Chỉ số HCT trong xét nghiệm máu là gì? Khi nào cần làm xét nghiệm HCT?

Hoàng Lan

30-11-2020

16

HCT là một trong những chỉ số dùng để đánh giá tình trạng sức khỏe của con người. Khi khám sức khỏe tổng quát, có người được chỉ định làm xét nghiệm này. Thế nhưng chắc hẳn nhiều người vẫn không biết HCT là gì? Khi nào cần làm xét nghiệm này. Chính vì thế, BVĐK Phương Đông có bài viết chuyên sâu về vấn đề này để mọi người cùng hiểu rõ và hiểu đúng.

Chỉ số HCT là gì?

Chỉ số HCT trong máu là gì? HCT (viết tắt của thuật ngữ Hematocrit) là tỷ lệ lượng hồng cầu có trong thể tích máu toàn phần. HCT còn được gọi với tên khác là dung tích của hồng cầu. Nhiệm vụ của các tế bào hồng cầu là mang oxy đi khắp cơ thể. Khi oxy được tế bào sử dụng để sản xuất năng lượng thì các tế bào hồng cầu sẽ vận chuyển chất thải, carbon dioxide từ các tế bào trở ngược về phổi.

Xét nghiệm máu hct là gì?Xét nghiệm máu hct là gì?

Chắc hẳn nhiều người vẫn đang thắc mắc ý nghĩa của xét nghiệm chỉ số hematocrit. Câu trả lời đó là, chỉ số hematocrit cho biết tỷ lệ phần trăm của hồng cầu trong thể tích máu. Từ kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ đánh giá được tình trạng mất máu, thiếu máu của người bệnh. Đồng thời còn có thể chẩn đoán được các bệnh lý về tim mạch, phổi, tăng hồng cầu.

Công thức tính chỉ số hematocrit là thể tích hồng cầu chia cho thể tích máu, đơn vị tính là phần trăm:

HCT= [ V (Hồng cầu) : V (Toàn phần)] x 100%

Chỉ số HCT thế nào là bình thường?

Chỉ số Hematocrit HCT bình thường tức là người đó có tình trạng sức khỏe tốt, khống mắc các bệnh liên quan đến hồng cầu. Vậy như thế nào là chỉ số HCT bình thường?

Nhiều người được thực hiện xét nghiệm HCT nhưng không biết HCT là gì.Nhiều người được thực hiện xét nghiệm HCT nhưng không biết HCT là gì.

Tùy vào độ tuổi, giới tính mà mỗi người sẽ có chỉ số HCT khác nhau. Dưới đây sẽ là thông tin về chỉ số HCT ở mức bình thường, tức là người không mang bệnh về hồng cầu sẽ có chỉ số HCT trong khoảng sau:

  • Đối với trẻ em dưới 15 tuổi: HCT trong khoảng từ 35% - 39%
  • Đối với người trưởng thành: HCT của nữ khoảng từ 37% - 48%, còn nam là từ 45% - 52%.

Quy trình Xét nghiệm đo chỉ số HCT diễn ra thế nào?

Xét nghiệm Hematocrit nằm trong bộ xét nghiệm công thức máu. Cụ thể, khi làm xét nghiệm công thức máu, bệnh nhân sẽ phải làm các xét nghiệm như đo nồng độ hemoglobin, hematocrit, xét nghiệm bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu. Trong đó 3 tế bào bạch cầu, hồng cầu và tiểu cầu được sản xuất bởi các tủy xương.

Trong xét nghiệm đo chỉ số HCT, sau khi lấy mẫu máu từ bệnh nhân, kỹ thuật viên sẽ dùng máy chuyên dụng tự động để đo HCT cùng với thực hiện các xét nghiệm khác. Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể được bác sĩ chỉ định dùng phương pháp sử dụng máy ly tâm để đo lượng hematocrit.

Quy trình xét nghiệm đo chỉ số HCT bằng máy ly tâm có 3 bướcQuy trình xét nghiệm đo chỉ số HCT bằng máy ly tâm có 3 bước

Xét nghiệm đo chỉ số HCT bằng máy ly tâm chỉ diễn ra trong khoảng vài phút với 3 bước sau đây:

  • Bước 1: bệnh nhân được lấy khoảng 0.05 ml - 0.1ml máu. Sau đó đặt vào bên trong một ống dẫn nhỏ được bọc kín bằng đất sét hoặc sáp.
  • Bước 2: kỹ thuật viên xét nghiệm đặt một máy quay ly tâm vào ống dẫn. Các tế bào hồng cầu sẽ bị đọng lại ở đáy ống và tạo nên cột hồng cầu. Cột hồng cầu phía dưới phân tách với cột huyết thanh phía trên.
  • Bước 3: chiều cao phần hồng cầu được chia đều cho chiều cao của dịch chứa trong ống dẫn. 

Ý nghĩa của chỉ số HCT trong xét nghiệm máu

HCT giảm thấp

Lượng hematocrit HCT thấp dưới mức bình thường là biểu hiện của tình trạng thiếu máu. Nguyên nhân làm chỉ số HCT thấp có thể là do:

  • Chấn thương, xuất huyết trong, viêm loét… gây mất máu
  • Hồng cầu bị phá hủy (hồng cầu hình liềm, lách to).
  • Mức bệnh ung thư, suy tủy xương hoặc dùng nhiều thuốc Tây làm giảm thể tích hồng cầu.
  • Chế độ ăn hàng ngày thiếu hụt các chất như sắt, folate, vitamin B12.
  • Dư thừa nước trong cơ thể do uống quá nhiều nước hoặc truyền tĩnh mạch quá mức gây.

Chỉ số HCT cho thấy sức khỏe có đang bình thường hay khôngChỉ số HCT cho thấy sức khỏe có đang bình thường hay không

HCT tăng cao

Cho thấy tỷ lệ phần trăm của tế bào hồng cầu trong máu chiếm tỷ lệ cao hơn mức bình thường. Đặc biệt khi so sánh với giới tính, độ tuổi, yếu tố tác động khác như môi trường sống thiếu oxy, phụ nữ mang thai. Trường hợp chỉ số HCT cao trên 55% thì rất có thể là biểu hiện của bệnh tai biến mạch máu não.

Một số nguyên nhân làm chỉ số hematocrit tăng cao như:

  • Cơ thể bị mất nước.
  • Thiếu hụt oxy do sống ở nơi có độ cao lớn, hút thuốc lá, xơ hóa phổi.
  • Mắc bệnh tim bẩm sinh.
  • Tăng hồng cầu thứ phát do tủy xương sản xuất quá mức hoặc hồng cầu tăng không rõ nguyên nhân.
  • Mắc bệnh thuyên tắc phổi hoặc hội chứng khó, ngưng thở khi ngủ.

Làm gì để ổn định chỉ số HCT?

Để đưa chỉ số HCT về mức bình thường thì việc quan trọng nhất đó là điều trị dứt điểm nguyên nhân, bệnh lý dẫn tới chỉ số HCT tăng hoặc giảm bất thường. Người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối các chỉ định, hướng dẫn của bác sĩ về liều lượng, thời gian sử dụng thuốc trong quá trình điều trị. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc để tránh các hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.

Ăn uống khoa học là một trong những cách để ổn định chỉ số HematocritĂn uống khoa học là một trong những cách để ổn định chỉ số Hematocrit

Bên cạnh đó thì chế độ ăn uống cũng rất quan trọng. Người bệnh nên chọn những thực phẩm lành mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm để cung cấp dinh dưỡng, giúp cơ thể sớm bình phục. Tránh những đồ ăn chứa nhiều chất béo, dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn. Sau khi hồi phục thì vẫn nên duy trì chế độ ăn uống khoa học để đảm bảo sức khỏe được tốt nhất.

Ngoài ra thì việc duy trì lối sống lành mạnh như tập thể dục mỗi ngày cũng rất có ích trong việc ổn định chỉ số HCT. Tập thể dục chính là cách rèn luyện sức khỏe tốt nhất mà còn giúp tinh thần thoải mái, vui vẻ. Đồng thời bạn cũng cần tránh việc thức khuya, ngủ đủ giấc và loại bỏ các thói quen xấu như hút thuốc lá, uống rượu bia, làm việc trong môi trường thiếu oxy,...

Xét nghiệm HCT tại bệnh viện Phương Đông

Bệnh viện Đa khoa Phương Đông thực hiện xét nghiệm HCT cho khách hàng trong gói khám sức khỏe, khách hàng ngoài gói khi có nhu cầu đảm bảo kết quả chuẩn xác trong thời gian ngắn.

Xét nghiệm đo chỉ số HCT tại BV Phương Đông đảm bảo nhanh chóng, chính xácXét nghiệm đo chỉ số HCT tại BV Phương Đông đảm bảo nhanh chóng, chính xác

  • Nhân viên lấy máu chuyên nghiệp, thao tác nhanh chóng, chính xác
  • Quy trình lấy máu an toàn, sử dụng kim tiêm dùng 1 lần đảm bảo tránh lây nhiễm chéo.
  • Phòng xét nghiệm trang bị đầy đủ trang thiết bị, máy móc tự động hóa cao cấp, nhập khẩu từ các quốc gia tiên tiến như Mỹ, Hàn Quốc,... 
  • Thủ tục đơn giản, nhanh gọn, luôn có nhân viên hỗ trợ
  • Bệnh viện được Bộ Y tế đánh giá an toàn trong phòng chống dịch
  • Khuôn viên bệnh viện xanh tạo nên sự thoải mái cho người bệnh khi đến viện.

Ngoài xét nghiệm chỉ số HCT trong máu thì BVĐK Phương Đông còn là địa chỉ tin cậy cho mọi khách hàng khi cần chăm sóc sức khỏe. Mọi thông tin cần tư vấn, quý khách hàng vui lòng liên hệ tới số Hotline 1900 1806 để được hỗ trợ nhanh nhất.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

2,467

Bài viết hữu ích?

Đăng ký tư vấn

Đặt hẹn ngay để nhận tư vấn và xếp lịch khám kịp thời

Xét nghiệm công thức máu là gì và các chỉ số xét nghiệm máu

Xét nghiệm công thức máu là xét nghiệm được thực hiện khi khám bệnh, khám sức khỏe và theo dõi quá trình điều trị của người bệnh.

09-01-2021