Bị kiến ba khoang cắn ở mắt: 6 dấu hiệu cảnh báo cần đến Bệnh viện ngay!

Tìm hiểu về  kiến ba khoang 

Kiến ba khoang là một loài côn trùng có cánh, thường xuất hiện nhiều vào mùa mưa hoặc tại những khu vực có độ ẩm cao. Loài này có kích thước nhỏ, chiều dài trung bình từ 0,7–1 cm, thân thon dài, gồm nhiều đốt và di chuyển rất nhanh bằng cách bò. Mặc dù có cánh, kiến ba khoang hiếm khi bay mà chủ yếu bò để tìm nơi trú ẩn.

Đặc điểm nhận dạng của kiến ba khoang khá rõ ràng. Phần đầu và bụng dưới thường có màu đen, trong khi ngực và bụng trên có màu đỏ cam. Ở giữa thân, nơi cánh cứng gấp lại, thường ánh lên màu xanh lục đặc trưng. Kiến ba khoang thường sống tại ruộng lúa, bãi cỏ ẩm, vườn cây, khu vực nhiều rác thải hoặc các công trình đang xây dựng.

Điều khiến nhiều người lo lắng khi nhắc đến kiến ba khoang cắn ở mắt là độc tố có trong cơ thể loài côn trùng này. Theo Cục Y tế Dự phòng, kiến ba khoang chứa độc tố pederin – hoạt chất có độc tính cao, được đánh giá mạnh hơn nọc rắn hổ từ 12–15 lần. 

Tuy nhiên, lượng độc tố tiếp xúc thường rất nhỏ và chủ yếu gây tổn thương tại chỗ trên da hoặc niêm mạc, hiếm khi đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Vết thương do kiến ba khoang gây ra sẽ để lại tổn thương trên da 

Bị kiến ba khoang cắn ở mắt có nguy hiểm không?

Ngay sau khi tiếp xúc, người bệnh thường có cảm giác bỏng rát, cộm xốn, chảy nước mắt và đau nhức mắt. Nếu không được xử lý đúng cách, kiến ba khoang cắn ở mắt có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe như sau:

• Sưng và đỏ quanh mắt: Da mí mắt vốn mỏng và yếu nên khi tiếp xúc với độc tố pederin, vùng mắt dễ sưng phồng, đỏ rát quanh mắt, đau nhức. Nhiều trường hợp mắt sưng nhiều đến mức khó mở, gây cảm giác căng tức và khó chịu kéo dài.
• Giảm tầm nhìn tạm thời: Tình trạng sưng nề và viêm quanh mắt có thể che khuất tầm nhìn, khiến người bệnh nhìn mờ, khó tập trung khi làm việc hay lái xe.
• Xước giác mạc do dụi mắt: Cảm giác ngứa và rát khiến nhiều người có phản xạ dụi hoặc gãi mắt. Đây là hành động nguy hiểm vì có thể làm xước giác mạc, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây viêm nhiễm nặng hơn.
• Nguy cơ giảm hoặc mất thị lực: Trong trường hợp độc tố của kiến ba khoang lan sâu vào mô mắt, các cấu trúc quan trọng của nhãn cầu có thể bị tổn thương. Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ giảm thị lực rõ rệt, thậm chí mù lòa vĩnh viễn.
• Nhiễm trùng và để lại sẹo quanh mắt: Kiến ba khoang đốt ở vùng mí mắt có thể gây phồng rộp, mụn nước hoặc loét da. Nếu chăm sóc không đúng cách, vùng da sau khi lành dễ để lại sẹo thâm, ảnh hưởng đến thẩm mỹ.
• Ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân: Một số trường hợp còn xuất hiện các triệu chứng toàn thân như sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi do phản ứng viêm của cơ thể trước độc tố. Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng không chỉ khu trú tại mắt.

Khi nào cần đi khám?

Trong những trường hợp nhẹ, triệu chứng chỉ dừng lại ở mức ngứa, đỏ và sưng nhẹ quanh mắt, người bệnh có thể rửa mắt bằng nước sạch và theo dõi sát. Tuy nhiên, bạn cần đi thăm khám ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Đau mắt dữ dội, cảm giác bỏng rát tăng dần.
• Mí mắt sưng to, phù nề nhiều hoặc không mở được mắt.
• Chảy nước mắt liên tục, kèm theo cảm giác châm chích.
• Da quanh mắt xuất hiện mụn nước, phỏng rộp hoặc loét.
• Thị lực mờ đi, nhìn không rõ so với bình thường.
• Có biểu hiện sốt nhẹ, mệt mỏi hoặc đau đầu sau khi bị cắn.

Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng viêm hoặc dị ứng nặng với độc tố của kiến ba khoang. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương và hướng dẫn xử trí phù hợp, từ đó hạn chế tối đa biến chứng ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.

Nếu sau khi bị cắn bạn bị đau mắt dữ đội thì nên cân nhắc đi thăm khám 

Huớng dẫn xử lý khi bị kiến ba khoang cắn ở mắt?

Khi nghi ngờ hoặc phát hiện bị kiến ba khoang cắn ở mắt, người bệnh cần xử lý càng sớm càng tốt để hạn chế độc tố lan rộng và giảm nguy cơ viêm nhiễm. Bạn nên tham khảo hướng xử lý theo các bước dưới đây: 

• Rửa sạch vùng da quanh mắt bằng nước sạch mát, thao tác nhẹ nhàng để cuốn trôi độc tố còn sót lại.
• Có thể rửa lại bằng xà phòng dịu nhẹ, tránh để bọt xà phòng chảy vào mắt.
• Tuyệt đối không dụi mắt, không chà xát mạnh, vì có thể làm da trầy xước và khiến tổn thương lan rộng hơn.

Cách điều trị khi bị kiến ba khoang cắn hiệu quả

Tùy vào mức độ tổn thương, cách điều trị kiến ba khoang cắn ở mắt sẽ khác nhau. Nguyên tắc chung là làm dịu da – giảm viêm – phòng nhiễm trùng. Các phương pháp điều trị thường được bác sĩ khuyến cáo bao gồm:

• Bôi thuốc làm dịu và kháng viêm theo tư vấn y tế. Hồ nước, mỡ oxide kẽm hoặc mỡ kháng sinh có thể được chỉ định để giảm rát, giảm viêm và ngăn nhiễm khuẩn.
• Vệ sinh vùng da tổn thương hằng ngày bằng nước muối sinh lý loãng, trước khi bôi thuốc. Bạn nên thực hiện đều đặn 1–2 lần mỗi ngày.
• Trường hợp vùng mắt sưng nhiều, phồng rộp, rỉ dịch hoặc đau rát kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám. Bác sĩ có thể chỉ định dung dịch xanh methylen 1% hoặc thuốc điều trị phù hợp hơn.

Bên cạnh điều trị y tế, một số biện pháp hỗ trợ tại nhà có thể áp dụng nếu tổn thương nhẹ mà bạn có thể cân nhắc thực hiện như sau:

• Chườm lạnh bằng khăn sạch hoặc túi đá bọc kín để giảm sưng và đau.
• Đắp túi trà nguội, sạch giúp làm dịu vùng da viêm nhờ hoạt chất tannin.
• Bôi gel nha đam hoặc dầu dừa với lượng nhỏ quanh vùng da tổn thương, tránh để dính trực tiếp vào mắt.

Người bệnh cần lưu ý, không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt, kem dưỡng da không rõ nguồn gốc hoặc mẹo dân gian truyền miệng. Việc điều trị sai cách có thể khiến tình trạng kiến ba khoang cắn ở mắt trở nên nghiêm trọng hơn, để lại thâm sẹo hoặc viêm kéo dài.

Để làm dịu triệu chứng bạn nên chườm lạnh cho mắt 

Phòng tránh bị kiến ba khoang cắn như thế nào? 

Phòng tránh kiến ba khoang là biện pháp quan trọng giúp bảo vệ da và mắt, đặc biệt vào mùa mưa – thời điểm loài côn trùng này xuất hiện nhiều. Một số cách phòng tránh hiệu quả bao gồm:

• Đóng kín cửa sổ, cửa ra vào, nhất là vào buổi tối.
• Hạn chế ánh sáng trắng hoặc ánh sáng mạnh vào ban đêm vì ánh sáng thu hút kiến ba khoang.
• Buông rèm cửa, sử dụng ánh sáng vàng dịu trong phòng ngủ.
• Lắp lưới chống côn trùng tại cửa sổ, khe thông gió, quạt hút.
• Giữ không gian sống sạch sẽ, lau chùi bóng đèn, góc tường, trần nhà để hạn chế nơi trú ngụ của côn trùng.

Khi phát hiện kiến ba khoang, bạn nên lưu ý:

• Không dùng tay trần đập hay bắt.
• Dùng khăn giấy hoặc găng tay gạt nhẹ kiến ra xa.
• Rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi tiếp xúc.

Nhìn chung, kiến ba khoang không gây tử vong và có lợi trong việc kiểm soát sâu hại, vì vậy thay vì tiêu diệt, người dân nên chủ động xua đuổi và phòng ngừa đúng cách. Môi trường sống sạch, thông thoáng cùng thói quen xử lý kịp thời sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ kiến ba khoang cắn ở mắt.

Có thể nói, bị kiến ba khoang ở mắt phải được xử lý đúng cách. Bạn nên đến bệnh viện ngay khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng như đau mắt dữ dội, mí mắt sưng to, chảy nước mắt liên tục,... Bởi phòng ngừa và chăm sóc đúng cách sẽ giúp bảo toàn thị lực và hạn chế các biến chứng nguy hiểm lên đôi mắt của bạn.