Ý nghĩ của chỉ số HgB trong xét nghiệm máu là gì?

Ngày: 18/02/2021

HgB là một trong những chỉ số quan trọng trong kết quả xét nghiệm phân tích tế bào máu, thể hiện tình trạng sức khỏe và hỗ trợ trong việc theo dõi quá trình điều trị của bệnh nhân. Vậy, chỉ số HgB trong xét nghiệm máu có ý nghĩa gì? Cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé.

Chỉ số HgB là gì?

Chỉ số HgB là viết tắt của Hemoglobin, tạo sắc tố đỏ cho máu dưới dạng Protein của hồng cầu. Hemoglobin có vai trò vận chuyển Oxy từ phổi đến các cơ quan khác và nhận khí CO2 quay trở về phổi để phổi thực hiện nhiệm vụ trao đổi khí.

Chỉ số HgB tạo sắc tố đỏ cho máu

Chỉ số HgB tạo sắc tố đỏ cho máu

Có 3 loại Hemoglobin phổ biến là:

  • Hemoglobin A: Đây là loại huyết sắc tố thường gặp nhất ở người trưởng thành và có liên quan trực tiếp đến một số bệnh như Thalassemia khi lượng Hemoglobin A giảm xuống mạnh.
  • Hemoglobin F: Đây là huyết sắc tố xuất hiện trong thai nhi và trẻ sơ sinh. Một số bệnh lý khiến lượng Hemoglobin F tăng lên với số lượng lớn và thay thế Hemoglobin A như bệnh hồng cầu hình liềm, bạch cầu, thiếu máu bất sản và khoảng thời gian sau sinh của sản phụ.
  • Hemoglobin A2: Đây là loại huyết sắc tố bình thường và được tìm thấy trong người trưởng thành.

Ngoài ra, giá trị của chỉ số HgB cũng thay đổi theo giới tính như sau:

  • Nam: 13 - 18g/dl (tương đương 8.1 – 11.2 millimole/l);
  • Nữ: 12 - 16g/dl đối với nữ (tương đương 7.4 – 9.9 millimole/l).

Chỉ số HgB sẽ tăng khi bị mất nước, mắc các bệnh tim, phổi và giảm khi bị thiếu máu, chảy máu hay các phản ứng gây tan máu khác gây ra.

Chỉ số HgB trong kết quả xét nghiệm máu có ý nghĩa gì?

Chỉ số HgB biểu thị tình trạng thiếu máu của người được xét nghiệm. Vì thế, khi chỉ số HgB không nằm trong khoảng giá trị chuẩn nghĩa là cơ thể của người được xét nghiệm đang có vấn đề. Khi đó, bác sĩ có thể quyết định có cần phải truyền máu cho người được xét nghiệm hay không. 

Nếu chỉ số HgB trong kết quả xét nghiệm thấp hơn mức tiêu chuẩn thì bạn đang bị thiếu máu, trường hợp chỉ số Hemoglobin thấp hơn 8g/dl thì cần phải xem xét truyền máu. Ngoài ra, chỉ số HgB sẽ thay đổi theo tình trạng của cơ thể, ví dụ như sau khi ăn no, hoạt động mạnh, mất nước, thiếu máu,… 

Một số yếu tố có thể tác động đến chỉ số HgB trong xét nghiệm máu

Một số yếu tố có thể tác động đến chỉ số HgB trong xét nghiệm máu

Chỉ số HgB trong kết quả xét nghiệm máu cũng có thể có những chênh lệch bởi một số tác động trong quá trình tiến hành xét nghiệm như:

  • Garo đặt quá lâu gây tình trạng cô đặc máu;
  • Số lượng bạch cầu và Lipid trong máu có thể đánh lừa và gây ra tình trạng tăng giả chỉ số HgB;
  • Điều kiện sống cũng làm chênh lệch chỉ số Hemoglobin như người hút thuốc lá hay người sống ở vùng cao có thể tăng chỉ số Hemoglobin;
  • Tế bào máu bị vỡ khi xét nghiệm cũng có thể làm thay đổi chỉ số;
  • Một số thuốc có tác dụng phụ tăng chỉ số Hemoglobin như Gentamycin, Methyldopa hay một số thuốc có tác dụng phụ làm chỉ số Hemoglobin giảm xuống như thuốc kháng sinh, Apresoline, Aspirin, Sulfonamid,...

Những nguyên nhân khiến chỉ số HgB thấp

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu máu trong cơ thể khiến chỉ số HgB thấp, bao gồm việc các tế bào máu được hình thành với số lượng thấp hơn bình thường, tốc độ phá hủy của tế bào hồng cầu quá nhanh so với thời gian tạo thành, hoặc mất máu do các vết thương gây ra. Chu kỳ kinh nguyệt gây mất máu ở nữ giới, hoặc việc hiến máu thường xuyên cũng sẽ gây ra tình trạng thiếu máu.

Một số tình trạng thiếu máu được thể hiện qua chỉ số HgB gồm có:

Thiếu sắt

Khả năng hấp thu sắt của cơ thể bị hạn chế hay trong thực đơn dinh dưỡng hàng ngày thiếu đi lượng sắt cần thiết cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu sắt.

Thiếu máu ác tính

Giống như tình trạng thiếu sắt, lượng thức ăn cung cấp hàng ngày thiếu lượng Vitamin B12 cần thiết hoặc cơ thể không có khả năng tự hấp thụ Vitamin B12 sẽ gây ra tình trạng thiếu máu ác tính.

Thiếu máu bất sản

Tình trạng thiếu máu bất sản là việc giảm đáng kể số lượng hồng cầu, tiểu cầu và bạch cầu do các tế bào máu mới không kịp tạo ra.

Thiếu máu do mất máu

Đây là tình trạng xảy ra khi các tế bào hồng cầu bị loại bỏ khỏi cơ thể khi vẫn còn tuổi thọ mà tủy sống lại chưa kịp sản sinh ra tế bào máu mới. 

Ở một vài trường hợp, thiếu máu cũng có thể liên quan đến một số bệnh lý ở tủy xương, bệnh bạch cầu, bất thường ở cơ quan tạo máu, có khối u ở đường tiêu hóa, cảnh báo bệnh ở thận, gan và có rối loạn viêm. 

Thiếu máu là tình trạng phổ biến ở phụ nữ sau khi sinh, nguyên nhân chủ yếu do chế độ ăn uống không bổ sung đủ dinh dưỡng và lượng sắt cần thiết cho cơ thể. Đặc biệt là tình trạng mất lượng máu cao khi sinh làm hao hụt lượng máu dự trữ của người mẹ.

Tình trạng thiếu máu cũng xảy ra phổ biến ở phụ nữ hơn do sự mất máu xảy ra trong chu kỳ kinh nguyệt.

Các triệu chứng thiếu máu 

  • Người thiếu máu thường gặp tình trạng ù tai, hoa mắt khi đột ngột thay đổi tư thế hoặc cố gắng hoạt động, người lừ đừ và thường cảm thấy mỏi mệt;
  • Hụt hơi do hơi thở ngắn, tim đập nhanh hơn bình thường;
  • Trí nhớ giảm sút, hay bị đau nhức đầu, khó tập trung vào công việc và học tập, thường xuyên mất ngủ, ngủ gà ngủ gật;
  • Tay chân hay bị tê mỏi, khả năng lao động chân tay hay trí óc đều bị giảm sút;
  • Thường cảm thấy hồi hộp và đau ngực vùng trước tim;
  • Da xanh xao, màu mắt nhợt nhạt, da có thể vàng hoặc sạm đi, lòng bàn tay, da mặt nhợt nhạt;
  • Tóc bị rụng nhiều, móng tay móng chân trở nên giòn và dễ bị gãy.

Phòng ngừa thiếu máu và giảm chỉ số HgB

Để phòng ngừa tình trạng thiếu máu, bạn cần có chế độ dinh dưỡng cung cấp đầy đủ các chất. Các thực phẩm giàu sắt và Axit Folic có thể kể đến là thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu, rau xanh, các chế phẩm từ đậu nành cũng là nguồn thực phẩm bổ sung Vitamin B12. Ngoài ra, các loại trái cây giàu Vitamin C cũng giúp tăng cường sức đề kháng và làm tăng khả năng hấp thu sắt.

Bổ sung các thực phẩm giàu sắt để phòng ngừa tình trạng thiếu máu

Bổ sung các thực phẩm giàu sắt để phòng ngừa tình trạng thiếu máu

Bổ sung đầy đủ lượng sắt và Axit Folic cho cơ thể để hạn chế tình trạng thiếu máu, bạn có thể uống viên sắt có kết hợp Axit Folic. Tuy nhiên, bạn nên uống viên sắt giữa hai bữa ăn hoặc uống vào bữa tối trước khi đi ngủ, không uống viên sắt cùng với trà hoặc sữa.

Ngoài ra, bạn nên đi khám sức khỏe và xét nghiệm máu định kỳ 1-2 lần/ năm vừa để chủ động tầm soát vừa giúp phát hiện sớm tình trạng thiếu máu (nếu có), từ đó có cách điều trị kịp thời, hiệu quả.