Hiện tượng chớp sáng trong mắt là tình trạng người bệnh nhìn thấy các tia sáng, vệt sáng hoặc đốm sáng nhấp nháy ngay cả khi không có nguồn sáng thực tế chiếu từ bên ngoài. Đây không phải bệnh lý độc lập, thường là dấu hiệu lão hoá, phản ứng võng mạc bị kích thích cơ học hoặc rối loạn thần kinh thị giác gây ra. Bệnh nhân nên thăm khám sớm để được chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Hiện tượng chớp sáng trong mắt là gì?
Hiện tượng chớp sáng trong mắt có thể là một phần của quá trình lão hoá tự nhiên, nhưng đôi khi cũng có thể cảnh báo bệnh lý võng mạc nghiêm trọng. Tình trạng này thường xảy ra từ góc của một hoặc cả hai mắt với nhiều hình dạng, màu sắc và kích cỡ khác nhau.

Hiện tượng chớp sáng trong mắt có thể là hiện tượng sinh lý tuổi già hoặc cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng
Với nhiều người, hiện tượng chớp sáng biểu hiện rõ rệt nhất vào sáng sớm và mờ dần theo thời gian trong ngày. Song cũng có người chỉ xảy ra khi ngồi trong môi trường ánh sáng kém như phòng tối. Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ liên quan như nhìn mờ, đau mắt, bạn hãy đến bệnh viện thăm khám sớm.
Chớp sáng trong mắt có thể biểu hiện như thế nào?
Mỗi người có biểu hiện chớp sáng trong mắt khác nhau, tuỳ vào nguyên nhân kích thích võng mạc hoặc hệ thần kinh mà người bệnh có thể gặp những tình trạng sau:
- Các đốm sáng nhấp nháy xuất hiện như những điểm sáng nhỏ li ti, lướt nhanh qua tầm nhìn hoặc nhấp nháy liên tục.
- Vệt sáng chạy dọc hoặc ngang qua tầm nhìn, có thể rõ rệt hơn khi đột ngột di chuyển mắt.
- Các đường răng cưa ziczac có cường độ sáng mạnh, tương tự như tia chớp.
- Các luồng sáng bùng lên như ánh đèn flash của máy ảnh hoặc rực rỡ như pháo hoa nổ trong mắt.

Chớp sáng trong mắt biểu hiện với những đốm sáng, vệt sáng chạy dọc hoặc bùng lên như ánh đèn flash
Nguyên nhân gây hiện tượng chớp sáng trong mắt
Hiện tượng chớp sáng trong mắt không phải bệnh lý riêng biệt, thường là tín hiệu cảnh báo những bệnh lý bất thường tại nhãn cầu hoặc toàn thân. Dựa theo cơ chế gây bệnh, tình trạng này thường được phân loại thành 3 nhóm tác động chính sau đây:
Bệnh lý liên quan đến mắt
Một số bệnh lý về mắt không được kiểm soát, điều trị sớm có thể làm xuất hiện các tia sáng ở góc mắt hoặc trong tầm nhìn. Trong đó có thể bao gồm:
- Bong dịch kính sau là nguyên nhân phổ biến nhất gây hiện tượng chớp sáng trong mắt, chủ yếu ảnh hưởng đến người cao tuổi, khi dịch kính tách rời khỏi võng mạc. Nếu quá trình này diễn ra nhanh, góc nhìn người bệnh sẽ xuất hiện những tia sáng nhỏ hoặc hiện tượng ruồi bay.
- Viêm dây thần kinh thị giác do nhiễm trùng, rối loạn thần kinh như bệnh xơ cứng rải rác. Và chớp sáng được coi là triệu chứng điển hình của bệnh lý này.
- Bong võng mạc là một dạng chấn thương mắt nghiêm trọng, có thể làm mất thị lực một phần hoặc hoàn toàn ở người bệnh. Tình trạng này khi xảy ra sẽ khiến võng mạc bị tách ra, xê dịch hoặc dịch chuyển khỏi thành sau mắt.
- Áp lực mạnh lên võng mạc như dụi mắt, ho quá mạnh, va đập đầu cũng là nguyên nhân gây hiện tượng chớp sáng trong mắt.
- Chấn thương mắt trực tiếp có thể khiến mắt người bệnh thấy tia sáng hoặc đom đóm do áp lực võng mạc tăng lên.
Bệnh lý sức khoẻ khác
Bên cạnh cảnh báo các bệnh lý tại mắt, một số bệnh lý toàn thân khác cũng có thể gây ra tình trạng chớp sáng trong mắt. Cụ thể:
- Động kinh thuỳ chẩm là một dạng co giật hiếm gặp, thường diễn ra chỉ trong vài giây.
- Đau nửa đầu khiến bệnh nhân thấy tia sáng, đường ziczac, ngôi sao hoặc đốm sáng trước mắt, những triệu chứng này có xu hướng biến mất trong 60 phút.
- Cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua, còn được gọi đột quỵ nhỏ, là tình trạng một cục máu đông làm hạn chế tạm thời lưu lượng máu đến não, khiến người bệnh bị rối loạn thị giác.
- Tiểu đường biến chứng võng mạc, hay còn gọi võng mạc tiểu đường, có thể gây triệu chứng chớp sáng hoặc vẩn đục dịch kính.
- Khối u hình thành ở mắt, não có thể làm xuất hiện các tia sáng mỗi khi đầu hoặc cổ cử động.

Hiện tượng mắt chớp sáng có thể cảnh báo các bệnh lý về mắt nguy hiểm
Tác dụng phụ của thuốc
Chớp sáng, vẩn đục dịch kính đôi khi xảy ra do ảnh hưởng từ tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị. Điển hình như Voriconazole, Quinine, Quetiapine, Paclitaxel, Digoxin, Clomiphene, Sildenafil hay Bevacizumab.
Khi nào chớp sáng trong mắt cần cấp cứu?
Trong nhiều trường hợp, chói sáng không phải tình trạng y khoa nghiêm trọng, cần cấp cứu y tế ngay. Song, riêng với nguyên nhân võng mạc cần được điều trị ngay lập tức, phòng ngừa nguy cơ suy giảm thị lực về sau.
Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo võng mạc bị bong tróc:
- Đột ngột nhìn thấy các tia sáng, nhất là khi đưa mắt nhìn sang bên cạnh.
- Mất thị lực một phần hoặc tầm nhìn bị tối sầm.
- Nhìn mờ, chóng mắt.
- Xuất hiện các vấn đề thị giác đột ngột.

Dấu hiệu cảnh báo mắt chớp sáng cần được cấp cứu y tế lập tức
Đứng từ góc độ bệnh lý khác, rối loạn hay thay đổi thị giác có thể cảnh báo nguy cơ đột quỵ. Nếu thấy tình trạng kèm theo yếu, tê một bên cơ thể, nói lắp, khó nói, chóng mắt hoặc đau đầu dữ dội, hãy di chuyển đến bệnh viện sớm.
Khi nào hiện tượng chớp sáng trong mắt cần khám bác sĩ?
Bên cạnh những biểu hiện rõ ràng do bong võng mạc, đột quỵ, bệnh nhân cũng cần chú ý những biểu hiện cảnh báo nguy hiểm dưới đây:
- Tăng đột ngố số lượng các tia sáng trong mắt.
- Các đốm vẩn đục trong dịch kính gia tăng rõ rệt về kích thước và số lượng.
- Thị lực thay đổi đột ngột.
- Gia tăng các hào quang thị giác kèm cơn đau nửa đầu.
Điều trị hiện tượng chớp sáng trong mắt
Bệnh nhân xuất hiện chớp sáng trong mắt sẽ được ưu tiên điều trị theo căn nguyên vấn đề. Vậy nên, trước khi chỉ định bất kỳ phác đồ trị liệu, bác sĩ cần tiến hành khám mắt toàn diện từ kiểm tra mức độ giãn đồng tử, soi đáy mắt, xét nghiệm máu hoặc chụp chẩn đoán hình ảnh bộ phận liên quan.
Dựa vào mức độ tổn thương, thể trạng sức khỏe sẽ có hướng can thiệp phù hợp:
- Tạm dừng thuốc đang dùng nếu gây tác dụng phụ chớp sáng trong mắt hoặc vẩn đục dịch kính.
- Điều trị nguyên nhân gây viêm, nhiễm trùng với một số trường hợp như viêm dây thần kinh thị giác.
- Phẫu thuật với bệnh nhân bong võng mạc, rách võng mạc.

Hướng điều trị hiện tượng chớp sáng trong mắt theo nguyên nhân gây bệnh
Riêng với ca bệnh chớp sáng do lão hoá, hiện chưa có hướng điều trị cho tình trạng co dịch kính tuổi già. Bệnh nhân hầu hết chỉ được áp dụng các biện pháp thuyên giảm triệu chứng, kiểm soát diễn tiến và chăm sóc tại nhà.
Câu hỏi liên quan
Bên cạnh việc tìm hiểu nguyên nhân, không ít người bệnh cũng thắc mắc về mức độ nguy hiểm cũng như cách nhận diện dấu hiệu cần cẩn trọng. Dưới đây là tổng hợp những giải đáp từ chuyên gia Nhãn khoa - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông mà bạn có thể tham khảo.
Hiện tượng chớp sáng trong mắt có phải triệu chứng đột quỵ?
Có. Trước mắt đột ngột xuất hiện các tia sáng, ruồi bay có thể cảnh báo nguy cơ đột quỵ cận kề. Tuy nhiên cũng cần lưu ý, tình trạng này cũng là dấu hiệu của bệnh lý tại mắt, tác dụng phụ thuốc điều trị. Bệnh nhân nên thăm khám chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác nhất.
Chớp sáng do rách võng mạc biểu hiện như thế nào?
Chớp sáng do rách võng mạc thường được mô tả giống những tia chớp loé lên hoặc các ngôi sao nhỏ băng qua tầm nhìn. Những vệt sáng thường có màu trắng, vàng, trở nên rõ ràng hơn khi ở trong không gian tối hoặc thiếu sáng.
Khi nào cần lo lắng về chớp sáng trong mắt?
Bất kỳ sự thay đổi bất thường nào về thị lực, dù tức thì hay dần dần, đều tiềm ẩn những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Bệnh nhân cần đặc biệt lưu ý, thăm khám Nhãn khoa ngay nếu rối loạn thị giác thường xuyên lặp đi lặp lại và tăng dần.
Kết luận
Hiện tượng chớp sáng trong mắt là dấu hiệu cảnh báo sức khoẻ thị giác không thể chủ quan. Đặc biệt khi các tia sáng xuất hiện đột ngột với tần suất dày đặc, kèm theo nhìn mờ hoặc tăng số lượng ruồi bay, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa chuyên môn để được kiểm tra và điều trị kịp thời.