Lão hóa mắt: Triệu chứng, nguyên nhân và cách khắc phục

Lão hóa mắt là gì?

Lão hóa mắt là quá trình thoái hóa tự nhiên của con người, là sự rối loạn tổng hợp protein thủy tinh thể và võng mạc. Có nghĩa, tế bào biểu mô sắc tố võng mạc dần bị suy giảm về chức năng, không được bù trừ hay bổ sung sức mạnh từ những tế bào còn lại.

Lão hóa mắt là tình trạng suy giảm chức năng tế bào biểu mô sắc tố võng mạc

Mắt con người có xu hướng lão hóa từ sau 40 tuổi, với những biểu hiện cơ bản như nhức, mỏi, khô, nhìn mờ hoặc mắt kéo màng. Đến ngoài 50 - 60 tuổi, một số người bệnh còn có nguy cơ bị võng mạc tiểu đường, thoái hóa điểm vàng, đục thủy tinh thể hoặc tăng nhãn áp.

Dấu hiệu lão hóa mắt sớm

Triệu chứng mắt lão hóa thường đến âm thầm, từ từ và tăng dần qua từng năm. Những biểu hiện rõ ràng dưới đây thường cảnh báo mức độ thoái hóa nghiêm trọng, người bệnh cần thăm khám và tiếp nhận điều trị sớm.

• Thị lực suy giảm khiến người bệnh không thể nhìn rõ chữ ở cự ly gần, chỉ đọc được chữ khi nhìn xa.
• Trong điều kiện ánh sáng yếu, chữ viết nhỏ, người bệnh gặp khó khăn khi nhìn hoặc đọc.
• Nếu phải làm việc liên tục, nhìn nhiều màn hình thiết bị điện tử, sách, mắt sẽ dần mệt mỏi, chảy nước mắt sống, đầu đau nhức.
• Dấu hiệu của bệnh tăng nhãn áp khiến hốc mắt nhức, đau mắt, khả năng nhìn giảm, đau lan lên đầu.
• Biểu hiện của đục thủy tinh thể với triệu chứng chói sáng, nhìn đôi, cảm giác ruồi bay, cộm ngứa, đau rát, mắt khô, chói sáng.

Dấu hiệu nhận biết mắt bị thoái hóa sớm và đang ở mức độ nghiêm trọng

Những biểu hiện nêu trên rất hiếm khi xuất hiện ở giai đoạn đầu, hoặc nếu có cũng rất dễ chủ quan bỏ qua. Điều này đặt ra vấn đề cần định kỳ tái khám sức khỏe mắt, giúp phát hiện sớm bệnh lý và kiểm soát chặt chẽ.

Nguyên nhân gây lão hóa mắt sớm

Tuổi tác không phải yếu tố duy nhất gây lão hóa mắt, một số nguyên nhân môi trường và thói quen sinh hoạt có thể thúc đẩy quá trình thoái hóa sớm. Dưới đây là những vấn đề có thể làm chức năng thị giác suy giảm sớm hơn so với tuổi sinh học.

Môi trường độc hại

Khi khói thuốc lá, khí thải công nghiệp, khí thải từ phương tiện giao thông xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp sẽ đi vào máu, tích tụ dần các chất oxy hóa độc hại. Về lâu dài, tình trạng này có thể làm biến đổi cấu trúc thủy tinh thể, giảm hàm lượng protein, khiến mắt dần trở nên mờ đục.

Tiếp xúc với ánh sáng xanh

Ánh sáng xanh nhân tạo từ màn hình thiết bị điện tử có khả năng biến đổi các enzyme, vốn có chức năng bảo vệ protein thủy tinh thể. Sử dụng máy tính, điện thoại liên tục còn gây rối loạn các phản ứng quang hóa của rhodopsin, khiến mắt dần mất đi khả năng nhìn rõ vốn có.

Ánh sáng xanh nhân tạo là nguyên nhân hàng đầu khiến mắt lão hóa sớm

Chăm sóc mắt sai cách

Một chế độ chăm sóc phản khoa học, cùng thực đơn dinh dưỡng mất cân đối làm tăng nguy cơ hình thành các vấn đề bất thường tại mắt. Những bệnh lý này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực, mà còn đẩy nhanh tình trạng lão hóa thị giác.

Cách khắc phục tình trạng lão hóa mắt

Theo chuyên gia Nhãn khoa, ngay từ khi còn trẻ, mỗi cá nhân cần trang bị kiến thức và thiết lập chế độ chăm sóc mắt chặt chẽ. Điều này không đơn thuần chỉ đóng vai trò làm chậm tốc độ lão hóa, mà còn góp phần khắc phục và kiểm soát tình trạng suy giảm thị lực.

Tránh ánh sáng mặt trời

Khi phải làm việc hoặc di chuyển thường xuyên ở ngoài trời, bạn nên trang bị kính râm có khả năng chống tia UV. Đồng thời hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gắt, đặc biệt trong khung từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều, thời điểm cường độ tia cực tím đo được cao nhất.

Chủ động bảo vệ sức khỏe mắt trước những tác động xấu từ ánh sáng mặt trời

Chăm sóc mắt định kỳ

Khi đọc sách, tránh đưa sách quá gần mắt hoặc đọc khi đang ngồi trên phương tiện giao thông. Với những khoảng thời gian làm việc với thiết bị điện tử, nên dành 5 - 10 phút nghỉ ngơi sau 50 phút nhìn màn hình liên tục, hạn chế tình trạng quá tải thị giác.

Không hút thuốc lá

Các thành phần trong thuốc lá có thể làm giảm tuần hoàn máu trong cơ thể, khiến lượng oxy và dưỡng chất cần thiết cho mắt sụt giảm. Theo thời gian các mô mắt tăng nguy cơ hình thành các tổn thương, khiến quá trình lão hóa diễn ra sớm.

Chế độ dinh dưỡng cân đối

Chế độ dinh dưỡng giàu kẽm, vitamin B2, lutein, zeaxanthin tiếp thêm sức mạnh cho các tế bào mắt, làm chậm quá trình thoái hóa. Ngược lại, nếu cơ thể thiếu hụt nghiêm trọng các vi chất dinh dưỡng này, mắt người bệnh có thể rơi vào tình trạng sưng đỏ, nhạy cảm với ánh sáng, nhìn mờ và mệt mỏi.

Thiết lập thực đơn giàu dưỡng chất có lợi cho sức khỏe mắt

Bổ sung vitamin hỗ trợ

Một số loại vitamin tốt cho sức khỏe mắt mà bạn nên cân nhắc bổ sung, đa dạng từ nguồn thực phẩm tự nhiên đến thực phẩm chức năng. Cụ thể:

• Vitamin E bảo vệ tế bào, mô mắt tránh khỏi sự tấn công của gốc tự do.
• Vitamin A là chất chống oxy hóa mạnh mẽ, duy trì hoạt động ổn định của nhiều mô và màng tế bào mắt.
• Vitamin B2 tham gia khôi phục chức năng thị giác, giảm ngừa nguy cơ lão hóa và bảo vệ giác mạc.
• Selenium tiếp tục là một chất chống oxy hóa tốt cho sức khỏe mắt, nâng cao sức khỏe mắt trước nguy cơ tấn công của các phân tử gốc tự do.
• Kẽm đóng vai trò trong việc duy trì, tăng cường chức năng thị giác, giúp mắt nhìn rõ và thích nghi tốt với sự thay đổi của ánh sáng.
• Omega-3 là một loại axit béo không bão hòa, là thành phần cấu tạo võng mạc, nâng cao sức khỏe thị giác và bảo vệ mắt.

Lão hóa mắt tuy là kết quả của quá trình thoái hóa tự nhiên, nhưng hoàn toàn có thể làm chậm bằng cách chủ động chăm sóc và bảo vệ hàng ngày. Mỗi cá nhân nên thiết lập lối sinh hoạt lành mạnh, chế độ dinh dưỡng hợp lý cùng khám sức khỏe mắt định kỳ, giúp giảm thiểu tác động xấu lên thị giác.