Xạ trị VMAT ung thư trực tràng: Chỉ định, ưu điểm và quy trình kỹ thuật

Phương Loan

08-04-2026

goole news
16

Xạ trị VMAT ung thư trực tràng là kỹ thuật xạ trị tiên tiến, giúp phân bố liều chính xác vào khối u, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và giảm tác động lên mô lành xung quanh. Phương pháp này thường được chỉ định với giai đoạn tiến triển tại chỗ, áp dụng trước hoặc sau phẫu thuật nhằm thu nhỏ khối u, hạn chế nguy cơ tái phát và cải thiện chất lượng cuộc sống người bệnh.

Xạ trị VMAT ung thư trực tràng là gì?

Xạ trị VMAT ung thư trực tràng là một phương pháp xạ trị ngoài, sử dụng thiết bị chuyên dụng để phát các chùm tia bức xạ tiêu diệt khối u, mà không cần xâm lấn vào cơ thể bệnh nhân. Đây là kỹ thuật tiên tiến, máy sẽ quay quanh bệnh nhân khi nằm, liên tục phát liều xạ nhắm chính xác vào khối u.

Xạ trị VMAT ung thư trực tràng là kỹ thuật phát các chùm bức xạ tiêu diệt khối u mà không cần xâm lấn sâu

Xạ trị VMAT ung thư trực tràng là kỹ thuật phát các chùm bức xạ tiêu diệt khối u mà không cần xâm lấn sâu

Nhờ tính chính xác gần như tuyệt đối trong việc điều chỉnh liều, phát tia khiến VMAT trở thành lựa chọn ưu việt với khối u có hình dạng bất thường hoặc cơ quan quan trọng. Ngoài trực tràng, xạ trị điều biến thể tích cung quay còn được ứng dụng cho nhiều loại ung thư khác ở não, vú, cổ tử cung, thực quản, hạ họng - thanh quản và vòm họng.

Chỉ định xạ trị VMAT ung thư trực tràng

Bức xạ liều cao của VMAT trong xạ trị ung thư trực tràng sẽ phá hủy cấu trúc DNA của các tế bào ung thư, ngăn chặn chúng phát triển và dần chết đi. Tuy nhiên, không phải mọi ca bệnh đều được chỉ định kỹ thuật điều biến thể tích cung quay.

Cụ thể:

  • Xạ trị VMAT tiền phẫu ung thư trực tràng với khối u tiến triển tại chỗ, khối u lớn, xâm lấn sâu, chưa lan đến hạch hoặc đã lan đến hạch và chưa di căn xa (T2 - T4, N0 - N2, M0 theo hệ thống phân loại TNM). Tiến hành can thiệp giai đoạn này nhằm mục tiêu giảm kích thước khối u, tạo tiền đề phẫu thuật thuận lợi, an toàn và bảo tồn cơ thắt.
  • Xạ trị VMAT hậu phẫu khối u ác tính trực tràng với những ca bệnh tiềm ẩn nguy cơ tái phát cao, vùng cắt vẫn còn sót nhiều tế bào ung thư hoặc khối u đã di căn hạch bạch huyết nghiêm trọng. Việc điều trị khi này giúp triệt tiêu những tế bào còn sót lại và giảm nguy cơ tái phát tại chỗ.
  • Xạ trị giảm nhẹ với những bệnh nhân ung thư trực tràng giai đoạn cuối, bệnh nhân tái phát. Mục đích tiến hành nhằm cải thiện triệu chứng bệnh, tình trạng chảy máu, tắc nghẽn trực tràng, giảm nguy cơ tái phát tại chỗ và tại vùng tiểu khung.

VMAT thường được chỉ định ở giai đoạn tiền phẫu, hậu phẫu hoặc ở bệnh nhân tái phát ung thư trực tràng

VMAT thường được chỉ định ở giai đoạn tiền phẫu, hậu phẫu hoặc ở bệnh nhân tái phát ung thư trực tràng

Ưu điểm xạ trị VMAT trong ung thư trực tràng

Xạ trị VMAT là bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư trực tràng hiện nay, nhờ khả năng tối ưu liều chính xác và phân bố theo thể tính khối u. Tuy nhiên, nhóm lợi ích ưu việt của phương pháp này không chỉ dừng lại ở đó, mà còn bao gồm:

Hạn chế tác dụng phụ

So với những phương pháp trước đây, xạ trị VMAT luôn nổi bật về việc hạn chế các tác dụng phụ trong và sau điều trị. Nhờ mức độ độc tính tương đối thấp, phần lớn bệnh nhân ít rơi vào tình trạng viêm ruột, tiêu chảy và tổn thương mô lành.

VMAT nổi bật với mức độ độc tính thấp, rất ít bệnh nhân bị viêm ruột hoặc tiêu chảy

VMAT nổi bật với mức độ độc tính thấp, rất ít bệnh nhân bị viêm ruột hoặc tiêu chảy

Độ chính xác cao

Kỹ thuật xạ trị điều biến thể tích cung quay cho phép phân bố liều xạ phù hợp với hình dạng khối u, tối ưu diện tích bao phủ vùng điều trị. Trong khi đó vẫn có thể hạn chế tia xạ ảnh hưởng đến cơ quan, mô lành như bàng quang và ruột non, qua đó giảm thiểu tổn thương ngoài.

Thời gian điều trị ngắn

Trung bình một buổi điều trị VMAT thường kéo dài 20 phút, nhưng chủ yếu thời gian dành cho việc điều chỉnh tư thế và vị trí sao cho chính xác. Toàn bộ quá trình phát tia xạ thực tế chỉ kéo dài 2 - 3 phút, nhờ phát tia liên tục khi quay quanh người bệnh.

VMAT thường được chỉ định ở giai đoạn tiền phẫu, hậu phẫu hoặc ở bệnh nhân tái phát ung thư trực tràng

Trung bình thời gian xạ trị VMAT rất ngắn, chỉ kéo dài 2 phút

Dựa trên tình trạng sức khỏe nền, giai đoạn ung thư mà bác sĩ ung thư sẽ chỉ định số buổi xạ trị phù hợp. Hơn hết ngay sau khi điều trị với VMAT, bệnh nhân không phải cách ly như phương pháp xạ trị thông thường, có thể về nhà ngay và sinh hoạt bình thường.

Tối ưu hiệu quả điều trị

Cuối cùng, với ưu điểm tăng liều chính xác vào khối u và bảo vệ đồng thời mô lành, VMAT góp phần nâng cao hiệu quả triệt tiêu khối u. Đặc biệt cho kết quả khả quan khi thực hiện phác đồ điều trị đa mô thức như hóa xạ trị hoặc xạ trị tiền phẫu.

Quy trình xạ trị VMAT ung thư trực tràng tại Bệnh viện Phương Đông

Trong điều trị ung thư trực tràng, VMAT hoạt động bằng cách đưa liều bức xạ tối đa trực tiếp đến khối u ác tính, đồng thời giảm thiểu tổn thương cho các mô lành xung quanh như hậu môn, đại trực tràng. Khi máy quay quanh cơ thể, hình dạng và cường độ của chùm tia xạ được điều chỉnh liên tục để nhắm trúng đích.

  • Bước 1: Bệnh nhân ung thư trực tràng sẽ được thăm khám, chụp hình ảnh, đọc kết quả và tư vấn phác đồ xạ trị chuyên sâu với bác sĩ ung bướu.
  • Bước 2: Chụp hình ảnh mô phỏng để đánh giá chính xác vị trí khối u, các mô lành cần bảo vệ tối đa. Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, tùy tình trạng bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định chụp CT, MRI hoặc CT-Photon để tối ưu hóa phác đồ và tăng hiệu quả điều trị.
  • Bước 3: Lập kế hoạch xạ trị dựa trên kết quả chụp hình ảnh, kỹ thuật viên, bác sĩ ung bướu sẽ làm việc với nhau để tính toán chính xác liều lượng, hướng tia và thời gian chiếu xạ tối ưu.
  • Bước 4: Thực hiện xạ trị theo tần suất đã xây dựng và tư vấn với bệnh nhân. Mỗi buổi chiếu thông thường chỉ kéo dài 20 phút cho toàn bộ quá trình sắp xếp, đặt vị trí và chiếu xạ.
  • Bước 5: Tái khám đều đặn hàng tuần để kiểm tra triệu chứng, tác dụng phụ hoặc điều chỉnh kế hoạch xạ trị (nếu cần thiết.

Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, bệnh nhân xạ trị ung thư sẽ được thăm khám, tư vấn và thiết kế phác đồ chuyên sâu với những bác sĩ đầu ngành. Trong đó, trực tiếp điều hành Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông là TTƯT. PGS. TS. BS cao cấp Trần Đình Hà, bác sĩ có 40 năm kinh nghiệm điều trị và đào tạo nhân lực cho chuyên ngành ung thư và y học hạt nhân.

Xạ trị VMAT với bệnh nhân ung thư trực tràng tại Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông

Xạ trị VMAT với bệnh nhân ung thư trực tràng tại Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông

Bên cạnh đó, trung tâm cũng quy tụ đội ngũ y bác sĩ giỏi, giàu kinh nghiệm khác trong lĩnh vực điều trị ung thư như:

  • BS.CKI Mai Văn Lạc - Chuyên gia 40 năm kinh nghiệm về Y học hạt nhân & Ung bướu.
  • ThS.BS Nguyễn Duy Anh; BS.CKI Ninh Công Vi; ThS.BSNT Đào Thị Nguyên Lê - Gần 15 năm kinh nghiệm khám và điều trị ung bướu.

Hiện đội ngũ y bác sĩ Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông đang thăm khám, tiếp nhận điều trị tại tháp A - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông. Để nhận hỗ trợ hướng dẫn, tư vấn thăm khám kịp thời và nhanh chóng, khách hàng có thể liên hệ trước đến hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám.

Tác dụng phụ khi xạ trị ung thư trực tràng bằng VMAT

Dù VMAT đã giảm thiểu tối đa ảnh hưởng lên mô lành, nhưng bệnh nhân vẫn có thể đối mặt với một số tác dụng phụ trong thời gian điều trị. Tuy nhiên, phần lớn các triệu chứng tương đối nhẹ và xảy ra tạm thời.

Cụ thể:

  • Rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, đau quặn quanh rốn.
  • Rối loạn tiểu tiện như tiểu tiện nhiều lần, tiểu rắt, tiểu buốt, tiểu ra máu có thể xuất hiện nhưng hiếm.
  • Mệt mỏi, giảm vị giác thường phục hồi nhanh sau khi kết thúc liệu trình.
  • Buồn nôn, nôn thoáng qua, có thể được kiểm soát bằng thuốc bổ trợ.
  • Da vùng chậu, thắt lưng có thể bị kích ứng nhẹ.

Một số tác dụng phụ tạm thời có thể xảy ra trong quá trình điều trị bằng kỹ thuật VMAT

Một số tác dụng phụ tạm thời có thể xảy ra trong quá trình điều trị bằng kỹ thuật VMAT

Chăm sóc bệnh nhân ung thư trực tràng sau xạ trị VMAT

Không phải mọi bệnh nhân đều xảy ra tác dụng phụ trong quá trình xạ trị bằng kỹ thuật VMAT. Nếu xuất hiện, bệnh nhân hoàn toàn có thể chủ động kiểm soát bằng thuốc, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt phù hợp.

  • Thiết lập chế độ sinh hoạt lành mạnh với hoạt động thể chất vừa đủ, dành thời gian thư giãn và tập trung nghỉ ngơi.
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu vitamin, khoáng chất có lợi cho sức khỏe.
  • Tránh để da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời trong và ngay sau khi kết thúc liệu trình điều trị.
  • Không tự ý sử dụng thuốc mỡ, thuốc rửa da trên vùng da tổn thương khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Điều trị ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông bệnh nhân luôn được đảm bảo về công tác chăm sóc trong và sau xạ trị

Điều trị ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông bệnh nhân luôn được đảm bảo về công tác chăm sóc trong và sau xạ trị

Nhìn chung, xạ trị VMAT ung thư trực tràng là phương pháp điều trị tiên tiến, được ứng dụng rộng rãi nhờ khả năng nhắm chính xác khối u và giảm tối đa tác dụng phụ khó chịu. Bệnh nhân chỉ tiến hành can thiệp tại cơ sở y tế chuyên môn, sau khi đã được thăm khám, tư vấn và nhận phác đồ từ bác sĩ ung thư.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

11

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

BS.CKI

NINH CÔNG VI

Hiện bác sĩ đang giữ chức vụ Phó giám đốc tại Trung tâm Ung bướu, xạ trị và y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông.

BS.CKI

NINH CÔNG VI

Hiện bác sĩ đang giữ chức vụ Phó giám đốc tại Trung tâm Ung bướu, xạ trị và y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông.
19001806 Đặt lịch khám