Cơ hoành bị co thắt làm quá trình hô hấp thông thường bị gián đoạn, khiến người bệnh xuất hiện cảm giác đau tức vùng ngực hoặc bụng trên. Tình trạng này có thể xuất hiện sau khi vận động mạnh, chấn thương, ảnh hưởng từ bệnh lý hô hấp và tiêu hoá. Nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, nguyên nhân giúp bệnh nhân tiếp nhận xử trí kịp thời và hạn chế biến chứng về sau.
Cơ hoành bị co thắt là tình trạng co rút đột ngột, không tự chủ của cơ hoành, gây đau và cảm giác căng tức vùng ngực hoặc bụng trên. Hiện tượng này xảy xuất hiện bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, do căng thẳng, chấn thương hoặc vận động gắng sức.
Cơ hoành bị co thắt khiến bụng trên, vùng ngực người bệnh căng tức và đau đột ngột
Cơ hoành đóng vai trò tương tự vách ngăn giữa ổ bụng trên và lồng ngực, đồng thời tham gia hỗ trợ hoạt động hệ hô hấp. Trong quá trình hít thở, cơ hoành co lại giúp lồng ngực nở ra để lấy oxy vào phổi; ngược lại với trường hợp thở ra, cơ hoành giãn nở nhằm đẩy carbon dioxide khỏi phổi.
Đau cơ hoành không phải căn bệnh hiếm gặp, có thể ảnh hưởng từ thói quen sinh hoạt, bệnh lý hoặc chấn thương cơ học. Xác định đúng nguyên nhân giúp công tác điều trị diễn ra hiệu quả, an toàn và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm về sau.
Tai nạn, vận động gắng sức hoặc một số thủ thuật y khoa có thể khiến cơ hoành tổn thương, làm khởi phát các cơn co thắt. Tùy thuộc mức độ, tính chất chấn thương mà cơn đau sẽ nặng nhẹ, theo từng đợt hoặc kéo dài liên tục khác nhau.
Để xác định vị trí tổn thương, bác sĩ sẽ căn cứ vào triệu chứng lâm sàng như khó thở, tức ngực, đau bụng, nhịp tim đập nhanh, buồn nôn, nôn, ho, đau vai. Kết hợp với kết quả soi lồng ngực, chụp cắt lớp vi tính, đánh giá chính xác tình trạng bệnh hiện tại.
Các bệnh lý về cơ xương thường khiến người bệnh gặp khó khăn khi vặn người, ho hoặc đau cơ liên sườn. Người bệnh có thể áp dụng các biện pháp dưới đây để cải thiện, giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu:
Cách phòng tránh đau cơ hoành khi mắc các bệnh lý về cơ xương
Khi tham gia các hoạt động thể chất mạnh, cường độ cao hoặc gắng sức, cơ hoành phải hoạt động liên tục và dễ bị quá tải, dẫn đến các cơn co thắt. Điều này khiến người bệnh có thể bị khó thở, hụt hơi, khó chịu rõ rệt, thậm chí có cảm giác không thể hô hấp bình thường.
Nếu vẫn tiếp tục vận động mạnh, tình trạng đau nhức có thể tăng lên và cảm nhận rõ rệt hơn. Người bệnh nên tạm ngừng thể thao, dành thời gian nghỉ ngơi và khởi động kỹ trong những lần tiếp theo.
Thoát vị cơ hoành thường xảy ra khi dạ dày bị đẩy ngược lên ngực thông qua những lỗ hở ở phần đáy cơ hoành, gọi là tâm vị. Bệnh lý này không quá nghiêm trọng, có thể kiểm soát hiệu quả khi ở giai đoạn nhẹ.
Tuy nhiên nếu nhận thấy trào ngược dạ dày thực quản, đại tiện phân đen hoặc dính máu, đau bụng, tức ngực, buồn nôn, nôn, ợ nóng, nấc cụt thì người bệnh cần thăm khám y tế sớm. Đây là những triệu chứng cảnh báo tình trạng bệnh chuyển nặng, không thể chủ quan kéo dài.
Cơ hoành bị co thắt là một trong những triệu chứng có thể xuất hiện ở bệnh nhân viêm màng phổi, gây đau nhức kèm theo khó thở. Một số người thậm chí khởi phát sốt, ho, đau lan sang vai hoặc sau lưng.
Viêm màng phổi không chỉ khiến cơ hoành co thắt mà còn khởi phát sốt, ho, đau lan sang vai hoặc lưng
Viêm phế quản cấp tính hoặc mạn tính dễ khiến người bệnh gặp triệu chứng ho, sốt, ớn lạnh, đờm hơi đặc và khó thở. Việc ho nhiều, hô hấp gắng sức dễ khiến cơ hoành phải co bóp liên tục, dẫn đến co thắt và đau tức vùng ngực.
Viêm phổi do vi khuẩn khiến người bệnh đối mặt với loạt triệu chứng tức ngực, sốt cao, khó thở, ho đờm hoặc kèm mủ. Nếu không kiểm soát kịp thời, bệnh lý có thể tiến triển và đe dọa đến tính mạng, đặc biệt ở nhóm trẻ em, người lớn tuổi hoặc có sức khỏe yếu.
Những biểu hiện dưới đây đang ngầm cảnh báo cơ hoành của bạn bị co thắt, cần chú ý theo dõi và thăm khám ngay khi xảy ra vấn đề bất thường:
Những dấu hiệu nhận biết cơ hoành đang bị co thắt bất thường
Trong trường hợp cơ hoành dịch chuyển quá sâu xuống phía dưới, lưu lượng khí tăng lên gây co thắt và suy hô hấp. Tình trạng này gợi ý các tổn thương nghiêm trọng, bệnh lý cơ xương, vấn đề về phổi hoặc thoát vị cơ hoành, cần can thiệp điều trị đặc hiệu.
Điều trị đau cơ hoành sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra, mức độ và tần suất xuất hiện. Phần lớn các triệu chứng có thể tự thuyên giảm sau vài phút tập trung nghỉ ngơi, duy trì nhịp thở đều đặn. Dưới đây là những biện pháp giúp kiểm soát cơn co thắt theo từng trường hợp.
Cơ hoành bị co thắt do vận động thường sẽ tự hết mà không cần can thiệp chuyên sâu. Nếu tình trạng kéo dài, người bệnh có thể áp dụng một trong hai cách dưới đây để kéo giãn lên các cơ xung quanh và giảm cảm giác khó chịu:
Nếu thoát vị khe hoành ở giai đoạn nhẹ, bệnh nhân chủ động cải thiện bằng cách chia nhỏ bữa ăn trong ngày hoặc dùng thuốc trị trào ngược dạ dày thực quản theo đơn kê. Với trường hợp xuất hiện biến chứng, bệnh tình chuyển nặng, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật.
Điều trị cơ hoành bị co thắt do nguyên nhân thoát vị khe hoành
Đau cơ hoành diễn ra thường xuyên, diễn biến nghiêm trọng, bác sĩ có thể cân nhắc áp dụng thêm một số cách điều trị sau:
Xây dựng cơ hoành khỏe mạnh không chỉ phòng ngừa các cơn co thắt, mà còn tham gia cải thiện hệ hô hấp. Áp dụng đều đặn các bài tập hô hấp dưới đây sẽ giúp cơ hoành hoạt động linh hoạt, thư giãn hệ hô hấp, ổn định nhịp thở và nâng cao sức khỏe tổng thể.
Với bài thư giãn cơ hô hấp, người bệnh có thể thực hiện khi nằm hoặc ngồi theo ý thích. Trong quá trình đảm bảo giữ đầu, lưng và chân ở một đường thẳng, rồi đưa hai tay lên hai vai. Giữ nguyên tư thế, bắt đầu chuyển động cánh tay, khuỷu tay theo vòng tròn từ sau ra trước, ngược lại 10 - 20 cái/lần, mỗi ngày 2 - 3 lượt.
Đến bài tập thở bụng, bạn đưa một tay lên trước ngực, tay còn lại giữ hờ ở bụng. Tiếp đến bắt đầu quá trình hít thở như bình thường nhưng ở tốc độ chậm, lần lượt hít phình bụng bằng mũi và thở ra qua đường miệng đến khi bụng xẹp xuống. Một ngày bạn có thể tập 2 - 3 lần, mỗi lần hít thở liên tục 10 - 20 cái.
Tập thở bụng 2 - 3 lần mỗi ngày để tăng cường sức khỏe cơ hoành
Người bệnh có thể tập thở kết hợp vận động tay, chân nhẹ nhàng, giữ hơi thở đều đặn và liên tục. Theo đó khi hít vào, bạn nên nâng tay và chân lên cao từ từ; giữ khoảng chục giây rồi nhẹ nhàng thở ra và hạ xuống. Bài tập này nên được duy trì thực hiện 2 - 3 lần mỗi ngày để cảm nhận hiệu quả rõ rệt.
Cơ hoành bị co thắt thường không đe dọa đến tính mạng người bệnh, song về lâu dài sẽ ảnh hưởng đáng kể đến chức năng hô hấp. Người bệnh cần chủ động thăm khám, nhận chỉ định điều chỉnh kết hợp việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt, dinh dưỡng và tập luyện, giúp kiểm soát tình trạng này hiệu quả.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Tham vấn chuyên môn: Đội ngũ Bác sĩ Trung tâm Cơ xương khớp
Tham vấn chuyên môn: Đội ngũ Bác sĩ Trung tâm Cơ xương khớp
Cơ hoành bị co thắt là tình trạng cơ hoành co rút không tự chủ, làm rối loạn hô hấp dẫn đến loạt triệu chứng khó chịu như đau ngực,...
