Cay mắt: Nguyên nhân, hướng điều trị và phòng ngừa

Cay mắt do đâu?

Cay mắt, chảy nước mắt là những dấu hiệu cảnh báo mắt đang bị khô, dị ứng hoặc nhiễm trùng. Do lượng nước mắt tiết ra không đủ đáp ứng cho hoạt động của mắt, dẫn đến bề mặt nhãn cầu bị tổn hại nhất định.

Tình trạng này tương đối phổ biến, không quá nguy hiểm đến thị lực nhưng cũng không nên chủ quan. Bệnh nhân cần theo dõi sát triệu chứng, kịp thời thăm khám để nhận diện chính xác nguyên nhân gây bệnh.

Ngoại cảnh

Mắt cay, dễ chảy nước mắt bị ảnh hưởng bởi những điều kiện môi trường sinh hoạt thường ngày như:

• Sinh sống, làm việc ở nơi có nhiều gió khiến bụi bẩn và cát dễ dàng bay vào mắt. Gió mạnh còn làm nước mắt bay hơi nhanh hơn, giác mạc trở nên khô và cay rát rõ rệt.
• Tiếp xúc thường xuyên với tia cực tím, ánh nắng mặt trời giữa trưa khiến mắt bị kích ứng. Ngoài biểu hiện cay mắt, chảy nước mắt, giác mạc người bệnh còn bị nóng rát, ngứa hoặc đỏ.
• Ngồi lâu trong điều hòa, môi trường có độ ẩm thấp gây mất cân bằng độ ẩm của mắt, tăng cảm giác cay và tiết nước mắt.
• Sử dụng máy tính, điện thoại trong thời gian dài buộc mắt phải tiếp xúc với ánh sáng xanh, dẫn đến mỏi mắt, khô, cay và chảy nước mắt.

Các nguyên nhân ngoại cảnh dẫn đến cay mắt

Dị ứng

Sự xâm nhập của các tác nhân dị ứng làm mắt xuất hiện những triệu chứng khó chịu như đỏ, cay, nóng rát, ngứa hoặc chảy nước mắt. Căn nguyên vấn đề có thể đến từ cỏ dại, phấn hoa, lông động vật, mạt bụi hoặc nấm mốc.

Việc hút thuốc lá thường xuyên, tiếp xúc kéo dài với khói thuốc lá đều có khả năng phá vỡ lớp màng phim nước mắt. Điều này khiến giác mạc trở nên nhạy cảm hơn, tăng nguy cơ cay, tròng trắng chuyển đỏ hoặc chảy nước mắt.

Xem thêm: Giác mạc mỏng: Nguyên nhân, biến chứng và hướng chẩn đoán

Bệnh lý

Cay mắt nếu kèm theo mỏi mắt, chảy nước mắt thường xuyên có thể cảnh báo chứng khô mắt. Khi này nước mắt sản xuất không đủ để duy trì độ ẩm cần thiết cho hoạt động thị giác, khiến bề mặt nhãn cầu xuất hiện cảm giác khó chịu như cộm, xốn hoặc nhìn kém.

Hội chứng khô mắt gây ra biểu hiện cay, cộm, xốn hoặc nhìn kém

Khô mắt xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, thông thường liên quan đến dị ứng, nhiễm trùng, tuổi tác hoặc tác dụng phụ của thuốc. Lạm dụng thuốc nhỏ mắt hoặc dùng loại không phù hợp với tình trạng cá nhân cũng có thể khiến bệnh tình trở nên trầm trọng hơn.

Với người cao tuổi, cay mắt có thể xảy ra do các bệnh lý tật khúc xạ, tắc ống lệ, cườm nước, cườm khô hoặc lão thị. Theo thời gian nếu không can thiệp đúng cách, thị lực người bệnh sẽ suy giảm nghiêm trọng và rất khó hồi phục.

Nhiễm trùng

Cay mắt là phản ứng thông thường của cơ thể khi mắt bị nhiễm trùng, nhằm giữ độ ẩm và hỗ trợ rửa trôi tác nhân gây bệnh. Trong đó, điển hình nhất gồm có viêm bờ mi, viêm kết mạc xảy ra bởi nấm, virus hoặc vi khuẩn.

Cách cải thiện tình trạng cay và chảy nước mắt

Cay mắt có thể là biểu hiện thoáng qua nhưng cũng có thể cảnh báo bệnh lý mắt tiềm ẩn, đòi hỏi công tác điều trị diễn ra dứt điểm. Trong khoảng thời gian này, người bệnh cũng cần chú ý thay đổi một số thói quen để hỗ trợ cải thiện tình trạng.

Cụ thể:

• Tập thói quen chớp mắt thường xuyên để tăng sản xuất dịch tiết ở mắt.
• Trước khi ra ngoài, làm việc trong môi trường nhiều khói bụi cần trang bị đồ bảo hộ cho mắt.
• Thiết lập thói quen sinh hoạt lành mạnh bằng cách đi ngủ sớm, tránh thức khuya, ngủ đủ giấc và thường xuyên tập thể dục.
• Kiêng tối đa các chất kích thích, gây hại cho sức khỏe mắt như đồ uống chứa cồn, thuốc lá hoặc caffein.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ, thoáng đãng, hạn chế tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ khiến mắt bị kích ứng.
• Không tiếp xúc lâu với thiết bị điện tử, hạn chế ảnh hưởng từ ánh sáng xanh.
• Mỗi ngày uống đủ 2,5 - 3 lít nước nhằm cung cấp độ ẩm cần thiết cho hoạt động mắt.
• Chế độ dinh dưỡng ưu tiên các nhóm thực phẩm có lợi cho mắt như vitamin A, omega-3 trong cà rốt, cà chua, cá hồi hoặc dầu thực vật.

Những cách khắc phục tình trạng cay, chảy nước mắt thường xuyên

Nếu tình trạng không thuyên giảm, thậm chí tiến triển, người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc uống hoặc thuốc nhỏ mắt. Bạn nên liên hệ đến 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám với bác sĩ Chuyên khoa Mắt - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông để được khám và tư vấn hướng điều trị phù hợp.

Kết luận

Cay mắt tuy là triệu chứng phổ biến nhưng cũng không nên chủ quan, đặc biệt với những trường hợp diễn tiến kéo dài hoặc tái phát thường xuyên. Để dứt điểm tình trạng khó chịu tại mắt, người bệnh nên thăm khám y tế trong thời gian sớm nhất, đảm bảo sức khỏe đôi mắt được bảo toàn và duy trì lâu dài.