Nối tiếp hành trình chăm sóc sức khỏe tinh thần tại Lai Châu, mỗi cuộc gặp gỡ đều để lại một khoảng lặng. Nếu lần trước là lời tự trách của một đứa trẻ 8 tuổi, thì lần này, điều khiến chuyên gia lặng người là sự bình thản đến xót xa của cô bé tuổi 14.
ĐẰNG SAU VẺ ĐIỀM TĨNH CỦA MỘT ĐỨA TRẺ
Tranh minh họa cho câu chuyện trong bài viết
Thăm khám cho em,
ThS. Chuyên gia Tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân (Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tinh thần, BVĐK Phương Đông) nhận thấy một biểu hiện khác thường. Em lặng lẽ trả lời từng câu hỏi bằng giọng đều đều, gần như không bộc lộ cảm xúc khi nhắc đến những biến cố đã qua.
Em kể, bố mẹ lần lượt qua đời vì bệnh khi em còn nhỏ. Sau thời gian sống cùng người bác trong hoàn cảnh khó khăn, em được đưa vào Cơ sở Bảo trợ xã hội. Điều khiến ThS. Hoàng Quốc Lân lặng người là câu nói bình thản: "Cháu gần như không còn nhớ khuôn mặt của mẹ".
Theo ThS. Hoàng Quốc Lân, sự bình thản ấy đôi khi lại là dấu hiệu cảnh báo đáng lưu ý. Sau những sang chấn hoặc mất mát kéo dài, nhiều trẻ vô thức kìm nén cảm xúc như một cơ chế tự bảo vệ (defense mechanism), tạo nên một "lớp vỏ" điềm tĩnh để tránh phải đối diện với nỗi đau quá lớn bên trong.
ThS. Chuyên gia Tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân - Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tinh thần, BVĐK Phương Đông, giao lưu với các em nhỏ trong chương trình “Vai em mang Mặt Trời”
SỰ THU MÌNH THẦM LẶNG LÀ TÍN HIỆU CẦN ĐƯỢC LẮNG NGHE
Nhận ra “lớp vỏ” tự vệ ấy, ThS. Hoàng Quốc Lân không vội vàng đào sâu vào nỗi đau mà chỉ nhẹ nhàng đặt một chiếc gương nhỏ trước mặt em, mỉm cười nói:
“Cháu hãy nhìn vào đây xem... Đôi mắt, hàng lông mày và cả nụ cười này của cháu, chính là hình bóng của mẹ đấy. Mẹ chưa từng mất đi, mẹ vẫn đang ở ngay đây, trong chính con người cháu.”
Khoảnh khắc ấy, ánh mắt vốn cố tỏ ra cứng cỏi của em chợt chùng xuống. Lần đầu tiên sau nhiều năm né tránh ký ức, em không còn gạt hình bóng của mẹ ra khỏi tâm trí. Sự đồng hành của chuyên gia đã tạo nên "khe nứt" đầu tiên trên lớp vỏ tự bảo vệ mà em dựng lên bấy lâu.
Qua thăm khám chuyên sâu và các thang đo tâm lý, em được xác định có biểu hiện rối loạn trầm cảm mức độ nhẹ kèm lo âu, nổi bật với tình trạng thu mình cảm xúc và cảm giác cô đơn kéo dài. Tuy nhiên, việc vẫn duy trì kết quả học tập tốt cho thấy em có nội lực tích cực và sẽ có nhiều cơ hội phục hồi nếu được hỗ trợ tâm lý kịp thời.
Mỗi đứa trẻ sau biến cố đều có một cách tự bảo vệ mình: có em bật khóc, có em chọn sự bình thản để che giấu nỗi đau. Dù biểu hiện theo cách nào, điều các em cần nhất vẫn là được lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành.
Đội ngũ BVĐK Phương Đông cùng Hoa hậu Việt Nam 2024 Hà Trúc Linh chuẩn bị những phần quà để trao cho Cơ sở Bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh Lai Châu.
Với chương trình thiện nguyện "Vai em mang Mặt Trời", BVĐK Phương Đông không chỉ mang đến hoạt động khám bệnh mà còn đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe tinh thần đến gần hơn với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, giúp nhận diện sớm những khó khăn tâm lý và hỗ trợ các em bằng chuyên môn, để từng bước chữa lành những tổn thương vô hình.