụp cộng hưởng từ MRI: MRI giúp phát hiện tình trạng viêm của tủy sống và loại trừ các nguyên nhân khác như khối u, bất thường mạch máu hoặc chèn ép tủy.
• Chọc dò dịch não tủy: Bác sĩ sử dụng kim chuyên dụng để lấy một lượng nhỏ dịch não tủy nhằm phát hiện dấu hiệu viêm, nhiễm trùng hoặc một số bệnh lý ác tính.
• Xét nghiệm máu: Giúp xác định các bệnh tự miễn và các tác nhân nhiễm trùng có thể liên quan đến viêm tủy cắt ngang.

Chụp MRI giúp phát hiện tình trạng viêm của tủy sống

Điều trị viêm tủy cắt ngang

Điều trị giai đoạn cấp

Mục tiêu chính là giảm viêm và hạn chế tổn thương tủy sống.

• Steroid tiêm tĩnh mạch giúp kiểm soát phản ứng viêm tại tủy sống.
• Liệu pháp thay huyết tương được chỉ định cho những trường hợp không đáp ứng với steroid, nhằm loại bỏ các kháng thể gây viêm trong máu.
• Thuốc kháng virus được sử dụng khi xác định viêm tủy cắt ngang có liên quan đến nhiễm virus.

Kiểm soát triệu chứng và biến chứng

• Thuốc giảm đau thông thường như acetaminophen, ibuprofen hoặc naproxen được dùng để giảm đau cơ.
• Đau thần kinh có thể được điều trị bằng thuốc chống trầm cảm như sertraline hoặc thuốc chống co giật như gabapentin và pregabalin.
• Các thuốc khác có thể được kê đơn để kiểm soát co cứng cơ, rối loạn tiểu tiện, rối loạn ruột hoặc trầm cảm.

Phòng ngừa tái phát

Người bệnh có bệnh lý tự miễn cần điều trị duy trì bằng corticosteroid hoặc thuốc ức chế miễn dịch nhằm giảm nguy cơ tái phát viêm tủy cắt ngang.

Viêm tủy cắt ngang là tình trạng viêm hiếm gặp tại tủy sống gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Tùy từng trường hợp, bệnh có thể hồi phục hoàn toàn sau điều trị hoặc tiến triển để lại các biến chứng không hồi phục.

Qua bài viết này của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, hy vọng đã cung cấp những thông tin hữu ích về viêm tủy cắt ngang. Nếu Quý khách có bất kỳ thắc mắc nào có thể liên hệ BVĐK Phương Đông qua Hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được nhân viên tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.