Xơ hoá cơ ức đòn chũm có triệu chứng không? Khi nào cần điều trị?

Xơ hoá cơ ức đòn chũm là bệnh gì?

Xơ hóa cơ ức đòn chũm là tình trạng một bên cơ ức đòn chũm (nằm dọc hai bên cổ, giúp giữ và xoay đầu) bị tổn thương rồi dần dần xơ cứng, co rút và mất độ đàn hồi tự nhiên. Khi cơ bị co ngắn lại, nó kéo đầu trẻ nghiêng về một bên, lâu dần gây vẹo cổ và ảnh hưởng đến khả năng cử động đầu – cổ.

Trẻ mắc bệnh thường có các biểu hiện như sau:

• Cổ bị nghiêng lệch: Đầu nghiêng sang một bên, cằm xoay sang hướng ngược lại (dấu hiệu điển hình của vẹo cổ).
• Hạn chế vận động: Trẻ khó quay đầu sang bên bị xơ hóa hoặc cúi/ngửa cổ.
• Cơ căng cứng, có khối u: Cha mẹ có thể sờ thấy một “cục cứng” nhỏ ở vùng cổ, không đau, không đỏ nhưng rất rắn chắc.

Nếu không điều trị sớm, bệnh lý sẽ gây mất cân đối khuôn mặt, biến dạng cột sống cổ và ảnh hưởng đến hoạt động của trẻ.

Một trong số các triệu chứng của xơ hóa là cổ bị nghiêng lệch, khó vận động 

Nguyên nhân khiến bệnh nhân bị xơ hoá cơ ức đòn chũm

Theo các bác sĩ chuyên khoa, tình trạng xơ hoá cơ ức đòn chũm có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân liên quan đến thai kỳ hoặc quá trình sinh nở, cụ thể như sau:

• Thai nhi bị kẹt hoặc nằm sai tư thế trong bụng mẹ (ngôi mông, dây rốn quấn cổ, thai lớn, mẹ sinh con so...).
• Sinh khó gây chèn ép lên cơ ức đòn chũm.
• Tổn thương mạch máu nuôi cơ khi sinh dẫn đến hình thành cục máu đông, về sau xơ hoá và gây co rút cơ.

Triệu chứng của xơ hoá cơ ức đòn chũm

Các bậc cha mẹ không nên bỏ qua các dấu hiệu của tình trạng u xơ hoá ức đòn chũm dưới đây như sau:

Điều trị tình trạng xơ hoá cơ ức đòn chũm ở trẻ nhỏ như thế nào?

Xơ hóa cơ ức đòn chũm có thể được điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm, đặc biệt trong 3 tháng đầu sau sinh. Mục tiêu điều trị là làm mềm khối xơ, giúp cổ vận động bình thường và ngăn ngừa biến dạng đầu – mặt – cột sống của trẻ. Phương pháp điều trị chủ yếu là vật lý trị liệu – phục hồi chức năng, kết hợp với các bài tập hỗ trợ tại nhà. Trường hợp nặng hơn có thể cần phẫu thuật.

Nhiệt trị liệu

Bác sĩ sẽ dùng tia hồng ngoại chiếu trực tiếp lên vùng cổ bị xơ hóa trong khoảng 15 phút/lần, 1 – 2 lần mỗi ngày. Nhin chung, nhiệt trị liệu có tuy nhẹ nhàng nhưng cũng hỗ trợi tăng tuần hoàn máu, làm mềm cơ và giảm căng cứng. Liệu trình thường kéo dài 10 – 15 ngày liên tục để mang lại hiệu quả rõ rệt.

Điện trị liệu

Phương pháp này sử dụng sóng siêu âm tác động sâu vào cơ ức đòn chũm, giúp làm mềm mô xơ và hỗ trợ phục hồi cơ. Mỗi buổi điều trị kéo dài khoảng 10 phút, thực hiện mỗi ngày trong 10 – 15 ngày. Đây là bước hỗ trợ quan trọng trước khi tập kéo giãn cơ.

Để hỗ trợ phục hồi cơ, người bệnh có thể được điều trị bằng sóng siêu âm 

Vận động trị liệu

Phương pháp này sử dụng sóng siêu âm tác động sâu vào cơ ức đòn chũm, giúp làm mềm mô xơ và hỗ trợ phục hồi cơ. Mỗi buổi điều trị kéo dài khoảng 10 phút, thực hiện mỗi ngày trong 10 – 15 ngày. Nhìn chung, đây là bước hỗ trợ quan trọng trước khi tập kéo giãn cơ.

Các bài tập vận động tại nhà

Bên cạnh các biện pháp chăm sóc sức khoẻ kể trên, bạn nên tham khảo các bài tập vận động cho trẻ tại nhà như sau: 

Bạn có thể cân nhắc thực hiện một số bài tập xoa bóp cho bé tại nhà 

Phẫu thuật xơ cứng cơ ức đòn chũm

Nếu việc điều trị bảo tồn không đem lại các hiệu quả như mong muốn, bệnh nhi sẽ được các bác sĩ cân nhắc thực hiện phẫu thuật. Ngoài ra, một số trường hợp sau cũng có thể được chỉ định can thoại ngoại khoa, bao gồm:

• Bé trên 2 tuổi, bị vẹo cổ nặng
• Cơ ức đòn chũm bị co rút, xơ hóa cứng và không thể kéo giãn
• Không thể quay cổ về phía bên có khối cơ bị xơ hoá

Phục hồi chức năng xơ hoá cơ ức đòn chũm như thế nào?

Các phương án phục hồi chức năng sẽ được tiến hành để làm mềm khối cơ, duy trì tầm vận động cột sống cổ và phòng ngừa biến dạng thứ phát ở sọ mặt và ống cổ. Bệnh nhân sẽ được yêu cầu thực hiện điện, nhiệt trị liệu, vận động trị liệu là chính.

Thời gian điều trị còn phụ thuộc vào kích thước, tính chất khối u, thời điểm điều trị và phương pháp điều trị. 

Có thể nói, xơ hoá cơ ức đòn chũm là một trong số các dị tật bẩm sinh phổ biến nhất hiện nay. Các bé nếu không được điều trị sớm sẽ gây ra những biến chứng vô cùng nguy hiểm như tật vẹo cổ, ảnh hưởng đến sự phát triển, tầm nhìn và ngoại hình của bé. Trong khi đó, nếu được phát hiện trong 3 tháng đầu đời thì phương hướng điều trị rất khả quan với tỷ lệ phục hồi khá cao.