Bị xi măng bắn vào mắt phải xử lý như thế nào? Có cần đến Bệnh viện không?

Bị xi măng bắn vào mắt có nguy hiểm không?

Xi măng bắn vào mắt là một trong số các tai nạn lao động không hiếm gặp, đặc biệt ở những người làm xây dựng, phụ hồ hoặc dịch vụ sửa chữa. Đây là tình trạng nguy hiểm bởi xi măng tươi có tính kiềm (bazơ) mạnh, khả năng ăn mòn nhanh và có thể gây tổn thương sâu cho mắt nếu không được xử trí kịp thời.

Trên thực tế, bác sĩ chuyên khoa mắt Bệnh Viện Đa khoa Phương Đông đã ghi nhận nhiều trường hợp đến khám trong tình trạng đau nhức dữ dội, mắt đỏ, chảy nước mắt liên tục. Khi thăm khám, bác sĩ ghi nhận trợt toàn bộ bề mặt giác mạc, giác mạc bắt màu xanh khi nhuộm cho thấy tổn thương đã lan rộng. 

Xem thêm: Viêm loét giác mạc: Triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị hiệu quả

Xi măng bắn vào mắt có thể khiến người bệnh bị đỏ mắt, chảy nước mắt liên tục 

Tùy vào mức độ tiếp xúc và thời gian xi măng lưu lại trong mắt, người bệnh có thể gặp phải nhiều biến chứng như sau:

Kích ứng mắt

Ở mức độ nhẹ, xi măng bắn vào mắt có thể gây kích ứng tức thì. Người bệnh thường cảm thấy cộm xốn, rát mắt, đỏ mắt và chảy nước mắt nhiều. Đây là phản ứng ban đầu của mắt khi tiếp xúc với chất lạ có tính ăn mòn. Tuy nhiên, nếu không xử trí đúng cách, tình trạng kích ứng này có thể nhanh chóng tiến triển nặng hơn.

Viêm kết mạc

Khi xi măng tiếp xúc lâu hơn với bề mặt mắt, lớp kết mạc có thể bị viêm. Người bệnh lúc này sẽ thấy mắt đỏ rõ, sưng mi, đau nhức và nhạy cảm với ánh sáng. Viêm kết mạc do xi măng không đơn thuần là viêm thông thường mà có nguy cơ lan rộng nếu kiềm tiếp tục ngấm sâu vào mô mắt.

Trầy giác mạc

Giác mạc là lớp trong suốt, rất nhạy cảm ở phía trước nhãn cầu. Xi măng bắn vào mắt có thể gây trầy hoặc trợt giác mạc. Đây có thể là lý do khiến người bệnh đau nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng và cảm giác như có dị vật trong mắt. Nếu trầy giác mạc không được điều trị đúng, nguy cơ nhiễm trùng và để lại sẹo giác mạc là hoàn toàn có thể xảy ra.

Bỏng mắt do kiềm

Biến chứng nguy hiểm nhất khi bị xi măng bắn vào mắt là bỏng mắt do kiềm. Đây là dạng bỏng nặng, thường gặp khi mắt tiếp xúc với các chất như vôi, xi măng, xút, xà phòng đặc hoặc chất tẩy rửa mạnh. Khác với bỏng axit, bỏng kiềm có xu hướng ăn sâu và lan rộng, gây tổn thương kéo dài.

Sau khi thăm khám, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ bỏng dựa trên tình trạng tróc biểu mô giác mạc, độ đục giác mạc, phù nề và tình trạng thiếu máu kết mạc vùng rìa.

• Với bỏng mắt độ I – II, tiên lượng thường tốt, thị lực ít bị ảnh hưởng.
• Với bỏng độ III – IV, nguy cơ giảm thị lực nặng, thậm chí để lại biến chứng lâu dài như hoại tử mô, dính mi – cầu, giác mạc lâu lành hoặc glaucoma thứ phát.

Bỏng mắt là một trong số các biến chứng của xi mắng bắn vào mắt 

Phải làm gì khi bị xi măng bắn vào mắt?

Hãy đến Bệnh viện uy tín gần nhất để được xử lý càng sớm càng tốt. Tại đây, bác sĩ sẽ tiến hành rửa mắt đúng kỹ thuật, đánh giá mức độ tổn thương và phân độ bỏng mắt trên lâm sàng. Dựa vào kết quả thăm khám, người bệnh sẽ được chỉ định thuốc phù hợp nhằm kiểm soát viêm, giảm đau, hỗ trợ phục hồi giác mạc và phòng ngừa biến chứng.

Tuyệt đối không tự xử lý tại nhà theo các mẹo truyền miệng hay tự ý dùng thuốc nhỏ mắt. Việc chậm trễ hoặc xử trí sai có thể khiến chất kiềm ngấm sâu hơn, làm tổn thương mắt nghiêm trọng.

Xử trí cho bệnh nhân bị xi măng bắn vào mắt

Tại bệnh viện, người bệnh sẽ được xử trí ban đầu ngay tại khoa Cấp cứu. Bác sĩ sẽ tiến hành đo độ pH của mắt bằng giấy quỳ để đánh giá mức độ kiềm trong môi trường mắt. Đây là bước quan trọng nhằm xác định mức độ bỏng hóa chất và định hướng xử trí tiếp theo.

Sau đó, bác sĩ sẽ kiểm tra cùng đồ mắt để tìm và lấy ra các dị vật còn sót lại như vôi cục, đất cát hoặc mảnh xi măng. Việc loại bỏ hoàn toàn dị vật giúp hạn chế hóa chất tiếp tục ăn mòn bề mặt mắt.

Tiếp theo, bác sĩ sẽ tiến hành rửa mắt cho bệnh nhân. Sau quá trình rửa, độ pH sẽ được đo lại để đảm bảo môi trường mắt đã trở về mức an toàn. Các chỉ định khác có thể được đưa ra cho từng trường hợp bệnh nhân. 

Điều trị cho người bị xi măng tươi bắn vào mất như thế nào?

Các phương pháp điều trị còn phụ thuộc vào mức độ tổn thương thực tế của mắt sau thăm khám. Mục tiêu điều trị là kiểm soát viêm nhiễm, hỗ trợ giác mạc hồi phục và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

• Điều trị bằng thuốc: Trong đa số trường hợp, người bệnh sẽ được chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc nhỏ mắt và thuốc toàn thân. Các thuốc kháng sinh được sử dụng nhằm phòng ngừa nhiễm trùng, đặc biệt khi bề mặt giác mạc bị tổn thương.
• Các thủ thuật khác: Một số người bệnh cần được rửa tiền phòng và đo pH tiền phòng để kiểm soát tình trạng bỏng hóa chất sâu bên trong mắt. Nếu xuất hiện mô hoại tử, bác sĩ sẽ tiến hành cắt lọc mô tổn thương nhằm tạo điều kiện cho mô lành phát triển. 

Lưu ý gì khi chăm sóc người bệnh bị xi măng bắn vào mắt 

Việc chăm sóc người bệnh đúng cách ngay từ đầu đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình hồi phục. Khi chăm sóc bệnh nhân, người nhà và bản thân người bệnh cần lưu ý một số điểm sau:

• Luôn rửa tay sạch sẽ trước khi chạm vào mắt, rửa mắt hoặc nhỏ thuốc. Việc này giúp hạn chế vi khuẩn xâm nhập, tránh làm tình trạng viêm nhiễm nặng hơn.
• Rửa mắt đúng cách và nhẹ nhàng:
• Nhỏ nhiều giọt nước muối sinh lý (Natri Clorid 0,9%) vào mắt để làm trôi dịch tiết và cặn xi măng còn sót lại.
• Dùng gòn hoặc gạc sạch lau nhẹ vùng mi mắt, tuyệt đối không quẹt trực tiếp vào nhãn cầu để tránh gây trầy xước.
• Sau khi rửa mắt, sử dụng thuốc nhỏ và thuốc tra mắt theo đúng hướng dẫn của bác sĩ. Các loại thuốc nhỏ nên cách nhau từ 10–15 phút, thuốc mỡ thường dùng vào buổi trưa hoặc trước khi đi ngủ.
• Đeo kính mát hoặc kính râm khi ra ngoài để hạn chế chói sáng và bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn, gió mạnh.
• Giữ vệ sinh cá nhân tốt, tránh dụi tay lên mắt, không để cát, bụi bay vào mắt đang tổn thương.
• Khi tắm gội, cần tránh để nước chảy vào mắt bị thương, vì nước không đảm bảo vô trùng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Chế độ sinh hoạt và ăn uống hợp lý:
• Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu.
• Uống đủ nước mỗi ngày.
• Hạn chế rượu bia, thuốc lá vì những yếu tố này có thể làm chậm quá trình lành tổn thương của mắt.

Xem thêm: Vệ sinh mắt an toàn theo từng dạng tổn thương thường gặp

Bạn nên rửa mắt nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ 

Phòng ngừa bị xi măng bắn vào mắt như thế nào?   

Phòng ngừa luôn là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ đôi mắt trước nguy cơ tổn thương do xi măng gây ra. Đặc biệt với những người thường xuyên làm việc trong môi trường xây dựng, các biện pháp dưới đây càng cần được chú trọng:

• Luôn đeo kính bảo hộ chuyên dụng khi làm việc với xi măng, vôi, hóa chất hoặc vật liệu xây dựng.
• Cẩn trọng khi sử dụng các chất tẩy rửa trong sinh hoạt hằng ngày. Nếu có thể, nên đeo kính bảo hộ để tránh dung dịch bắn vào mắt.
• Xử trí ngay khi xi măng hoặc hóa chất văng vào mắt:
• Rửa mắt lập tức bằng nước sạch có sẵn như nước máy, nước khoáng, nước suối đóng chai hoặc nước muối sinh lý.
• Rửa liên tục từ 3–5 phút hoặc chớp mắt nhiều lần trong chậu nước sạch để làm giảm lượng hóa chất bám trên bề mặt nhãn cầu.
• Sau sơ cứu ban đầu, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí chuyên khoa, không nên chủ quan tự điều trị tại nhà.

Có thể nói, bị xi mắng bắn vào mắt không thể tự xử lý tại nhà, bạn phải đến Bệnh viện gần nhất để được hỗ trợ kịp thời, hạn chế nguy cơ tổn thương mi, kết mạc và ảnh hưởng thị lực sau này. Việc xử lý đúng cách và kịp thời sẽ giúp mắt phục hồi nhanh chóng và người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường.