Hiện tượng ruồi bay: Nguyên nhân, điều trị và phương pháp chăm sóc

Hiện tượng ruồi bay là gì?

Hiện tượng ruồi bay (Floaters) là tình trạng môi trường trong suốt trong mắt, đặc biệt khối dịch kính bị vẩn đục. Hiện tượng xảy ra do ngưng tụ hoặc lắng đọng các mảnh vụn có kích thước khác nhau trong dịch kính.

Những mảnh đục làm cản trở quá trình truyền sáng của hệ quang học mắt, khiến người bệnh nhìn thấy những đốm đen lơ lửng và di động trước mắt. Điều này khiến người bệnh xuất hiện cảm giác khó chịu, vướng víu hoặc thậm chí suy giảm khả năng nhìn.

Hiện tượng ruồi bay là sự lắng đọng, ngưng tụ các vẩn đục bên trong dịch kính

Đứng từ góc độ giải phẫu bệnh học, hiện tượng ruồi bay được phân loại thành nhiều dạng khác nhau. Trong đó bao gồm:

• Ruồi bay sinh lý hay lành tính thường không đe dọa đến thị lực, có thể tự thích nghi. Dạng này xảy ra do sự không hoàn hảo của gel dịch kính, làm nổi các đám mờ trong thị trường. Nhưng bệnh nhân chỉ nhận ra khi nhìn lên bầu trời, điều kiện ánh sáng lớn hoặc nhìn vào bề mặt trắng.
• Ruồi bay bệnh lý là tình trạng nguy hiểm, cảnh báo bong võng mạc, xuất huyết dịch kính hoặc rách võng mạc. Bệnh nhân có thể nhận diện qua số lượng ruồi bay tăng vọt, mất một phần tầm nhìn hoặc mắt loé sáng.

Nguyên nhân gây hiện tượng ruồi bay

Dịch kính là một chất trong suốt quan trọng, chiếm 80% thể tích nhãn cầu. Bộ phận này đảm nhiệm vai trò cung cấp dinh dưỡng cho võng mạc, thuỷ tinh thể; đồng thời duy trì áp lực nội nhãn và hình dạng nhãn cầu.

Tuy nhiên khi theo sự tăng dần của độ tuổi, các sợi protein tạo nên thuỷ tinh thể có xu hướng co lại tạo thành các sợi nhỏ và vướng vào nhau tạo thành nhiều đốm đen. Bóng của các đốm khi xuất hiện trên võng mạc sẽ tạo thành hiện tượng ruồi bay trước mắt. Trường hợp mắt bị ruồi bay kèm theo vệt sáng, rất có thể thuỷ tinh thể người bệnh đang dần bị kéo ra khỏi võng mạc.

Phần lớn tình trạng ruồi bay trước mắt xảy ra do quá trình lão hoá của cơ thể

Theo chuyên gia Nhãn khoa, bất kỳ độ tuổi nào cũng có thể gặp gặp hiện tượng ruồi bay trước mắt, nhưng vẫn phổ biến hơn cả ở nhóm người 50 - 70 tuổi. Và đốm đen xuất hiện nhiều hơn ở người cận thị hoặc từng thực hiện phẫu thuật đục thuỷ tinh thể.

Ngoài ra, đốm đen trong dịch kính cũng có thể xuất hiện ở người mắc bệnh về mắt, chấn thương mắt, khối u mắt, bệnh võng mạc do đái tháo đường hoặc hình thành chất tiết dạng tinh thể trong thuỷ tinh thể. Vậy nên, ngay khi xuất hiện vẩn đục trong mắt, mắt thay đổi tầm nhìn đột ngột, thấy những vệt sáng bất thường, bạn cần khám Chuyên khoa Mắt ngay.

Khi nào ruồi bay trước mắt cần thăm khám?

Nếu đốm đen xuất hiện đơn lẻ với số lượng ít, không thay đổi theo thời gian thì người bệnh có thể theo dõi thêm. Tuy nhiên nếu tình trạng tiến triển, xuất hiện các dấu hiệu dưới đây cần sớm đến bệnh viện chẩn đoán và tiếp nhận điều trị.

Cụ thể:

• Số lượng vẩn đục tăng đột ngột.
• Xuất hiện các vệt sáng.
• Theo thời gian, vẩn đục thay đổi nhanh và trở nên tệ hơn.
• Mất thị trường bên.
• Đốm đen xuất hiện sau phẫu thuật mắt hoặc chấn thương mắt.
• Đau mắt.

Những dấu hiệu cảnh báo ruồi bay trước mắt cần thăm khám y tế

Điều trị loại bỏ ruồi bay trong mắt

Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc trị với hiện tượng ruồi bay, tuỳ theo nguyên nhân gây bệnh mà bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định laser hoặc phẫu thuật cắt dịch kính. Tuy nhiên, quyết định theo dõi thêm hay áp dụng một trong hai liệu pháp sau cần được đánh giá kỹ lưỡng và chuyên sâu.

Điều trị bằng laser Yag

Áp dụng laser Yag với bệnh nhân có ruồi bay trước mắt khi các tổn thương ở xa võng mạc và thuỷ tinh thể. Phương pháp nổi bật với khả năng can thiệp không gây đau, toàn bộ quá trình chỉ diễn ra trong 10 - 30 phút và bệnh nhân có thể trở lại cuộc sống thường nhật ngay sau đó.

Tuy nhiên, phương pháp này chỉ loại bỏ được các vết mờ bên trong dịch kính, không triệt tiêu dứt điểm khỏi cơ thể. Vậy nên nếu dịch kính người bệnh bị tổn thương vĩnh viễn, mờ hoặc có sọc, chỉ định tia laser trong trường hợp này không mang lại hiệu quả.

Phẫu thuật cắt dịch kính

Cắt dịch kính là thủ thuật y khoa giúp loại bỏ những đốm đen hình thành trong tầm nhìn. Phương pháp này mang lại hiệu quả trị liệu cao nhưng vẫn có khả năng bỏ sót hoặc tái phát các đốm đen.

Phẫu thuật cắt dịch kính điều trị hiện tượng ruồi bay

Phẫu thuật cắt dịch kính thường được chỉ định với bệnh nhân đục dịch kính nghiêm trọng, không thể trị liệu bằng phương thức khác. Tuy nhiên bệnh nhân cần ưu tiên thực hiện tại cơ sở y tế chuyên môn, hạn chế các nguy cơ biến chứng tiềm ẩn như chấn thương, chảy máu trong mắt.

Chăm sóc mắt khi bị hiện tượng ruồi bay

Bệnh nhân bị ruồi bay trước mắt cần chú trọng công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe thị giác. Dưới đây là một số biện pháp được khuyến nghị từ chuyên gia Nhãn khoa:

• Ưu tiên bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, omega-3, kẽm để hỗ trợ bảo vệ và nâng cao sức khoẻ mắt.
• Uống nước hàng ngày để giảm tích tụ độc tố trong cơ thể.
• Dành thời gian nghỉ ngơi cho mắt, định kỳ nghỉ ngơi khi phải làm việc thường xuyên với thiết bị điện tử.
• Mỗi đêm nên ngủ đủ 8 tiếng để mắt được khỏe mạnh hơn.
• Tái khám sức khỏe mắt định kỳ, đặc biệt với nhóm người bệnh nguy cơ cao như huyết áp cao, tiểu đường.

Một số gợi ý chăm sóc mắt bị ruồi bay nhằm hạn chế triệu chứng và biến chứng nguy hiểm

Chuyên khoa Mắt - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là đơn vị y tế chăm sóc, điều trị sức khoẻ mắt hàng đầu khu vực. Đơn vị quy tụ đội ngũ y tế cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, đảm bảo cung cấp giải pháp điều trị an toàn, tối ưu chi phí và hiệu quả cho hàng ngàn người bệnh.

Kết luận

Hiện tượng ruồi bay phần lớn xảy ra do thoái hoá dịch kính khi con người già đi, các cấu trúc nâng đỡ dần lão hoá và trở nên suy yếu. Tuy nhiên, nếu trước mắt xuất hiện nhiều vẩn đục, số lượng tắc đột ngột kèm chói sáng, mất thị lực ngoại vi, thì bạn cần khám mắt sớm phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm tiềm ẩn.