Gãy xương ngón tay nguy hiểm ra sao? Tại sao phải điều trị sớm?

Gãy xương ngón tay là gì?

Gãy xương ngón tay là chấn thương xảy ra ở 1 hay nhiều xương các đốt ngón tay từ 1 - 5. Đây là tổn thương khá thường gặp. Mỗi ngón tay có 3 đốt xương (trừ ngón cái chỉ có 2 đốt) nên việc gãy xương có thể gây ra tình trạng rối loạn chức năng vận động của toàn bàn tay, rối loạn cảm giác và ảnh hưởng đến việc thực hiện các cử động như cầm, nắm,... 

Nguyên nhân của chấn thương ngón tay có thể đến từ tác động lực trực tiếp (lực đè, đập vào bàn tay) hay gián tiếp (lực chấn thương dọc trục các ngón tay). Theo các chuyên gia Cơ xương khớp, dựa theo tính chất tổn thương, có thể chia tình trạng ngón tay bị gãy xương thành:

• Gãy kín: Không có vết thương hở
• Gãy hở: Xương chọc thủng da và đầu xương gãy tạo thành một đường thông thương ra bên ngoài

Xương ngón tay bị gãy sẽ khiến bàn tay khó cầm, nắm đồ vật 

Nguyên nhân dẫn đến gãy xương ngón tay

Có thể bạn chưa biết, ngón tay là khu vực có khả năng bị chấn thương cao nhất trong bàn tay. Nguyên nhân có thể đến từ các yếu tố như sau: 

• Đập mạnh vào cánh cửa, bức tường hay vật cứng 
• Bị té ngã và chống tay xuống nền đất cứng
• Dùng tay để bắt 1 vật có chuyển động nhanh, mạnh như bắt bóng chày hay đỡ một trái banh được đá với lực mạnh
• Tai nạn khi sử dụng các dụng cụ như cưa, khoan, búa,...
• Chấn thương trong tai nạn giao thông
• Ảnh hưởng từ bệnh lý như loãng xương, viêm xương khớp,....

Các yếu tố ảnh hưởng đến gãy xương ngón tay

Bên cạnh các nguyên nhân trực tiếp, gãy xương ngón tay có thể đến từ các yếu tố nguy cơ như sau:

• Chế độ ăn thiếu canxi khiến xương yếu, dễ gãy hơn bình thường
• Người cao tuổi gặp bị thiếu canxi hoặc gặp các vấn đề về xương khớp như loãng xương
• Những người làm công việc lao động chân tay cần phải sử dụng nhiều dụng cụ nặng như búa, khoan hay cưa cũng làm tăng nguy cơ bị gãy xương
• Chơi thể thao nhưng không tuân thủ đúng quy tắc, kỹ thuật như bóng rổ, bóng chày, bóng chuyền, bóng đá, trượt tuyết, đấu vật,....
• Đã và đang điều trị các bệnh lý làm tăng nguy cơ gãy xương như ung thư, viêm xương, suy dinh dưỡng, loãng xương, thiếu hụt canxi,...

Cách nhận biết gãy xương ngón tay 

Ngay khi bị gãy xương, triệu chứng đầu tiên là cảm giác đau đớn. Sau đó, ngón tay của bạn có thể bị biến dạng (cong vẹo) và xuất hiện các biểu hiện bất thường như sau:

• Sưng nhanh trong vài giờ
• Bầm tím quanh chỗ gãy
• Đau nhiều khi cử động hoặc ấn vào vùng bị thương
• Khó hoặc không thể cử động ngón tay hoặc cả bàn tay
• Đầu xương gãy có thể đội lên dưới da hoặc lộ hẳn ngoài da
• Tê, mất cảm giác ngón tay
• Yếu khi cầm nắm vật

Tê mỏi ngón tay là các triệu chứng cảnh báo gãy xương 

Chẩn đoán gãy xương ngón tay như thế nào?

Tương tự như các chấn thương về xương khớp khác, các bác sĩ khám lâm sàng để tìm nguyên nhân gây ra chấn thương, biểu hiện và tiền sử bệnh lý. Sau đó, các bác sĩ sẽ khám ngoài để đánh giá các bất thường của ổ gãy. 

Tiếp đến, bạn sẽ được chỉ định thực hiện chụp X Quang với tư thế bàn tay thẳng, nghiêng các vị trí ngón tay khác nhau để xác định rõ tổn thương. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn chụp thêm tư thế chếch 45 độ để khảo sát kỹ nơi gãy tránh bỏ sót tổn thương. 

Nếu phát hiện bất thường, bạn có thể phải chụp thêm CT hoặc MRI để đánh giá toàn diện tình trạng gãy xương và mức độ di lệch của các mảnh xương nếu gãy di lệch. 

Khi nào cần đi khám?

Bạn nên sắp xếp thời gian đi khám ngay nếu phát hiện cơ thể có các dấu hiệu sau:

• Đau nhiều ở vùng xương gãy, đau dữ dội không thuyên giảm dù đã dùng thuốc giảm đau
• Sưng nề hay bầm tím ở ngón tay và bàn tay
• Tê và mất cảm giác ở ngón tay hay cả bàn tay
• Có những cử động bất thường 
• Giới hạn khả năng vận động hoặc mất vận động bàn tay
• Bàn tay bị biến dạng, đầu xương gãy nhô lên dưới da và lộ ra ngoài

Điều trị gãy ngón tay như thế nào?

Điều trị không phẫu thuật

Với chấn thương dạng không di lệch thì việc điều trị khá đơn giản, các bác sĩ sẽ cần nắn chỉnh xương gãy vào đúng vị trí của nó. Sau đó, nẹp nhôm hoặc nhựa có thể được sử dụng để cố định ngón tay ở tư thế chức năng trong 3 tuần. 

Đồng thời, bác sĩ có thể kê đơn cho bệnh nhân kết hợp uống thuốc kháng sinh, kháng viêm, giảm đau, thuốc chống phù nề nếu có vết thương hở. Ngoài ra, bạn cũng có thể chủ động chườm đá để giúp bàn tay giảm đau và giảm sưng hiệu quả. Lưu ý: Bạn nên dùng túi chườm, không chườm trực tiếp đá lên da tránh gây bỏng lạnh hoặc khiến vết thương trầm trọng hơn. 

Phẫu thuật

Phẫu thuật sẽ được xem xét nếu các phương pháp điều trị trên không hiệu quả hoặc người bệnh gãy xương ngón tay nghiêm trọng. Một số phương pháp phẫu thuật có thể sử dụng bao gồm:

• Nắn chỉnh các di lệch + xuyên kim Kirschner qua da dưới màn tăng sáng, nẹp bột cẳng bàn tay ôm ngón 1 (nếu gãy xương ngón tay cái) hoặc bột cẳng bàn tay kèm nẹp nhôm Iselin cố định ngón tay có xương hãy. Lưu ý: Ngón cái ở tư thế dạng + đối, các ngón tay dài giữ tư thế gập khớp bàn đốt 60 - 70 độ, cổ tay duỗi 15 - 20 độ
• Mổ nắn + kết hợp xương bằng kim Kirschner, chỉ thép, vít, nẹp vít hoặc khung cố định ngoài
• Nẹp bột hoặc nẹp vải sau mổ trong 3 - 4 tuần

Ngón tay bị gãy xương có thể cần phải bó bột hoặc nẹp vải sau 3 tuần 

Gãy xương ngón tay bao lâu lành?

Chấn thương này có thể lành dau 6 - 8 tuần nhưng nếu nặng hơn thì quá trình phục hồi có thể kéo dài từ 3 - 4 tháng để lấy lại khả năng vận động như trước khi gãy tay. Thông thường, bạn nên kết hợp các bài tập vật lý trị liệu sau khi phẫu thuật để tránh cứng khớp và phục hồi khả năng vận động cho bàn tay. 

Phòng tránh gãy xương ngón tay như thế nào?

Để hạn chế các rủi ro do gãy xương gây ra, bạn có thể chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh dưới đây:

• Đeo găng tay bảo hộ khi làm việc hoặc chơi thể thao
• Làm việc, chơi thể thao, sinh hoạt ở nơi đầy đủ ánh sáng 
• Vệ sinh nhà cửa thường xuyên, hạn chế để sàn nhà trơn trượt
• Bổ sung đầy đủ vitamin D và canxi vào bữa ăn hàng ngày
• Khám sức khỏe thường xuyên
• Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên

Có thể nói, gãy xương bàn tay là chấn thương tuy nhỏ nhưng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động của cả bàn tay. Do đó, việc thăm khám sớm ngay khi phát hiện bất thường và tái khám thường xuyên để theo dõi tiến trình điều trị là hết sức cần thiết.