Dấu hiệu thiếu kẽm ở nam giới là gì? Khi nào cần bổ sung?

Kẽm đóng vai trò gì với sức khỏe nam giới?

Kẽm là một trong những vi chất thiết yếu có tác động sâu rộng đến nhiều khía cạnh sức khỏe của nam giới, từ nội tiết, sinh sản cho đến miễn dịch và thể lực. Việc cung cấp đủ kẽm giúp cơ thể duy trì hoạt động sinh lý ổn định và phòng ngừa nhiều rối loạn thường gặp ở nam giới. Dưới đây là những vai trò quan trọng nhất của kẽm:

Kẽm đóng vai trò quan trọng đối với sức khoẻ của nam giới

• Tăng cường sinh lý nam: Kẽm tham gia trực tiếp vào quá trình tổng hợp và điều hòa hormone testosterone – hormone quyết định ham muốn tình dục và khả năng sinh lý của nam giới. Khi được bổ sung đầy đủ kẽm, nồng độ testosterone trong máu được duy trì ổn định, từ đó giúp cải thiện ham muốn, hỗ trợ khả năng cương dương và kéo dài thời gian quan hệ. Ngược lại, thiếu kẽm có thể làm giảm testosterone, gây suy giảm sinh lý, mệt mỏi và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng đời sống tình dục.
• Cải thiện sức khỏe sinh sản: Kẽm là khoáng chất không thể thiếu trong quá trình hình thành và phát triển tinh trùng. Vi chất này góp phần nâng cao số lượng, cải thiện hình thái và tăng khả năng di động của tinh trùng. Nam giới thiếu kẽm thường có nguy cơ tinh trùng yếu, tinh trùng dị dạng hoặc giảm khả năng thụ tinh. Do đó, bổ sung kẽm đầy đủ đặc biệt quan trọng đối với nam giới đang có kế hoạch sinh con hoặc đối mặt với nguy cơ hiếm muộn.
• Tăng cường hệ miễn dịch: Kẽm giúp kích hoạt và điều hòa hoạt động của các tế bào miễn dịch, từ đó nâng cao khả năng chống lại vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh. Nam giới có chế độ bổ sung kẽm hợp lý thường ít mắc các bệnh nhiễm trùng thông thường như cảm cúm và có khả năng phục hồi sức khỏe nhanh hơn sau khi ốm.
• Bảo vệ tuyến tiền liệt: Kẽm tập trung với hàm lượng cao tại tuyến tiền liệt và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng của cơ quan này. Việc cung cấp đủ kẽm giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm, hạn chế phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới trung niên và cao tuổi, đồng thời góp phần cải thiện các rối loạn tiểu tiện và nâng cao chất lượng cuộc sống.
• Tốt cho da và tóc: Kẽm tham gia điều hòa hoạt động của tuyến bã nhờn, giúp giảm nguy cơ mụn trứng cá và viêm da. Bên cạnh đó, kẽm còn hỗ trợ quá trình tái tạo tế bào, góp phần duy trì làn da khỏe mạnh, giúp tóc chắc khỏe hơn, hạn chế tình trạng rụng tóc và bạc tóc sớm ở nam giới.
• Tăng cường thể lực và sức bền: Kẽm có vai trò trong tổng hợp protein, phục hồi mô cơ và chuyển hóa năng lượng. Đối với nam giới thường xuyên vận động, tập luyện thể thao hoặc lao động thể lực, kẽm giúp tăng sức bền, giảm cảm giác mệt mỏi và hỗ trợ quá trình phát triển cũng như phục hồi cơ bắp sau vận động.

Dấu hiệu thiếu kẽm ở nam giới thường gặp 

Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến cho thấy cơ thể nam giới đang bị thiếu kẽm, một vi chất quan trọng tham gia vào nhiều quá trình sinh học và chuyển hóa:

• Rối loạn chức năng sinh lý: Nam giới có nồng độ kẽm thấp thường bị suy giảm quá trình sản xuất testosterone – hormone sinh dục nam chủ chốt. Hệ quả là giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương, giảm kích thước tinh hoàn. Đồng thời, thiếu kẽm còn ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng và chất lượng tinh trùng, làm giảm khả năng sinh sản.

Thiếu kẽm kéo dài khiến nam giới giảm ham muốn

• Chán ăn: Thiếu kẽm có thể làm rối loạn vị giác và khứu giác, khiến người bệnh mất cảm giác thèm ăn, ăn uống kém ngon miệng, dẫn đến sụt cân hoặc thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài.
• Suy giảm hệ miễn dịch: Kẽm đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tế bào miễn dịch. Khi thiếu kẽm, cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm trùng như viêm da, viêm niêm mạc, viêm đường tiêu hóa hoặc cảm cúm thông thường. Thời gian hồi phục sau bệnh cũng kéo dài hơn so với người khỏe mạnh.
• Tiêu chảy: Sự thiếu hụt kẽm làm suy giảm chức năng hàng rào bảo vệ của niêm mạc ruột, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa đường và chất béo. Điều này làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, đặc biệt là tiêu chảy kéo dài hoặc tái phát.
• Lên mụn trứng cá: Mụn do thiếu kẽm thường có đặc điểm khó lành, chậm đóng vảy và dễ để lại tổn thương da. Ngoài ra, tình trạng này có thể đi kèm với viêm da, chàm hoặc da khô kéo dài.

Mọc mụn là dấu hiệu thiếu kẽm ở nam giới

• Vết thương lâu lành: Kẽm tham gia vào quá trình tái tạo tế bào, tổng hợp protein và làm lành mô tổn thương. Khi thiếu kẽm, khả năng phục hồi của da suy giảm, khiến vết thương lâu lành và dễ bị nhiễm trùng thứ phát.
• Thị lực suy giảm: Thiếu kẽm có thể ảnh hưởng đến chức năng của võng mạc, gây giảm khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu, làm tăng nguy cơ thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể, đặc biệt ở người trưởng thành và người cao tuổi.
• Rụng tóc, móng giòn: Một dấu hiệu điển hình của thiếu kẽm ở nam giới là tóc trở nên mỏng, khô xơ, dễ gãy rụng. Móng tay cũng có thể giòn, dễ nứt gãy và xuất hiện các đốm trắng do rối loạn quá trình tạo keratin.

Thiếu kẽm kéo dài gây ra những hậu quả gì?

Ở nam giới, nếu không được bổ sung đủ lượng kẽm cần thiết trong thời gian dài, cơ thể có nguy cơ đối mặt với nhiều rối loạn sức khỏe, ảnh hưởng cả chức năng sinh lý lẫn sức khỏe toàn thân. Với trẻ nhỏ, thiếu kẽm còn cản trở quá trình tăng trưởng và phát triển toàn diện.

Cụ thể, thiếu kẽm kéo dài có thể gây ra các hậu quả sau:

• Rối loạn nội tiết tố, làm suy giảm nồng độ testosterone, từ đó dẫn đến giảm ham muốn tình dục ở nam giới;
• Rối loạn cương dương, khó đạt hoặc duy trì sự cương cứng khi quan hệ;
• Giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản;
• Mệt mỏi kéo dài, chán ăn, cơ thể uể oải, giảm cảm giác thèm ăn và sụt cân không rõ nguyên nhân;
• Suy giảm hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm trùng và khó hồi phục khi ốm;
• Rối loạn vị giác và khứu giác, làm giảm khả năng cảm nhận mùi vị, ăn uống kém ngon miệng;
• Các vấn đề về da như da khô ráp, dễ bong tróc, nổi mụn trứng cá, chậm lành vết thương và tăng nguy cơ mắc các bệnh da liễu như viêm da, eczema…

Xem thêm:

• Thiếu kẽm: Cảnh báo sớm từ hệ miễn dịch và tiêu hoá
  
• Biểu hiện thiếu kẽm ở người lớn: Cảnh báo sớm từ da, tóc và móng tay
  

Khi nào nam giới cần bổ sung kẽm?

Nam giới không nên bổ sung kẽm một cách tùy tiện mà cần dựa trên chỉ định y khoa cụ thể. Việc bổ sung chỉ thực sự cần thiết trong các trường hợp sau:

• Khi xét nghiệm máu cho thấy nồng độ kẽm thấp hơn ngưỡng bình thường, phản ánh tình trạng thiếu hụt kẽm trong cơ thể.
• Khi xuất hiện các biểu hiện lâm sàng gợi ý thiếu kẽm như giảm ham muốn, suy giảm chất lượng tinh trùng, rụng tóc, vết thương lâu lành, suy giảm miễn dịch… và được bác sĩ chuyên khoa chỉ định bổ sung.
• Trong những giai đoạn nhu cầu kẽm của cơ thể tăng cao, chẳng hạn như quá trình điều trị vô sinh nam, giai đoạn phục hồi sau bệnh, stress kéo dài, làm việc cường độ cao hoặc suy nhược cơ thể.

Nguyên tắc bổ sung kẽm an toàn cho nam giới

Bổ sung kẽm đúng cách có thể giúp cải thiện chức năng sinh lý, tăng cường miễn dịch và hỗ trợ chuyển hóa. Tuy nhiên, nếu sử dụng sai liều, sai thời điểm hoặc kéo dài không kiểm soát, kẽm có thể gây rối loạn hấp thu các vi chất khác và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Nam giới cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

Bổ sung kẽm đúng và đủ là vô cùng quan trọng

• Chỉ bổ sung kẽm khi thực sự cần thiết, dựa trên triệu chứng lâm sàng, kết quả xét nghiệm hoặc chỉ định của bác sĩ trong các trường hợp đặc biệt.
• Tuân thủ liều lượng kẽm khuyến nghị, tránh tự ý tăng liều với mong muốn cải thiện nhanh sinh lý hoặc sức khỏe.
• Ưu tiên bổ sung kẽm từ nguồn thực phẩm tự nhiên như hải sản (đặc biệt là hàu), thịt đỏ, thịt gia cầm, trứng, sữa, các loại đậu, hạt và ngũ cốc nguyên cám để đảm bảo hấp thu an toàn và bền vững.
• Bổ sung kẽm đúng thời điểm nhằm tăng khả năng hấp thu, thường là sau bữa ăn 1–2 giờ hoặc trước bữa ăn khoảng 30 phút, tránh uống khi bụng quá no hoặc kết hợp với các khoáng chất dễ cạnh tranh hấp thu.
• Không nên bổ sung kẽm liên tục trong thời gian dài nếu không có chỉ định, vì có thể gây mất cân bằng vi chất như đồng, sắt hoặc ảnh hưởng chức năng miễn dịch.
• Thận trọng ở nhóm đối tượng đặc biệt như người mắc bệnh gan, thận, rối loạn tiêu hóa, đái tháo đường hoặc đang sử dụng thuốc điều trị mạn tính; các trường hợp này cần tham vấn bác sĩ trước khi bổ sung kẽm để tránh tương tác bất lợi.

Kết luận

Thiếu kẽm ở nam giới không chỉ ảnh hưởng đến thể lực mà còn tác động trực tiếp đến nội tiết, sinh lý và khả năng sinh sản. Việc nhận biết đúng các dấu hiệu cảnh báo sớm giúp nam giới chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và bổ sung kẽm đúng thời điểm. Tuy nhiên, bổ sung kẽm không nên mang tính “phòng ngừa theo cảm tính”, mà cần dựa trên biểu hiện lâm sàng hoặc tư vấn y tế để đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài. Khi kẽm được bổ sung đúng cách, cơ thể mới thực sự phục hồi và vận hành ổn định từ bên trong.