"CON KHÔNG BẢO VỆ ĐƯỢC MẸ..."
Trong chuyến thăm khám thiện nguyện tại Cơ sở Bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh Lai Châu,
ThS. Chuyên gia Tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân (Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tinh thần, BVĐK Phương Đông) đã có cơ hội tiếp xúc với một bé gái tiểu học. Em sống tại trung tâm gần ba năm cùng cháu trai, hai chị gái đã tốt nghiệp THPT và tiếp tục đi học, đi làm.
Hình ảnh ghi lại hoạt động thăm khám và tư vấn tâm lý cho trẻ em trong khuôn khổ chương trình
Ban đầu em khá dè dặt. Nhưng sau một hồi trò chuyện, em bắt đầu mở lòng và kể về những điều đã cất giữ rất lâu.
Trước đó, tuổi thơ của em gắn với những trận đòn và những lần bố say rượu, bạo hành mẹ. Mẹ mắc bệnh nặng rồi qua đời. Chỉ một thời gian ngắn sau, khi mới 6 tuổi, em tận mắt chứng kiến bố kết thúc sự sống ngay trước mặt mình. Đó là ký ức mà đến nay em vẫn không thể quên.
Điều khiến ThS. Lân trăn trở không chỉ là những biến cố em đã trải qua, mà còn ở cách em nhìn nhận về chính mình khi liên tục nhắc lại: “Con không bảo vệ được mẹ. Con là người kém cỏi, vô dụng”.
Theo ThS. Hoàng Quốc Lân, ở một đứa trẻ, đây là biểu hiện thường gặp của cảm giác tội lỗi sau sang chấn. Dù hoàn toàn không có khả năng thay đổi hay ngăn cản những gì đã xảy ra, em vẫn cho rằng mình đáng lẽ phải làm được điều gì đó để cứu mẹ. Trong quá trình đánh giá, em cho biết thường xuyên khó ngủ, căng thẳng kéo dài, lo lắng về tương lai và sợ không thể thực hiện ước mơ trở thành cô giáo. Kết quả các thang đo sàng lọc cho thấy em có những ký ức xâm nhập không mong muốn; buồn bã khi có yếu tố gợi nhớ bố mẹ; tim đập nhanh, khó thở, vã mồ hôi và muốn dừng lại mỗi khi nhắc lại câu chuyện.
Các biểu hiện này phù hợp với triệu chứng của rối loạn stress sau sang chấn (PTSD), kèm rối loạn lo âu và cảm giác tội lỗi kéo dài liên quan đến sang chấn.
"CHÚ CÓ NGHĨ MẸ LÀ MỘT NGÔI SAO SÁNG KHÔNG?"
Tranh minh họa cho câu chuyện được chia sẻ tại chương trình thiện nguyện "Vai em mang Mặt Trời", Lai Châu, 14/07/2026.
Nhờ cuộc trò chuyện chân thành, sự dè dặt ban đầu của em đã tan biến. Trước khi chia tay, em khẽ mỉm cười và nói rằng đây có lẽ là lần đầu tiên em cảm thấy có người thật sự lắng nghe những điều mình muốn nói. Khoảnh khắc ấy khiến ThS. Hoàng Quốc Lân lặng đi, bởi phía sau nụ cười của em là một khoảng trống tình cảm đã kéo dài suốt nhiều năm.
Khi buổi trò chuyện sắp khép lại, em bất ngờ ngẩng lên và hỏi khẽ: “Chú có nghĩ mẹ là một ngôi sao sáng không ạ?”
Đáp lại sự trong trẻo ấy, ThS. Hoàng Quốc Lân mỉm cười và trấn an rằng, mẹ sẽ luôn dõi theo hành trình của ba chị em. Điều mẹ mong muốn nhất ở em không phải là sự tự trách, mà là một cuộc sống bình an để vững bước thực hiện ước mơ của mình. Khi rời trung tâm, điều còn đọng lại trong ThS. Lân không phải là kết quả của các thang đo tâm lý, mà là lời tự trách của đứa trẻ mới 8 tuổi về biến cố của mình. Sau chuyến đi, anh quyết định đồng hành trị liệu tâm lý trực tuyến miễn phí và lâu dài cho em, thông qua Cơ sở Bảo trợ xã hội.
ThS. Chuyên gia tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân và các em nhỏ tại Cơ sở Bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh Lai Châu.
Chuyến thăm khám nằm trong chuỗi hoạt động của chương trình thiện nguyện “Vai em mang Mặt Trời”, do Bệnh viện Đa khoa Phương Đông phối hợp với Hoàng Thành Media và Hoa hậu Việt Nam 2024 Hà Trúc Linh tổ chức vào ngày 14.07 tại Lai Châu.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động trao quà và khám chữa bệnh, đội ngũ Phương Đông còn mang dịch vụ chăm sóc sức khỏe tinh thần đến với những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, để các em có thêm điểm tựa và niềm tin trên hành trình phía trước.
*Nhân vật trong ảnh không phải là em bé được nhắc đến trong bài viết nhằm bảo đảm quyền riêng tư.
