Chỉ số HCT là gì? Khi nào cần làm xét nghiệm HCT?

Tác giả: Hoàng Lan

Xuất bản: 30-11-2020

16

0 / 5 ( 0 bình chọn)

Khi khám sức khỏe tổng quát, nhiều người được thực hiện xét nghiệm HCT nhưng không biết HCT là gì. Đây là một trong các xét nghiệm phổ biến để đánh giá tình trạng sức khỏe mỗi người. Bài viết sau sẽ giúp bạn tìm hiểu về chỉ số này nhé.

Nhiều người còn chưa biết chỉ số HCT là gì

Khi làm xét nghiệm kiểm tra sức khỏe, bác sĩ có thể cho bạn biết chỉ số HCT là gì

Chỉ số HCT là gì?

HCT là chữ viết tắt của thuật ngữ Hematocrit, là tỷ lệ lượng hồng cầu có trong thể tích máu toàn phần. HCT còn được gọi là dung tích của hồng cầu. 

Nhiều người khi đi khám thường thắc mắc ý nghĩa của xét nghiệm chỉ số hematocrit là gì. Câu trả lời là, chỉ số hematocrit cho biết tỷ lệ phần trăm của hồng cầu trong thể tích máu. Từ kết quả xét nghiệm HCT, bác sĩ sẽ đánh giá được tình trạng thiếu máu, mất máu của bệnh nhân. Đồng thời có thể chẩn đoán được các bệnh lý về tim mạch, phổi hoặc bệnh tăng hồng cầu.

Chỉ số hematocrit được tính bằng công thức thể tích của hồng cầu chia cho thể tích máu, đơn vị tính là phần trăm. Công thức tính HCT là:

HCT= [ V (Hồng cầu) : V (Toàn phần)] x 100%

Chỉ số HCT thế nào là bình thường?

Chỉ số HCT được xem là bình thường ở người có tình trạng sức khỏe tốt, không mắc các bệnh về hồng cầu.

Mức bình thường của HCT không cố định với mọi độ tuổi và giới tính. Với mỗi đối tượng, chỉ số này có sự chênh lệch cụ thể như sau: 

Dưới 15 tuổi: HCT từ 35 % đến 39%.

Trên 15 tuổi: Nữ từ 37% đến 48%, nam từ 45% đến 52%.

Để tìm hiểu chỉ số HCT là gì cần biết đây là tỷ lệ phần trăm hồng cầu trong máu

Nhiều người được thực hiện xét nghiệm HCT nhưng không biết HCT là gì

Xét nghiệm đo chỉ số HCT diễn ra thế nào?

Xét nghiệm HCt nằm trong bộ xét nghiệm công thức máu. Cụ thể, khi thực hiện xét nghiệm công thức máu, bệnh nhân phải trải qua các xét nghiệm như đo nồng độ hemoglobin, hematocrit, cùng xét nghiệm bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu. Bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu là 3 tế bào được sản xuất bởi các tủy xương. 

Trong xét nghiệm đo chỉ số Hematocrit, sau khi đã có mẫu máu lấy từ bệnh nhân, kỹ thuật viên sẽ sử dụng một máy chuyên dụng tự động để đo HCT cùng với thực hiện các xét nghiệm khác. Ngoài ra, bệnh nhân có thể được các bác sĩ chỉ định áp dụng phương pháp sử dụng máy ly tâm để đo lượng hematocrit.

Xét nghiệm chỉ số HCT bằng máy ly tâm diễn ra chỉ trong khoảng vài phút và trải qua 3 bước:

  • Bệnh nhân được lấy một lượng máu từ 0.05 ml - 0.1ml. Mẫu máu này được đặt vào bên trong một ống dẫn nhỏ được bọc kín bởi đất sét hoặc sáp.
  • Kỹ thuật viên xét nghiệm sẽ đặt một máy quay ly tâm vào ống dẫn. Các tế bào hồng cầu sẽ bị đọng lại ở dưới phần đáy ống và sẽ tạo nên cột hồng cầu. Cột hồng cầu phía dưới được phân tách với cột huyết thanh ở phía trên.
  • Chiều cao phần hồng cầu được chia đều cho chiều cao của dịch chứa trong ống dẫn. 

Hiểu chỉ số HCT là gì sẽ giúp bảo vệ sức khỏe tốt hơn

Để tìm hiểu chỉ số HCT là gì cần biết đây là tỷ lệ phần trăm hồng cầu trong thể tích máu

Khi HCT tăng giảm nói lên điều gì?

HCT giảm thấp

Lượng hematocrit suy giảm thấp là biểu hiện của tình trạng thiếu máu. Có thể do các nguyên nhân sau:

  • Chấn thương, xuất huyết trong, viêm loét…gây chảy máu
  • Do hồng cầu bị phá hủy (Hồng cầu hình liềm, lách to).
  • Ung thư, suy tủy xương hoặc dùng nhiều thuốc Tây gây giảm thể tích hồng cầu.
  • Chế độ ăn thiếu hụt các chất như sắt, folate, vitamin B12.
  • Uống quá nhiều nước hoặc truyền tĩnh mạch quá mức gây dư thừa nước trong cơ thể.

HCT tăng cao

cho thấy tỷ lệ phần trăm của các tế bào hồng cầu ở trong máu chiếm tỷ lệ cao hơn trên mức bình thường. Đặc biệt khi so với giới tính, độ tuổi và các yếu tố tác động khác như môi trường sống thiếu oxi, người đang mang thai. Trường hợp chỉ số HCT cao hơn 55% rất có thể cho thấy người bệnh đã bị tai biến mạch máu não.

Một số nguyên nhân khiến cho hematocrit tăng cao phải kể đến như:

  • Cơ thể bị thiếu nước.
  • Thiếu hụt oxy do nơi sống cao, hút thuốc lá, phổi bị xơ hóa.
  • Mắc bệnh tim bẩm sinh.
  • Tăng hồng cầu thứ phát khi tủy xương sản xuất hồng cầu quá mức hoặc hồng cầu bị tăng không rõ nguyên nhân.
  • Mắc các bệnh như thuyên tắc phổi, hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Làm gì để ổn định chỉ số HCT?

Để đưa chỉ số HCT trở lại mức bình thường, người bệnh cần chú ý:

  • Điều trị hiệu quả các bệnh lý căn nguyên gây tăng giảm HCT bất thường. 
  • Áp dụng lâu dài thói quen ăn uống khoa học và hợp lý. 
  • Thực hiện lối sinh hoạt hàng ngày có lợi, tránh các thói quen xấu như hút thuốc, uống rượu. Không nên ở môi trường thiếu oxi.

Như vậy chúng ta có thể thấy chỉ số HTC thường có trong các kết quả xét nghiệm máu khi khám sức khỏe tổng quát. Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là đơn vị uy tín giúp đánh giá chính xác lượng HCT có trong máu, đội ngũ bác sĩ giỏi, hệ thống máy móc hiện đại sẽ căn cứ vào kết quả xét nghiệm trên để có phương án điều trị tốt nhất cho bạn. Nếu bạn còn bất cứ băn khoăn nào, vui lòng liên hệ hotline 1900 1806 để được tư vấn chính xác, tận tình nhất.

 

1,557

Bài viết hữu ích?

Xét nghiệm NIPT là gì? có nên làm xét nghiệm nipt không?

Xét nghiệm NIPT là xét nghiệm trước sinh không xâm lấn. Kỹ thuật này cho phép phát hiện các bệnh lý di truyền, dị tật nghiêm trọng ảnh...

04/06/2021 16:32

Xét nghiệm HAV là gì? Có thực sự cần thiết?

Xét nghiệm HAV là gì? Đây là một xét nghiệm máu vô cùng quan trọng giúp chẩn đoán chính xác việc bạn có đang nhiễm virus viêm gan...

02/06/2021 15:55

Đo độ mờ da gáy và Double test là gì? Có ý nghĩa thế nào?

Đo độ mờ da gáy và Double test thường kết hợp với nhau để có thể phát hiện sớm một số dị tật bẩm sinh của thai nhi,...

17/03/2021 16:47

Chỉ số ALT là gì? Có ý nghĩa như thế nào trong chẩn đoán bệnh về gan

Chỉ số ALT thu được qua xét nghiệm máu phản ánh tình trạng tổn thương gan và các vấn đề liên quan. ALT cao hay thấp đều là...

16/03/2021 16:24

Chỉ số GPT là gì? GPT bao nhiêu là nguy hiểm?

Chỉ số GPT bao nhiêu là nguy hiểm? Câu trả lời cho thắc mắc này chính là khi nó đạt trên 200 UI/L. Đây là dấu hiệu cảnh...

13/03/2021 16:24